Μαστοροχώρια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μαστοροχώρια της Κόνιτσας
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΠεριφέρεια Ηπείρου και Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων
Γεωγραφική υπαγωγήΉπειρος
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)

Μαστοροχώρια ονομάζονται είκοσι επτά οικισμοί στο βορειοανατολικό άκρο του νομού Ιωαννίνων, βορειοανατολικώς της Κόνιτσας[1]. Τα χωριά που αποτελούν τα Μαστοροχώρια βρίσκονται κυρίως στη λεκάνη που σχηματίζει ο ποταμός Σαραντάπορος και περιβάλλεται από την οροσειρά του Γράμμου, του Σμόλικα, της Τύμφη (Γκαμήλα) και της Νεμέρτσικας (Δούσκο)[2][3] Διοικητικά, υπάγονται στον Δήμο Κόνιτσας, ενώ πριν από την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης», δώδεκα από τους οικισμούς αυτούς, συγκροτούσαν τον Δήμος Μαστοροχωρίων.

Οι ντόπιοι μάστορες, γνωστοί και ως «κουδαραίοι», έκτιζαν κυρίως πέτρινα γεφύρια, εκκλησίες, δημόσια κτήρια, κατοικίες σε ολόκληρη την Ελλάδα, τη Βαλκανική αλλά και κάποιες μακρινές χώρες όπως η Αιθιοπία, το Ιράν και η Αμερική[4]. Εργάζονταν σε ομάδες, τις επονομαζόμενες «παρέες» ή «μπουλούκια», ως επί το πλείστον μακριά από τον τόπο τους, απουσιάζοντας για πολλούς μήνες κάθε χρόνο από τα χωριά τους. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους ήταν η συντεχνιακή τους διάλεκτος, τα λεγόμενα «κουδαρίτικα», την οποία μόνο αυτοί γνώριζαν και με την οποία συνεννοούνταν ελεύθερα χωρίς να τους καταλαβαίνουν οι εκάστοτε εργοδότες[5][6]. Γνωστό ήταν το ντέρτι, μέρος απ' όπου αποχαιρετούσαν τους μάστορες.

Ιστορικά, η περιοχή των Μαστοροχωρίων απελευθερώθηκε από την Οθωμανική κυριαρχία το 1913, κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο. Αργότερα υπήρξε ένα από τα κυριότερα θέατρα των μαχών της Μάχης της Πίνδου κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940 αλλά και του Ελληνικού Εμφυλίου '46-'49.

Κατάλογος οικισμών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οικισμός Φωτογραφία Πληθυσμός
Πυρσόγιαννη Pyrsogianni.jpg 219
Βούρμπιανη Vourmpiani.jpg 68
Καστάνιανη Kastaniani01.jpg 79
Πληκάτι Kastaniani01.jpg 70
Χιονάδες Χιονιάδες 8020029.jpg 42
Ασημοχώρι 42
Οξυά 18
Κεφαλοχώρι 153
Θεοτόκος 33
Δροσοπηγή Δροσοπηγή Κόνιτσας.jpg 103
Λαγκάδα 124
Πλαγιά 50
Πύργος 50
Αγία Παρασκευή 220
Αμάραντος 42
Πουρνιά 12
Γανναδιό Γανναδιό Ιωαννίνων 1.JPG 50
Μόλιστα Molista, Ioannina Prefecture, Region of Epirus, Greece.jpg 23
Μοναστήρι Monastiri027.JPG 17
Αγία Βαρβάρα Kastaniani01.jpg 17
Εξοχή Χιονιάδες 8020029.jpg 29
Πυξαριά 12
Τράπεζα 12
Νικάνωρ 38
Πηγή 101
Ελεύθερο 75

Ο οικισμός Φούρκα, αν και δεν συγκαταλέγεται στον κατάλογο των μαστοροχωρίων, συνεισέφερε με αρκετά εργατικά χέρια.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Μαστοροχώρια». pyrsogianni.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2018. 
  2. Μουρατίδης, Δημήτρης. «ΗΠΕΙΡΟΣ – Κόνιτσα μαστοροχώρια - Πυρσόγιαννη - Βούρμπιανη - Ασημοχώρι - Χιονιάδες - Γοργοπόταμος - Γράμμος 1ο από 8». www.elladosperiigisis.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2018. 
  3. Πετρονώτης, Αργύρης (2011). Μαστοροχώρια. Υπουργείο Παιδείας - Κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Μακρυνίτσας, σελ. 11 - 12. http://ayla.culture.gr/wp-content/uploads/2016/11/Mastoroxoria.pdf. 
  4. «Μαστοροχώρια Ιωαννίνων: Ένα διαφορετικό οδοιπορικό». ProtoThema. https://www.protothema.gr/travelling/article/653899/-mastorohoria-ioanninon-grammos-/. Ανακτήθηκε στις 2018-09-29. 
  5. «Οι μάστορες της πέτρας». mirc.ntua.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2018. 
  6. Πλάγου, Αγγελική (17 Οκτωβρίου 2016). Περιφέρεια Ηπείρου: Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων: Όπου η Ομορφιά Περισσεύει. AKAKIA Publications. ISBN 9781911352358. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ