Κρέουσα της Αθήνας
| Κρέουσα | |
|---|---|
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Ξούθος[1] |
| Σύντροφος | Απόλλων Ερμής |
| Τέκνα | Ίωνας[1] Αχαιός[2] Διομήδη Κέφαλος |
| Γονείς | Ερεχθέας[1] και Πραξιθέα |
| Αδέλφια | Χθονία Ωρείθυια της Αθήνας Πρόκρις Ορνέας Πάνδωρος Πανδώρα Πρωτογένεια Μητίονας Θέσπιος Κέκροπας Β΄ |
Στην ελληνική μυθολογία, η Κρέουσα της Αθήνας ήταν Αθηναία πριγκίπισσα.
Οικογένεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Κρέουσα ήταν η μικρότερη κόρη του Ερεχθέα, Βασιλιά της Αθήνας και της Πραξιθέας.[3] Ήταν η αδελφή των Πρωτογένειας, Πανδώρας, Πρόκριδας, Ωρείθυιας και Χθωνίας.[4] Ο Απολλόδωρος αναφέρει την Κρέουσα ως μητέρα του Αχαιού και του Ίωνα από τον σύζυγό της, Ξούθο.[5] Προφανώς είναι και η μητέρα τής κόρης τού Ξούθου, Διομήδης.[6]
Ωστόσο, σύμφωνα με το έργο Ίων του Ευριπίδη, στο οποίο είναι εξέχων χαρακτήρας, η Κρέουσα ήταν μητέρα του Ίωνα από τον Απόλλωνα· καθώς ο Ξούθος ήταν στείρος, δέχτηκε τον Ίωνα ως γιο του. Η Κρέουσα αναφέρεται επίσης ως μητέρα του Ίωνα με τον Απόλλωνα από τον Στέφανο τον Βυζάντιο.[7] Ο Γάιος Ιούλιος Υγίνος ονομάζει την Κρέουσα μητέρα του Κέφαλου από τον Ερμή.[8]
Μυθολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Κρέουσα γλίτωσε από τη μοίρα των αδελφών της επειδή ήταν βρέφος, τη στιγμή που είχαν ορκιστεί να αυτοκτονήσουν εάν μία από αυτές πέθαινε.[9] Σύμφωνα με τη γενική παράδοση, η Κρέουσα έκανε τον Ίωνα, τον Αχαιό και τον Δώρο από τον Ξούθο.
Αλλά στο έργο Ίων, η Κρέουσα έμεινε έγκυος από τον Απόλλωνα πολύ πριν από τον γάμο της με τον Ξούθο. Για να την προστατεύσει από τον θυμό τού πατέρα της, ο Απόλλωνας χρησιμοποίησε τις δυνάμεις του, για να κρατήσει κρυμμένη την εγκυμοσύνη της. Η Κρέουσα γέννησε το παιδί της χωρίς πόνο λόγω της επέμβασης του Απόλλωνα, αλλά άφησε το μωρό σε μία σπηλιά, επειδή φοβόταν τη δυσαρέσκεια τού πατέρα της. Ωστόσο, ο Απόλλωνας είχε ζητήσει από τον Ερμή να φέρει τον γιο του, τον Ίωνα, στον ναό του, και να κανονίσει να ανατραφεί εκεί. Η Κρέουσα, που δεν το γνώριζε, επέστρεψε για να φέρει το παιδί, αφού αισθάνθηκε ενοχές. Όταν δεν μπορούσε να βρει το παιδί, υπέθεσε ότι τα άγρια θηρία είχαν φάει το μωρό, και επέστρεψε με θρήνο.
Χρόνια αργότερα, ο Ξούθος πήγε να συμβουλευτεί το μαντείο των Δελφών για τον γάμο του με την Κρέουσα που ήταν άτεκνη, και εκεί συνάντησε τον Ίωνα, που είχε μεγαλώσει στον ναό του Απόλλωνα. Η προφητεία που δόθηκε από τον Απόλλωνα φάνηκε να υποδεικνύει τον Ίωνα ως γιο του, οπότε ο Ξούθος αποφάσισε να υιοθετήσει τον νέο. Η Κρέουσα, αγνοώντας την υπογονιμότητα τού συζύγου της, πίστευε ότι η γέννηση του Ίωνα πρέπει να ήταν αποτέλεσμα τής μοιχείας τού Ξούθου στο παρελθόν, και προσπάθησε να δηλητηριάσει τον νεαρό άνδρα, αλλά ο Ίων ανακάλυψε εγκαίρως τη συνωμοσία της, και την κυνηγούσε για να την σκοτώσει. Η Κρέουσα αναζήτησε καταφύγιο στον βωμό τού Απόλλωνα, και ζήτησε να μην τη σκοτώσει. Τελικά, λόγω της παρέμβασης τής Πυθίας που είπε στον Ίωνα ότι βρέθηκε εγκαταλελειμμένος, και τού έδωσε το καλάθι στο οποίο τον είχε βρει, η Κρέουσα συνειδητοποίησε ότι ο Ίων ήταν ο γιος της από τον Απόλλωνα που είχε εγκαταλείψει, αφού ο Ίων τής περιέγραψε το περιεχόμενο τού καλαθιού, στο οποίο είχε βρεθεί ως μωρό. Στο τέλος τού έργου, η Αθηνά υποσχέθηκε ότι η Κρέουσα και ο Ξούθος θα είχαν δύο γιους μαζί, τον Αχαιό και τον Δώρο. Στη συνέχεια, η θεά τούς είπε να κρατήσουν όλα αυτά μυστικό από τον Ξούθο.[10]
Πολιτισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το έργο του 1754, «Κρέουσα, Βασίλισσα της Αθήνας» του Ουίλιαμ Ουάιτχεντ, δημιουργήθηκε στο Βασιλικό Θέατρο του Λονδίνου.
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Timothy Gantz: «Mythes de la Grèce archaïque» (Γαλλικά) Éditions Belin. Παρίσι. 2004. σελ. 1387. ISBN-13 978-2-7011-3067-5. ISBN-10 2-7011-3067-0.
- ↑ «Achaeus» (Ρωσικά)
- ↑ Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, Βιβλιοθήκη 3.15.1
- ↑ Σούδα s.v. (Παρθένοι)
- ↑ Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, Βιβλιοθήκη 1.7.3
- ↑ Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, Βιβλιοθήκη 1.9.4
- ↑ Στέφανος ο Βυζάντιος s. v. Iōnia
- ↑ Γάιος Ιούλιος Υγίνος, Fabulae 160
- ↑ Ευριπίδης, Ιόν 277
- ↑ Ευριπίδης, Ιόν
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ευριπίδης, The Complete Greek Drama, επιμέλεια των Whitney J. Oates και Eugene O'Neill, Jr. σε δύο τόμους. 1. Ιόν, που μεταφράστηκε από τον Ρόμπερτ Πότερ. Νέα Υόρκη. Τυχαίο σπίτι. 1938. Ηλεκτρονική έκδοση στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του Περσέα.
- Ευριπίδης, Euripidis Fabulae. τομ. 2 . Gilbert Murray. Οξφόρδη. Clarendon Press, Οξφόρδη. 1913. Ελληνικό κείμενο διαθέσιμο στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Περσέα .
- Γάιος Ιούλιος Υγίνος, Fabulae από τους Μύθους του Υγίνου που μεταφράστηκε και επιμελήθηκε από τη Mary Grant. Εκδόσεις Πανεπιστημίου του Κάνσας στις Ανθρωπιστικές Σπουδές. Ηλεκτρονική έκδοση στο Topos Text Project.
- Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, Η Βιβλιοθήκη με αγγλική μετάφραση του Σερ Τζέιμς Τζορτζ Φρέιζερ, FBA, FRS in 2 Volume, Κέιμπριτζ, MA, Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Λονδίνο, William Heinemann Ltd. 1921. Ηλεκτρονική έκδοση στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Περσέα. Ελληνικό κείμενο διαθέσιμο από τον ίδιο ιστότοπο .
- Στέφανος ο Βυζάντιος, Stephani Byzantii Ethnicorum quae supersunt, επιμέλεια του August Meineike (1790-1870), που δημοσιεύθηκε το 1849. Μερικές καταχωρήσεις από αυτό το σημαντικό αρχαίο εγχειρίδιο με ονόματα τόπων έχουν μεταφραστεί από τον Μπράντι Κίσλινγκ Ηλεκτρονική έκδοση στο Topos Text Project.