Θεοφύλακτος Δαλασσηνός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Θεοφύλακτος Δαλασσηνός
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Θεοφύλακτος Δαλασσηνός (Ελληνικά)
Γέννηση10ος αιώνας[1]
Θάνατος11ος αιώνας[1]
Χώρα πολιτογράφησηςΒυζαντινή Αυτοκρατορία
ΘρησκείαΧριστιανισμός
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστρατιωτικός
κυβερνητικός αξιωματούχος
Οικογένεια
ΓονείςΔαμιανός Δαλασσηνός
ΑδέλφιαΚωνσταντίνος Δαλασσηνός
Ρωμανός Δαλασσηνός
ΟικογένειαΟικογένεια Δαλασσηνών
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΚατεπάνω
στρατηγός
Δουξ

Ο Θεοφύλακτος Δαλασσηνός (γεννήθηκε περίπου το 990 - πέθανε μετά από το 1039) ήταν βυζαντινός αξιωματούχος μέλος της αριστοκρατικής οικογένειας των Δαλασσηνών, που κατείχε ανώτερες στρατιωτικές θέσεις στον 11ο αιώνα.

Ο Θεοφύλακτος ήταν ο γιος του Δαμιανού Δαλασσηνού, ο πρώτος που πιστοποιείται μέλος του διακεκριμένου οίκου των Δαλασσηνών[2][3]. Πρωτοεμφανίστηκε στα 998, όπου συνόδευσε τον πατέρα του, στη συνέχεια, κρατώντας τη θέση του Δούκας (διοικητής) της Αντιόχειας το 1059.[4], στη μάχη κατά των Φατιμιδών. Στην προκύπτουσα Μάχη της Απάμειας ο πατέρας του Δαμιανός σκοτώθηκε και ο Θεοφύλακτος, μαζί με τον αδελφό του Κωνσταντίνο, πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Στη συνέχεια πωλούνται στον Φατιμίδη στρατηγό Jaysh αλ-Samsama για 6.000 χρυσά δηνάρια,κι εμειναν για τα επόμενα δέκα χρόνια σε αιχμαλωσία στην πρωτεύουσα των Φατιμίδων το Καΐρο[5][6].

Μετά την απελευθέρωσή του, συνέχισε τη στρατιωτική του καριέρα, αλλά η ζωή του είναι ασαφής μέχρι το 1021/22, οπότε, κατείχε το αξίωμα του πρωτοσπαθαρίου και δρουγγάριου (πιθανότατα τη θέση του δρουγγάριου της Βίγλας)[7][8]. Τον Αύγουστο του 1022 ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ (βασίλεψε 976-1025) τον διόρισε στρατηγό (στρατιωτικός διοικητής) του θέματος Ανατολικών και του έδωσε χρήματα για να μαζέψει στρατεύματα, για να καταστείλει την εξέγερση του Νικηφόρου Ξιφία και του Νικηφόρου Φωκά. Στο τέλος, ο Ξιφίας πιάστηκε αιχμάλωτος. Ο Φωκάς δολοφονήθηκε και η εξέγερση κατέρρευσε, ο Δαλασσηνός πήρε τον Ξιφία κρατούμενο και τον έφερε σε δίκη στην Κωνσταντινούπολη[9][10][11].

Από σφραγίδες της θητείας του, είναι γνωστό ότι κατείχε περαιτέρω την θέση του κατεπάνω της Ιβηρίας (πιθανώς πριν από 1021), και κατεπάνω του Βασπουρακάν (μετά το 1027)[12][13]. Η τελευταία θέση του, πιθανόν το 1032-1034, ήταν αυτό του δούκα της Αντιόχειας, με τα αξιώματα του ανθύπατου, πατρικίου και του βέστη, που πιστοποιείται και από μία σφραγίδα[14][15][16]. Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Δ΄ ο Παφλαγών (1034 - 1041) είχε την υποψία ότι οι Δαλασσηνοί ήθελαν να σφετεριστούν τον θρόνο. Έτσι η καριέρα του Θεοφύλακτου μάλλον τελείωσε το 1034, και όλη η οικογένεια εξορίστηκε τον Αύγουστο του 1039[17][18]. Μία άλλη σφραγίδα δείχνει ότι κατείχε την ανώτατη βαθμίδα του μαγίστρου, αλλά δεν είναι σαφές αν ήταν ήδη πριν από το 1034 ή αν είχε πάρει τον τίτλο μετά το θάνατο του Μιχαήλ Δ[19][20].

Ο Θεοφύλακτος ήταν πιθανότατα ο πατέρας του Αδριανού, του παππού της μητέρας της Άννας Δαλασσηνής, μητέρα του αυτοκράτορα Αλεξίου Α Κομνηνού, ιδρυτής της δυναστείας των Κομνηνών[21].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Ανακτήθηκε στις 13  Μαΐου 2021.
  2. ODB, "Dalassenos", p. 578
  3. Cheynet & Vannier 1986, p. 82
  4. Dumbarton Oaks, Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art απο τα Google books
  5. Cheynet & Vannier 1986, p. 82
  6. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  7. Cheynet & Vannier 1986, p. 82
  8. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  9. Cheynet & Vannier 1986, p. 82
  10. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  11. Holmes 2005, pp. 517–521.
  12. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  13. Cheynet & Vannier 1986, p. 83.
  14. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  15. Cheynet & Vannier 1986, pp. 83–84
  16. Holmes 2005, p. 353.
  17. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  18. Cheynet & Vannier 1986, p. 84.
  19. PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
  20. Cheynet & Vannier 1986, p. 84.
  21. Cheynet & Vannier 1986, pp. 77, 84.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Theophylact Dalassenos της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).