Αλίγια Ιζετμπέγκοβιτς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αλίγια Ιζετμπέγκοβιτς
Izetbegovic.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Alija Izetbegović (Βοσνιακά)
Γέννηση 8  Αυγούστου 1925[1][2]
Σάματς
Θάνατος 19  Οκτωβρίου 2003[2]
Σαράγιεβο
Αιτία θανάτου καρδιαγγειακή νόσος
Κατοικία Σαράγιεβο
Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Εθνικότητα Βόσνιοι
Χώρα πολιτογράφησης Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας
Θρησκεία Σουνιτισμός
Ισλάμ
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Βοσνιακά[3]
Σπουδές Νομική Σχολή του Σαράγεβο
Πανεπιστήμιο του Σαράγιεβο
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα δικηγόρος
φιλόσοφος
πολιτικός
συγγραφέας
πολιτικός κομισάριος
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Κόμμα Δημοκρατικής Δράσης
Οικογένεια
Τέκνα Μπακίρ Ιζετμπέγκοβιτς
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα Προεδρία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Βραβεύσεις King Faisal International Prize in Service to Islam (1993)
Grand Order of Queen Jelena
Order of State of Republic of Turkey
Υπογραφή
Alija Izetbegović signature.gif
Commons page Σχετικά πολυμέσα

O ΑλίγιαΑλία) Ιζετμπέγκοβιτς (Alija Izetbegović, 8 Αυγούστου 1925 - 19 Οκτωβρίου 2003) ήταν Βόσνιος πολιτικός, ακτιβιστής, συγγραφέας και φιλόσοφος, ο οποίος το 1992 έγινε ο πρώτος Πρόεδρος της ανεξάρτητης Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1996. Από το 1996 μέχρι το 2000 ήταν μέλος του προεδρείου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Έχει γράψει αρκετά βιβλία, με πιο αξιοσημείωτα το Ισλάμ ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση και την Ισλαμική Διακήρυξη.

Ο Αλίγια Ιζετμπέγκοβιτς γεννήθηκε στις 8 Αυγούστου 1925 στη πόλη Μποσάνσκι Σάματς, στη βόρεια Βοσνία.[4] Κατάγεται από τον Ιζέτ Μπέη του Βελιγραδίου. Το 1928 η οικογένειά του μετακόμισε στο Σαράγιεβο.[5] Κατά τη διάρκεια του Β΄ΠΠ, ο Ιζετμπέγκοβιτς συμμετείχε στην οργάνωση «Νεαροί Μουσουλμάνοι», ενώ στη συνέχεια εντάχθηκε στα Waffen-SS.[6] Το 1946 καταδικάστηκε σε τριετή φυλάκιση,[7] αλλά είχε προλάβει να λάβει το πτυχίο νομικής από το πανεπιστήμιο του Σαράγεβο.[8] Το 1970, δημοσίευσε ένα μανιφέστο με τον τίτλο Ισλαμική Διακήρυξη, στο οποίο εξέφραζε την άποψή του για τις σχέσεις Ισλάμ, κράτους και κοινωνίας. Οι αρχές απαγόρευσαν τη δημοσίευσή του, καθώς το θεωρούσαν ως κάλεσμα για την εφαρμογή της σαρίας στη Βοσνία.[9] Το 1983 φυλακίστηκε για προώθηση εχθρικής προπαγάνδας, αλλά του δόθηκε χάρη το 1988. Το 1989 ίδρυσε το Κόμμα για Δημοκρατική Δράση, με το οποίο κέρδισε τη πλειοψηφία στις εκλογές του 1990 και εκλέχθηκε στο προεδρείο.

Αρχικά είχε συμφωνήσει να παραμείνει η Βοσνία ενωμένη με τη Γιουγκοσλαβία,[10] και αργότερα, ενώ αρχικά είχε συμφωνήσει, εγκατέλειψε τη συμφωνία της Λισαβόνας σύμφωνα με την οποία η Βοσνία θα γινόταν ένα τριεθνικό κράτος με καντόνια, αντιτιθέμενος σε οποιοδήποτε σχέδιο διαχωρισμού της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.[11] Το 1992 διοργάνωσε δημοψήφισμα ανεξαρτησίας, παρά τις αντιδράσεις των Σέρβων, το οποίο υπερψηφίστηκε με 99,4 %.[12] Στη συνέχεια το τεταμένο κλίμα οδήγησε στον Πόλεμο της Βοσνίας, ενώ χειροτέρευσαν και οι σχέσεις Βοσνίων-Κροατών με αποτέλεσμα την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ τους. Το 1994, υπέγραψε τη συμφωνία της Ουάσινγκτον με τον Κροάτη πρόεδρο Φράνιο Τούτζμαν και το 1995 τη συμφωνία του Ντέιτον, με την οποία έληξε ο πόλεμος της Βοσνίας και οδήγησε στη δημιουργία της ομοσπονδίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και τη Σερβική Δημοκρατία. Η έρευνα του ICTY που ήταν σε εξέλιξη διακόπηκε με το θάνατό του το 2003.[13][14]

Ο γιος του, Μπακίρ Ιζετμπέγκοβιτς (γ. 1956), είναι επίσης πολιτικός και έχει εκλεγεί στο προεδρείο της χώρας.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12417446f. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 7887618. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12417446f. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. Hamilton 2014, σελ. 150.
  5. «Alija Izetbegović: Introduction». Alija Izetbegović Museum. Ανακτήθηκε στις 15 January 2015. 
  6. Binder, David (20 October 2003). «Alija Izetbegovic, Muslim Who Led Bosnia, Dies at 78». New York Times. https://www.nytimes.com/2003/10/20/obituaries/20IZET.html?pagewanted=all. 
  7. Hoare, Marko Attila (2014). Bosnian Muslims in the Second World War. Oxford University Press, σελ. 12. ISBN 978-0-19-932785-0. https://books.google.com/books?id=TfQEAQAAQBAJ&pg=PA12. 
  8. Bartrop, Paul R. (2012). «Izetbegović, Alija (1925–2003)». A Biographical Encyclopedia of Contemporary Genocide: Portraits of Evil and Good. ABC-CLIO, σελ. 140. ISBN 978-0-313-38678-7. https://books.google.com/books?id=BleF7tl_rbUC&pg=PA140. 
  9. «Obituary: Alija Izetbegović». BBC. 19 October 2003. Ανακτήθηκε στις 1 January 2010. 
  10. Jasminka Udovicki. James Ridgeway (31 October 2000). Burn This House: The Making and Unmaking of Yugoslavia. Duke University Press, σελ. 204–. ISBN 0-8223-2590-X. https://books.google.com/books?id=GuGe9fy4raoC&pg=PA204. 
  11. Binder, David (1993-08-29). «U.S. Policymakers on Bosnia Admit Errors in Opposing Partition in 1992». The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/1993/08/29/world/us-policymakers-on-bosnia-admit-errors-in-opposing-partition-in-1992.html. Ανακτήθηκε στις 2017-02-04. 
  12. CSCE & 12 March 1992.
  13. «Bosnia leader was war crimes suspect». BBC. 22 October 2003. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3203323.stm. 
  14. «Dead Bosnia Hero Focus of War Crimes Inquiry». New York Times. 23 October 2003. https://www.nytimes.com/2003/10/23/world/dead-bosnia-hero-focus-of-war-crimes-inquiry.html?ref=alijaizetbegovic. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]