Ρόμπερτ Κάπα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ρόμπερτ Κάπα
RobertCapabyGerdaTaro.jpg
Γέννηση 22  Οκτωβρίου 1913[1][2][3][4][5][6][7][8]
Βουδαπέστη[9][10]
Θάνατος 25  Μαΐου 1954[9][10][2][3][4][11][5][6][7][8]
Γαλλική Ινδοκίνα
Υπηκοότητα Γαλλία, Ουγγαρία, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Αυστροουγγαρία
Ιδιότητα πολεμικός ανταποκριτής, φωτογράφος, πολεμικός φωτογράφος, φωτορεπόρτερ, δημοσιογράφος και συγγραφέας
Σύντροφος Gerda Taro
Αδέλφια Cornell Capa
Σημαντικά έργα Sperlinga
Βραβεύσεις Croix de guerre des théâtres d'opérations extérieures και Balázs Béla award
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Ρόμπερτ Κάπα (Robert Capa, πραγματικό όνομα: Endre Ernő Friedmann[12], 22 Οκτωβρίου 191325 Μαΐου 1954) ήταν Ούγγρος πολεμικός φωτογράφος και φωτορεπόρτερ που κάλυψε πέντε διαφορετικούς πολέμους: τον Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, τον Β΄ Σινοϊαπωνικό πόλεμο, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε όλη την Ευρώπη, τον Αραβο-Ισραηλινό πόλεμο του 1948, και τον Πρώτο Πόλεμο της Ινδοκίνας. Κατέγραψε την πορεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο Λονδίνο, την Βόρειο Αφρική, την Ιταλία, την Απόβαση της Νορμανδίας στην παραλία Όμαχα (Omaha Beach) και την απελευθέρωση του Παρισιού. Οι εν δράσει φωτογραφίες του, όπως εκείνες που ελήφθησαν κατά την απόβαση στη Νορμανδία το 1944, απεικονίζουν τη βία του πολέμου με μοναδικό τρόπο. Το 1947, ο Κάπα υπήρξε ο συνιδρυτής του Magnum Photos με, ανάμεσα σε άλλους, τον Γάλλο φωτογράφο Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν. Ο οργανισμός αυτός υπήρξε το πρώτο συνεργατικό πρακτορείο για ανεξάρτητους φωτογράφους σε παγκόσμια κλίμακα.

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε ως Endre Friedmann από τους Dezső και Júlia Friedmann στις 22 Οκτωβρίου, 1913 στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας. Αποφασίζοντας ότι δεν θα είχε λαμπρό μέλλον υπό το καθεστώς της Ουγγαρίας, εγκατέλειψε την πατρίδα του σε ηλικία 18 ετών.

Ο Κάπα αρχικά επιθυμούσε να γίνει συγγραφέας, εντούτοις, βρήκε εργασία ως φωτογράφος στο Βερολίνο και σταδιακά αγάπησε αυτήν την τέχνη. Το 1933, μετακόμισε από τη Γερμανία στη Γαλλία λόγω της ανόδου του Ναζισμού, αλλά ήταν δύσκολο να βρει δουλειά εκεί ως ένας ανεξάρτητος δημοσιογράφος. Υιοθέτησε το όνομα "Ρόμπερτ Κάπα" περίπου εκείνη την περίοδο - ενώ στην πραγματικότητα capa («καρχαρίας») ήταν το παρατσούκλι του στο σχολείο και παράλληλα σκέφτηκε ότι θα είναι πιο αναγνωρίσιμο στο κοινό της Αμερικής, δεδομένου ότι ήταν παρόμοιο με εκείνο του σκηνοθέτη Φρανκ Κάπρα.

Του ήταν ευκολότερο να πουλάει τις φωτογραφίες του υπό το πρόσφατα υιοθετημένο αμερικάνικο όνομα και μετά από ένα χρονικό διάστημα ασπάστηκε την περσόνα του Ρόμπερτ Κάπα (με τη βοήθεια της τότε φίλης του, που μεσολαβούσε ανάμεσα σε αυτόν και όσους ενδιαφέρονταν για τις φωτογραφίες που τραβούσε ο «μεγάλος Αμερικανός φωτογράφος, Ρόμπερτ Κάπα»). Η πρώτη δημοσιευμένη φωτογραφία του Κάπα ήταν αυτή του Λέων Τρότσκι την ώρα που έβγαζε έναν λόγο στην Κοπεγχάγη για «Το νόημα της Ρωσικής Επανάστασης» το 1932.[13]

Ισπανικός εμφύλιος πόλεμος και Κινεζική αντίσταση στην Ιαπωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1936 έως το 1939, ήταν στην Ισπανία, φωτογραφίζοντας τις φρικωδίες του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, μαζί με την Gerda Taro, τη σύντροφό του και επαγγαλεματία συνεργάτη του, και τον David Seymour.[14] Το 1938, ταξίδεψε στην Κινεζική πόλη της Hankow, που σήμερα ονομάζεται Wuhan, για να καταγράψει την αντίσταση των Κινέζων στην Ιαπωνική εισβολή.[15]

Το 1936 έγινε γνωστός σε όλον τον κόσμο για μια φωτογραφία (γνωστή ως η φωτογραφία του "Στρατιώτη που πέφτει") που για καιρό θεωρούνταν λανθασμένα ότι είχε ληφθεί στο Cerro Muriano στο μέτωπο της Κόρδοβα του Workers' Party of Marxist Unification (POUM) Militiaman[13] που είχε μόλις πυροβοληθεί και ήταν στην διάρκεια της πτώσης του προς το θάνατο. Για μεγάλο διάστημα υπήρξε μακρά αντιπαράθεση σχετικά με την αυθεντικότητα αυτής της φωτογραφίας. Ένας Ισπανός ιστορικός ταυτοποίησε τον νεκρό στρατιώτη με τον Federico Borrell García, από το Alcoi (Alicante). Η ταυτοποίηση αυτή αμφισβητήθηκε.[16][17] Το 2003, η Ισπανική εφημερίδα El Periodico ισχυρίστηκε ότι η φωτογραφία είχε ληφθεί κοντά στην πόλη Εσπέγιο, 10 km από το Cerro Muriano, και ότι ήταν προϊόν σκηνοθεσίας.[18][19] Το 2009, ένας Ισπανός καθηγητής δημοσίευσε ένα βιβλίο με τον τίτλο Shadows of Photography, στο οποίο απέδειξε ότι αυτή η φωτογραφία δεν θα μπορούσε να έχει τραβηχτεί στον τόπο, το χρόνο και με τον τρόπο που ο Κάπα και οι υποστηρικτές του είχαν ισχυριστεί.[20]

Πολλές από τις φωτογραφίες του Κάπα του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου θεωρούνταν, για πολλές δεκαετίες, χαμένες, αλλά βγήκαν στην επιφάνεια στην Πόλη του Μεξικού στα τέλη της δεκαετίας του 1990.[21] Καθώς έφευγε από την Ευρώπη το 1939, ο Κάπα έχασε την συλλογή, η οποία μετά από χρόνια έτυχε της ονομασίας η "Μεξικανική βαλίτσα".[21] Η ιδιοκτησία της συλλογής μεταβιβάστηκε στο Ίδρυμα Κάπα, και τον Δεκέμβριο του 2007 μετακινήθηκε στο Διεθνές Κέντρο Φωτογραφίας, ένα μουσείο που ιδρύθηκε από τον νεότερο αδερφό του Κάπα, τον Κορνέλλ στο Μανχάταν.[21][22]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 26  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11895059d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 «Robert Capa». RKDartists. 226821.
  4. 4,0 4,1 «Robert Capa». (Αγγλικά) Benezit Dictionary of Artists. 2006. B2230375. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  5. 5,0 5,1 SNAC. w6xw5wwg. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 (Δανικά, Αγγλικά) Kunstindeks Danmark. 35506. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 169. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 (Γαλλικά) Babelio. 17583. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 «L'Humanité». (Γαλλικά) Ουμανιτέ. 27  Μαρτίου 1999.
  10. 10,0 10,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 118666983. Ανακτήθηκε στις 21  Ιουλίου 2015.
  11. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Robert-Capa. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  12. «Capa, Robert». http://www.emlekev.hu/evfordulok_2004_2010/2004/highlight/article/D888_ismerteto_03.html. Ανακτήθηκε στις 2009-02-18. 
  13. 13,0 13,1 http://bostonreview.net/BR30.2/linfield.php
  14. "New Works by Photography’s Old Masters," New York Times, April 30, 2009
  15. Stephen R. MacKinnon includes photographs by Robert Capa, Wuhan, 1938: War, Refugees, and the Making of Modern China (Berkeley: University of California Press, 2008).
  16. Proving that Robert Capa's Falling Soldier is Genuine: a Detective Story, Richard Whelan, American Masters, PBS Website.
  17. Iconic Capa war photo was staged: newspaper, AFP.
  18. (In spanish) Las fotos expuestas en el MNAC desvelan que la imagen mítica de Robert Capa fue tomada lejos del frente de batalla
  19. Faking Soldier: The photographic evidence that Capa's camera DOES lie... and that his iconic 'Falling Soldier' was staged
  20. "New Doubts Raised Over Capa’s ‘Falling Soldier’," New York Times, August 17, 2009
  21. 21,0 21,1 21,2 But they do not include negatives of the famous photograph. Randy Kennedy, "The Capa Cache", New York Times, Jan. 27, 2008.
  22. Kennedy, Randy (January 27, 2008). «The Capa Cache». The New York Times. http://www.nytimes.com/2008/01/27/arts/design/27kenn.html?ref=arts. Ανακτήθηκε στις January 27, 2008. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Robert Capa της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).