Ταραζέντ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ταραζέντ (γ Αετού)
Αστερισμός: Αετός
Συντεταγμένες (εποχή 2000.0): α = 19h:46m:15,6s,
δ = +10°.36′.48″
Φαινόμενο μέγεθος: 2,71
Φασματικός τύπος: K3 II
Απόσταση από τη Γη: 395 έτη φωτός

O Ταραζέντ είναι το ιδιαίτερο όνομα του αστέρα γ (γάμμα) του αστερισμού Αετού (γ Aquilae, γ Aql). Ο Ταραζέντ, ως ο δεύτερος φωτεινότερος αστέρας του αστερισμού, είναι εύκολα ορατός με γυμνό μάτι. Το γεγονός ότι φαίνεται να λάμπει μόλις δύο περίπου μοίρες βόρεια-βορειοδυτικά του φωτεινότερου αστέρα του αστερισμού, του α, γνωστού και ως Αλτάιρ, αλλά και σχετικώς κοντά στον β Αετού, οδήγησε στη συσχέτισή του με αυτούς στις παραδόσεις των διάφορων πολιτισμών.

Ονομασίες και ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ταραζέντ και ο Αλτάιρ (κέντρο)

Το παραδοσιακό όνομα «Ταραζέντ» προέρχεται μάλλον από την περσική φράση شاهين ترازو (šāhin tarāzu), που σημαίνει «η ράβδος της ζυγαριάς», αναφερόμενη στην ομάδα που σχηματίζουν οι αστέρες α, β και γ Αετού. Το «šāhin» μεταφράζεται και ως «γεράκι», και με αυτή την έννοια αποτελεί, παρεφθαρμένο, το ιδιαίτερο όνομα του αστέρα β Αετού. Σε αραβικό κατάλογο αστέρων, ο γ αναφέρεται ως Menkib al Nesr (منكب ألنسر - mankib al-nasr), που μεταφράσθηκε αργότερα στη λατινική ως Humerus Vulturis, δηλαδή «ο ώμος του αετού».[1]

Στην Κίνα, η ονομασία 河鼓 (Hé Gŭ), που σημαίνει «τύμπανο του ποταμού», αναφέρεται και πάλι σε σχέση με την ομάδα που σχηματίζουν οι αστέρες α, β και γ Αετού[2]. Ο ίδιος ο γ Αετού είναι γνωστός ως 河鼓三 (Hé Gŭ sān, δηλαδή «ο τρίτος αστέρας του τυμπάνου του ποταμού). Κατά την κινεζική παράδοση της πριγκίπισσας και του γελαδάρη, ο γ και ο β Αετού ήταν παιδιά του Niulang (牛郎 = ο γελαδάρης, α Αετού) και της Zhinü (織女 = η πριγκίπισσα, ο αστέρας Βέγας).

Οι ιθαγενείς Koori της Βικτώριας έλεγαν ότι οι β και γ Αετού ήταν οι μαύροι κύκνοι-σύζυγοι του Bunjil (α Αετού), που και πάλι ήταν ένας αετός (του είδους Aquila audax).

Επίσης, στη νεότερη αστρονομία, ο αστέρας φέρει τα ονόματα 50 Αετού (αριθμός Φλάμστηντ), BD+10 4043, FK5 741, HD 186791, HIP 97278, HR 7525 και SAO 105223, που αντιστοιχούν στην αναφορά του σε διάφορους καταλόγους αστέρων.

Αστροφυσικά χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο γ Αετού είναι ένας σχετικώς νεαρός αστέρας, με ηλικία της τάξεως των 100 εκατομμυρίων ετών. Παρά το γεγονός αυτό, είναι ένας εξελιγμένος αστέρας: έχει καταναλώσει σχεδόν όλο το υδρογόνο στον πυρήνα του, με αποτέλεσμα να διαστέλλεται σε ένα λαμπρό πορτοκαλί γίγαντα, με διάμετρο, στην εποχή μας, 95 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου και λαμπρότητα ίση με 2.540 φορές μεγαλύτερη από την ηλιακή (απόλυτο μέγεθος −3,4). Η θερμοκρασία στην επιφάνειά του είναι 4.210 K. Ο Ταραζέντ συντήκει πλέον ήλιο σε άνθρακα στον πυρήνα του, κάτι που σημαίνει ότι το τέλος του απέχει μόλις μερικά εκατομμύρια έτη. Η μάζα του εκτιμάται σε 5 ως 6 φορές μεγαλύτερη από την ηλιακή, και επομένως, αφού τα εξωτερικά του στρώματα διαφύγουν στο διάστημα, ο πυρήνας του θα συμπιεσθεί σε έναν λευκό νάνο.

Ο Ταραζέντ πλησιάζει το Ηλιακό Σύστημα με ταχύτητα 2,79 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (10 χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Knobel, E. B. (June 1895). «Al Achsasi Al Mouakket, on a catalogue of stars in the Calendarium of Mohammad Al Achsasi Al Mouakket». Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 55: 429. doi:10.1093/mnras/55.8.429. Bibcode1895MNRAS..55..429K. 
  2. 中國星座神話, του 陳久金. Εκδ. 台灣書房出版有限公司, 2005, ISBN 978-986-7332-25-7.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Gamma Aquilae της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).