Νικολά Μαλμπράνς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νικολά Μαλμπράνς
Nicolas Malebranche.jpg
Γέννηση 5 Αυγούστου 1638, Παρίσι, Βασίλειο της Γαλλίας
Θάνατος 13 Οκτωβρίου 1715 (77 ετών) Παρίσι, Βασίλειο της Γαλλίας
Περίοδος Φιλοσοφία των Νεότερων Χρόνων
Περιοχή Δυτική φιλοσοφία
Κύρια Ενδιαφέροντα Μεταφυσική, Επιστημολογία
Αξιοσημείωτες Ιδέες Σύνθεση της φιλοσοφίας του Αυγουστίνου και του Καρτέσιου, Οκαζιοναλισμός.
Επιδράσεις Καρτέσιος, Αυγουστίνος Ιππώνος
Επηρέασε Ντέιβιντ Χιουμ, Λάιμπνιτς, Τζωρτζ Μπέρκλεϋ, Μοντεσκιέ, Ζαν Ζακ Ρουσσώ, Γιακόμπ Μπερνούλι

Ο Νικολά Μαλμπράνς (γαλλικά:Nicolas Malebranche, 5 Αυγούστου 1638 - 13 Οκτωβρίου 1715) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, ρωμαιοκαθολικός ιερέας και θεολόγος. Γεννήθηκε και πέθανε στο Παρίσι στο Βασίλειο της Γαλλίας. Ήταν εκπρόσωπος του νεοπλατωνισμού και επιχείρησε να συνθέσει την φιλοσοφία του Αυγουστίνου και του Καρτέσιου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μαλμπράνς ήταν το νεώτερο παιδί του γραμματέα του Βασιλιά Λουδοβίκου ΙΓ´. Σπούδασε φιλοσοφία και Θεολογία στο Κολλέζ ντε λα Μαρς και αργότερα στη Σορβόνη. Η υγεία του ήταν πάντοτε εύθραυστη επειδή έπασχε από διαμαρτία διαπλάσεως σπονδυλικής στήλης.[1] Λόγω των χριστιανικών του καταβολών εντάχθηκε στο Τάγμα των Ορατοριανών και χρίστηκε ιερέας το 1634. Οι πνευματικές και φιλοσοφικές του αναζητήσεις διευρύνθηκαν όταν διάβασε το βιβλίο του Καρτέσιου "Πραγματεία περί του ανθρώπου". Το γεγονός αυτό τον επηρέασε σημαντικά και γρήγορα έγινε μελετητής όλων των έργων του μεγάλου ορθολογιστή φιλόσοφου. Λόγω της πολυσχιδούς του επιστημονικής έρευνας (Θεολογία, Ηθική, Απειροστικός λογισμός, Ψυχολογία, Φυσική), το 1699 εξελέγη μέλος της της Ακαδημίας Επιστημών.

Οι φιλοσοφικές του ιδέες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βασικό πρόταγμα της φιλοσοφίας του Μαλμπράνς είναι ότι όλα τα αισθητά αντικείμενα από τον άνθρωπο καθίστανται αισθητά με την παρέμβαση του Θεού και δεν υπάρχουν αυτόνομα. Επίσης οι αλλαγές που φαίνονται να γίνονται είτε στα αντικείμενα είτε στις σκέψεις του ανθρώπου ανάγονται κάθε φορά στην παρέμβαση του Θεού. Οι αίτιες δεν είναι παρά η περιστασιακή επέμβαση του Θεού (occasions) ώστε να παράγει αποτελέσματα. Ο οκκαζιοναλισμός[2] αναπτύχθηκε από τον Καρτέσιο αλλά τελειοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε από τον Μαλμπράνς.[1]

Ως εκ τούτου η καρτεσιανή διαρχία μεταξύ σώματος και νου εξηγήθηκε από τον Γάλλο φιλόσοφο ως ειδική περίπτωση της γενικότερης θέσης ότι τα δημιουργημένα όντα δεν αλληλεπιδρούν. Με αυτόν τον τρόπο ενσωμάτωσε τη θεωρία του Καρτέσιου στο Ρωμαιοκαθολικό δόγμα.

Κατά τον Μαλμπράνς οι εμπειρίες μέσω των αισθήσεων δεν παράγουν παρά μόνο μια ωφελιμιστική θεωρία για τον άνθρωπο και τον ενημερώνουν μόνο για την κατάσταση της υγείας του σώματός του. Οι αισθήσεις λοιπόν είναι απατηλές, δεν μας πληροφορούν για την πραγματική ουσία των όντων, όντας αντικείμενα της ανέλιξης της ανθρώπινης γνώσης. Εν κατακλείδι οι αισθήσεις ανάγονται σε μια πρότυπη και αρχέτυπη ιδέα που ονομάζεται νοητή έκταση.

Ο Μαλμπράνς θεωρούσε ότι ο νους του Θεού εμπεριέχει όλο το βάθος και την έκταση των ιδεών, και με βάση αυτές τις ιδέες δημιούργησε τον κόσμο. Ο άνθρωπος γνωρίζει αυτές τις πρωταρχικές ιδέες αλλά μόνο εν μέρει και ελλιπώς.

Τέλος ο ιδεαλιστής φιλόσοφος υποστήριξε ότι η ύπαρξη του Θεού είναι δεδομένη και βεβαία ενώ η ύπαρξη του ανθρώπου απαιτεί απόδειξη και είναι ακατάληπτη, σε αντίθεση με τον Καρτέσιο που υποστήριζε το ακριβώς αντίθετο.[1][3]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έργα του Μαλμπράνς σε νεοελληνική απόδοση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Διάλογος χριστιανού και κινέζου φιλοσόφου, Εκδόσεις Καστανιώτη, 1998. ISBN 9789600322217

Αναφορές στον Μαλμπράνς σε νεοελληνική απόδοση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ALESSIO FRANCO: Ιστορία της νεότερης φιλοσοφίας, Εκδόσεις Π.Τραυλός, 2012. ISBN 9789606640469
  • Φρανκ Σβάιτσερ: Πως πεθαίνουν οι φιλόσοφοι, Εκδόσεις Γνώση, 2013. ISBN 9789602358634

Τα πρωτότυπα έργα του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα γαλλικά:

  • De la recherche de la vérité. Où l'on traite de la Nature de l'Esprit de l'homme, & de l'usage qu'il en doit faire pour éviter l'erreur dans les Sciences (1674-1675) Texte sur Wikisource (Περί της αναζήτησης της αλήθειας)
  • Traité de la nature et de la grâce (1680) (Πραγματεία περί της φύσεως και της Χάριτος)
  • Conversations chrétiennes
  • Traité de morale (1684) (Πραγματεία περί Ηθικής)
  • Entretiens sur la métaphysique, sur la religion et sur la mort (1688) (Οι διάλογοι περί της μεταφυσικής και περί της θρησκείας)
  • Traité de l'amour de Dieu
  • Entretien d'un philosophe chrétien et d'un philosophe chinois sur l'existence et la nature de Dieu (1708)
  • Lettres à Dortous de Mairan
  • Réflexions sur la prémotion physique
  • Recueil de toutes les réponses à M. Arnauld

Παραπομπές και Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Πάπυρος Λαρούς
  2. Malebranche, Nicolas; Cottingham, John (ed.) (1996), Dialogues on Metaphysics [Entretiens sur la métaphysique, 1688] in Western Philosophy, An Anthology, Dialogue III, Blackwell, pp. 155–156, ISBN 0-631-18627-1
  3. Στο έργο: Nicolas Malebranche, De la recherche de la vérité

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόμος 40, σελίδες 166 και 167

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Nicolas Malebranche της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Nicolas Malebranche της Γαλλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).