Θερμόσφαιρα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τα στρώματα
της ατμόσφαιρας

Ακριβώς πάνω από τη μεσόπαυση που είναι η ανώτερη επιφάνεια της μεσόσφαιρας, σε ύψος 80 χλμ., αρχίζει το τέταρτο στρώμα της ατμόσφαιρας που ονομάζεται θερμόσφαιρα (thermosphere) και φθάνει σε ύψος τα 800 χλμ. Η θερμοκρασία στο στρώμα αυτό διαπιστώθηκε ότι αυξάνει αλματωδώς μέχρι περίπου τα 400-500 χλμ. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ονομάσθηκε «θερμόσφαιρα». Η δε διαχωριστική επιφάνεια μεταξύ της θερμόσφαιρας και του τελευταίου ατμοσφαιρικού στρώματος, της εξώσφαιρας καλείται θερμόπαυση (θεωρητική ζώνη οριοθέτησης, ελάχιστου πάχους). Η θερμοκρασία στη θερμόσφαιρα αρχίζει από -92 °C και φθάνει μέχρι μερικές χιλιάδες βαθμούς στα 400 χλμ. Στο ύψος των 1.600 χλμ μέχρι των οποίων επεκτείνεται η γήινη ατμόσφαιρα είναι εκεί τόσο αραιή που μόνο ελάχιστα μόριά της ευρίσκονται τα οποία βαθμιαία αναμιγνύονται με τον ηλιακό άνεμο που διαχέεται στο ηλιακό σύστημα.

Επίσης από του ύψους των 80 χλμ. και περίπου μέχρι τα 800 χλμ. υπάρχει μέγας αριθμός ιόντων και ελεύθερων ηλεκτρονίων, η δε περιοχή αυτή ονομάζεται και ιονόσφαιρα. Εντός της ιονόσφαιρας και σε διάφορα ύψη παρατηρούνται πυκνώσεις ιόντων και ηλεκτρονίων που σχηματίζουν τα λεγόμενα ιονοσφαιρικά στρώματα που καθίστανται απαραίτητα στις τηλεπικοινωνίες μεγάλων αποστάσεων, λόγω του ότι αντανακλούν ορισμένα είδη ραδιοκυμάτων, κυρίως τα μεσαία και βραχέα κύματα.

Επειδή η ατμόσφαιρα έχει πολύ μικρή πυκνότητα σε αυτό το ύψος, η υψηλή "θερμοκρασία" της θερμόσφαιρας δεν αναφέρεται σε "ζέστη" όπως τη γνωρίζουμε εμπειρικά· ένας άνθρωπος στη θερμόσφαιρα θα αισθανόταν κρύο, ακριβώς γιατί η ατμόσφαιρα είναι τόσο αραιή. Η θερμοκρασία αναφέρεται στη μέση κινητική ενέργεια των μορίων της ατμόσφαιρας που βρίσκεται σε αυτό το ύψος, και η οποία είναι υψηλή γιατί τα μόρια απορροφούν ηλιακή ακτινοβολία και αλληλεπιδρούν με τα σωματίδια του ηλιακού ανέμου.

Είναι η περιοχή όπου βρίσκεται ο Διεθνής διαστημικός σταθμός και όπου κινούνται τα διαστημικά λεωφορεία και δορυφόροι.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέχρι το έτος 1948 η μεσόσφαιρα θεωρείτο το τρίτο και τελευταίο ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας το λεγόμενο και εξώσφαιρα. Στις αρχές όμως του 1949 έγιναν διάφορες ανακοινώσεις ιδίως Αμερικανών επιστημόνων κατά τις οποίες στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, σε αντίθεση με τα όσα ήταν τότε γνωστά, επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.

Σε μια συνεδρίαση του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αεροναυτικών Επιστημών (Μάρτιος 1949) υποστηρίχθηκε ότι από του ύψους περίπου των 80χλμ. και άνω η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας ανέρχεται ταχέως κατά 3 και πλέον βαθμούς Κελσίου ανά χιλιόμετρο, εις τρόπον ώστε σε ύψος 250 χλμ. να επικρατεί θερμοκρασία άνω των 500 °C.