Μογγολικές γλώσσες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι μογγολικές γλώσσες είναι ομάδα γλώσσων που ομιλούνται στην ανατολική και την κεντρική Ασία, κυρίως στη Μογγολία και τις περιβάλλουσες περιοχές και τη Δημοκρατία της Καλμίκια. Το γνωστότερο μέλος αυτής της γλωσσικής οικογένειας είναι η Μογγολική, κύρια γλώσσα των περισσοτέρων κατοίκων της Μογγολίας και των Μογγόλων κατοίκων της Εσωτερικής Μογγολίας, με 5,2 εκατομύρια ομιλητές στην Κίνα.[1]. Ορισμένοι γλωσσολόγοι ταξινομούν την Μογγολική στις Τουρκικές, Τουνγκουζικές και πιθανά στις Ιαπωνικές, ως τμήμα της ευρύτερης Αλταϊκής Οικογένειας[2].

Ταξινόμηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορική Μογγολική:

  • Μέση Μογγολική (εξαρτώμενη από την ταξινόμηση για την περίοδο από 13ο έως πρώιμο 15ο αι.[3] ή ύστερο 16ο αιώνα[4] - δεδομένης της σχεδόν πλήρους έλλειψης γραπτών πηγών για την ενδιάμεση περίοδο δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί σημείο αποκοπής)
  • Κλασική Μογγολική

Σύγχρονη Μογγολική:

Η ταξινόμηση και ο αριθμός ομιλητών ακολουθεί τον Janhunen (2006)[5], εκτός από τη νότια Μογγολική που ακολουθεί τον Nugteren (2011)[6]. Σε μια άλλη ταξινομική προσέγγιση [7], παρατηρείται η τάση να αποκαλείται η κεντρική Μογγολική γλώσσα που μείγμα της Μογγολικής, της Οϊράτ και της Μουριάτ, ενώ η Όρντος αντιμετωπίζεται ως παραλλαγή της Μογγολικής. Στη Μογγολική διακρίνουν ανάμεσα στην Χάλχα και τη Νότια Μογγολική. Λιγότερο κοινή υποδιαίρεση της Κεντρικής Μογγολικής είναι ο τεμαχισμός της σε κεντρική, ανατολική και δυτική διάλεκτο μαζί με μία βόρεια διάλεκτο που συντίθεται από παραλαγγές της Μπουριάτ γλώσσας[8]. Η ευρύτερη οροθέτηση της Μογγολικής μπορεί να βασιστεί στην αμοιβαία κατανόηση, αλλά η φυλογενετική ανάλυση αντιμετωπίζει άλλα προβλήματα εξαιτίας των στενών επαφών των Μπουριάτ και των Χάλχα Μογγόλων, για παράδειγμα, στη διάρκεια της ιστορίας και η δημιουργία ή διατήρηση διαλεκτικού συνεχούς. Ένα άλλο πρόβλημα βρίσκεται στην αδυναμία σύγκρισης της ορολογίας, καθώς οι δυτικοί γλωσσολόγοι χρησιμοποιούν το γλώσσα και διάλεκτος, ενώ οι Μογγόλοι γλωσσολόγοι χρησιμοποιούν την τριχοτόμηση των αδελφών Γκριμ γλώσσα (kele), διάλεκτος (nutuγ-un ayalγu) και τοπική διάλεκτος (aman ayalγu).

Πρωτομογγολική γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρωτομογγολική γλώσσα, προγονική των σύγχρονων μογγολικών γλωσσών, προσεγγίζει ιδιαίτερα τη μέση Μογγολική, τη γλώσσα που ομιλείτο στην εποχή του Τζένγκις Χαν και της μογγολικής αυτοκρατορίας. Τα περισσότερα χαρακτηριστικά των σύγχρονων μογγολικών γλώσσών είναι δυνατόν να ανασυντεθούν από τη Μέση Μογγολική.

Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι οι γλώσσες των Ντόνγκου, Γουχούαν και Σιανμπέι σχετίζονται με την πρωτομογγολική.[9] Η Τουόμπα (γλώσσα των ιδρυτών της βόρειας δυναστείας Γουέι), για την οποία διαθέτουμε πενιχρές μαρτυρίες και η Χιτάν, για την οποία υπάρχει μαρτυρία στις επιγραφές Χιτάν, που δεν έχουν πλήρως αποκρυπτογραφηθεί, φαίνεται πως συνδέονται πιθανώς με τη Μογγολική[10].

Παραπομπές σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Svantesson και άλλοι (2005:141)
  2. π.χ. Starostin, Dybo & Mudrak (2003), αντίθετα Vovin (2005)
  3. Rybatzki (2003:57)
  4. Poppe (1964:1)
  5. Janhunen (2006:232–233)
  6. Nugteren (2011)
  7. e.g. Sečenbaγatur et al. (2005:193–194)
  8. Luvsanvandan (1959) quoted from Sečenbaγatur et al. (2005:167–168)
  9. Andrews (1999:72)
  10. see Vovin 2007 for Tabghach and Janhunen 2012 for Khitan

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Vovin, Alexander. 2007. Once again on the Tabgač language. Mongolian Studies XXIX: 191-206.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]