Ουίλλιαμ Χιούελ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Σεβασμιώτατος
Ουίλλιαμ Χιούελ‎
Portrait of W. Whewell; stipple engraving Wellcome L0014766.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση24  Μαΐου 1794[1][2][3]
Λάνκαστερ
Θάνατος6  Μαρτίου 1866[1][2][3]
Κέιμπριτζ[4]
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας
ΘρησκείαΑγγλικανική Εκκλησία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[5]
ΣπουδέςΚολέγιο Τρίνιτι[6]
Lancaster Royal Grammar School
Dallam School
Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ[7]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταοικονομολόγος
φυσικός
ιστορικός
φιλόσοφος
συγγραφέας[8]
καθηγητής πανεπιστημίου
μαθηματικός
γεωλόγος[9]
θεολόγος[10]
ιστορικός της τέχνης[11]
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ
Επηρεάστηκε απόJohn Gough
Οικογένεια
ΣύζυγοςEverina Frances Ellis (1858–άγνωστη τιμή)[12]
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΠρόεδρος της Γεωλογικής Εταιρείας του Λονδίνου (1837–1839)[13]
President of the British Science Association (1841–1842)[14]
ΒραβεύσειςΕταίρος της Βασιλικής Εταιρίας
Βασιλικό Μετάλλιο (1837)
Smith's Prize
Μπεϊκεριανή Διάλεξη (1848)
μέλος στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ουίλλιαμ Χιούελ (William Whewell, ΔΦΑ:/hjuːəl/, 24 Μαΐου 1794 - 6 Μαρτίου 1866) ήταν ήταν Άγγλος πολυμαθής, επιστήμονας, Αγγλικανός ιερέας, φιλόσοφος, θεολόγος, ορυκτολόγος και ιστορικός της επιστήμης. Διετέλεσε διευθυντής του Trinity College, στο Καίμπριτζ[15]. Φοιτώντας εκεί, διακρίθηκε τόσο στην ποίηση, όσο και στα μαθηματικά.

Αυτό που παρατηρείται συχνά στον Χιούελ είναι το εύρος των προσπαθειών του. Σε μια εποχή αυξανόμενης εξειδίκευσης, εμφανίζεται ως φυσικός φιλόσοφος, ασχολούμενος με πολλούς κλάδους της γνώσης. Ερεύνησε τις παλίρροιες των ωκεανών (έρευνα για την οποία κέρδισε το Βασιλικό μετάλλιο), δημοσίευσε εργασίες στους κλάδους της μηχανικής, της φυσικής, της γεωλογίας, της αστρονομίας και της οικονομίας, βρίσκοντας παράλληλα τον χρόνο να συνθέσει ποίηση, να μεταφράσει τα έργα του Γκαίτε και να συγγράψει κηρύγματα και θεολογικές θέσεις[15]. Στα μαθηματικά εισήγαγε την εξίσωση Χιούελ, που καθορίζει το σχήμα της καμπύλης, χωρίς αναφορά σε κάποιο αυθαίρετα επιλεγόμενο σύστημα συντεταγμένων[16].

Μία από τις μεγαλύτερες συνεισφορές του Χιούελ στην επιστήμη του ήταν η συγγραφική του δεινότητα και οι διαυγείς επιμέλειές του σε κείμενα. Συχνά αλληλογραφούσε με πολλούς στον τομέα του και τους βοηθούσε στον καθορισμό νέων όρων για τις ανακαλύψεις τους. Πιστώνεται μεταξύ άλλων για την συνεισφορά του στους όρους επιστήμονας, φυσικός, γλωσσολογία, καταστροφισμός, ομοιομορφισμός. Πρότεινε, επίσης, τους όρους ιόν, διηλεκτρικός, άνοδος και κάθοδος στον Μάικλ Φάραντεϊ[17].

Ο Χιούελ απεβίωσε στο Καίμπριτζ το 1866, εξαιτίας πτώσης από το άλογό του[18].

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12339141m. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 MacTutor History of Mathematics archive. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/William-Whewell. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. (Αγγλικά) Union List of Artist Names. 26  Απριλίου 2011. 500256011. Ανακτήθηκε στις 14  Απριλίου 2019.
  5. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12339141m. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. WHWL811W.
  7. (Αγγλικά) Mathematics Genealogy Project.
  8. «Library of the World's Best Literature». Library of the World's Best Literature. 1897.
  9. Ανακτήθηκε στις 17  Ιουνίου 2019.
  10. Ανακτήθηκε στις 20  Ιουνίου 2019.
  11. «Dictionary of Art Historians» (Αγγλικά) whewellw. Ανακτήθηκε στις 23  Απριλίου 2022.
  12. p12131.htm#i121308. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
  13. «Past Presidents». Γεωλογική Εταιρεία του Λονδίνου. Ανακτήθηκε στις 18  Φεβρουαρίου 2019.
  14. books.google.co.uk/books?id=OM1BAQAAMAAJ&pg=PR20&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false.
  15. 15,0 15,1 The Editors of Encyclopædia Britannica (22 Μαΐου 2017). «William Whewell». Encyclopædia Britannica, inc. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2017. 
  16. Yates, R. C. (1952). «Intrinsic Equations». A Handbook on Curves and Their Properties. MI: J. W. Edwards: Ann Arbor. σελίδες 123–126. 
  17. Snyder, Laura J. (22 Σεπτεμβρίου 2017). «William Whewell». Metaphysics Research Lab, Stanford University. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2017. 
  18. Wilson, David B. «Whewell, William». Complete Dictionary of Scientific Biography. Encyclopedia.com. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2017. 
  19. «Review of On the Principles of English University Education by William Whewell». The Quarterly Review 59: 439–483. October 1837. https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015074711311;view=1up;seq=449. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]