Επιτραχήλιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση


Επίσκοπος με επιτραχήλιο
Επιτραχήλιο

Το επιτραχήλιο είναι άμφιο του ιερέα και του επισκόπου στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη μορφή είναι σαν το οράριο, αλλά έχει και τα δύο άκρα εμπρός. Φοριέται στο λαιμό, εξ' ου και η ονομασία του (επί+τράχηλος).

Συμβολίζει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, που κατεβαίνει από επάνω. Γι' αυτό, ο ιερωμένος που το ενδύεται λέει: «Ευλογητός ο Θεός, ο εκχέων την χάριν αυτού επί τους ιερείς αυτού, ως μύρον επί κεφαλής, το καταβαίνον επί πώγωνα, τον πώγωνα του Ααρών, το καταβαίνον επί την ώαν του ενδύματος αυτού· πάντοτε νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν». Τα κρόσσια που υπάρχουν στο κάτω άκρο του συμβολίζουν τις ψυχές των ανθρώπων του ποιμνίου τους, για τις όποιες είναι υπεύθυνοι και θα λογοδοτήσουν κατά την ήμερα της κρίσεως. Χωρίς το επιτραχήλιο δεν μπορεί να τελεστεί καμία ιεροπραξία.

Αποκλειστικό προνόμιο να φοράει δεύτερο πετραχήλι σύμφωνα με την παράδοση, έχει ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Φοριέται πάνω απο τον Σάκκο και κάτω απο το ωμοφόριο, και συνήθως είναι περίτεχνα διακοσμημένο με αναπαραστάσεις αγίων. Ονομάζεται "κριτάτον" και έχει αυτό το όνομα επειδή δώθηκε στον Πατριάρχη τιμητικά αφού κλίθηκε να λύσει ενα εκκλησιαστικό πρόβλημα που είχε προκύψει στην περιοχή του Ιλλυρικού, όπου δεν αδυνατούσαν να λύσουν οι πατριάρχες της Ρώμης και της Κωνσταντινουπόλεως.

Η λέξη επιτραχήλιο είναι διαδεδομένη στη Δημοτική με την . παρεφθαρμένη της μορφή «πετραχήλι», απαντώμενη και στην έκφραση «τάζω λαγούς με πετραχήλια».