Δέσποινα (μυθολογία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Δέσποινα
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Δέσποινα (Αρχαία Ελληνικά)
Οικογένεια
Γονείς Ποσειδώνας και Δήμητρα
Αδέλφια Αρίων

Στην ελληνική μυθολογία Δέσποινα αποκαλούσαν μία κόρη της θεάς Δήμητρας και του θεού Ποσειδώνα.

Η Δέσποινα γεννήθηκε στο Λύκαιο όρος όταν η θεά Δήμητρα πέρασε από εκεί ψάχνοντας την κόρη της, την θεά Περσεφόνη. Κατά την αναζήτηση της θεάς την είδε ο Ποσειδώνας και την ερωτεύτηκε, αυτή για να τον αποφύγει μεταμορφώθηκε σε φοράδα, ο Ποσειδώνας όμως καταλαβαίνοντας το τέχνασμά της μεταμορφώθηκε και αυτός σε άλογο. Από την ένωση των δύο θεών γεννήθηκε μια κόρη, το όνομα της οποίας θεωρείτο μυστικό, και για αυτό την αποκαλούσαν Δέσποινα. Την Δέσποινα ανέθρεψε ο Τιτάνας Άνυτος.

Στην αρχαία Λυκόσουρα υπήρχε ναός της Δέσποινας και λατρευόταν σαν θεά. Σύμφωνα με την περιγραφή του Παυσανία στον ναό υπήρχε σύμπλεγμα της Δήμητρας μαζί με τη Δέσποινα, έργο του Δαμοφώντος. Στο σύμπλεγμα η Δήμητρα με τη Δέσποινα ήταν καθισμένες σε θρόνο δίπλα δίπλα, η Δήμητρα κρατούσε δάδα και η Δέσποινα σκήπτρο, δίπλα στον θρόνο της Δήμητρας στεκόταν η θεά Άρτεμις έχοντας στους ώμους της φαρέτρα και κρατώντας δέρμα ελαφιού, ενώ δίπλα στη Δέσποινα στεκόταν ο Τιτάνας Άνυτος οπλισμένος. [1]

Σήμερα στον αρχαιολογικό τόπο της αρχαίας Λυκοσούρας έχουν ανασκαφεί και σώζονται τα θεμέλια του ναού, ενώ στο παρακείμενο μουσείο τμήμα του συμπλέγματος.


Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. θεῶν δὲ αὐτὰ τὰ ἀγάλματα, Δέσποινα καὶ ἡ Δημήτηρ τε καὶ ὁ θρόνος ἐν ᾧ καθέζονται, καὶ τὸ ὑπόθημα τὸ ὑπὸ τοῖς ποσίν ἐστιν ἑνὸς ὁμοίως λίθου: καὶ οὔτε τῶν ἐπὶ τῇ ἐσθῆτι οὔτε ὁπόσα εἴργασται περὶ τὸν θρόνον οὐδέν ἐστιν ἑτέρου λίθου προσεχὲς σιδήρῳ καὶ κόλλῃ, ἀλλὰ τὰ πάντα ἐστὶν εἷς λίθος. οὗτος οὐκ ἐσεκομίσθη σφίσιν ὁ λίθος, ἀλλὰ κατὰ ὄψιν ὀνείρατος λέγουσιν αὐτὸν ἐξευρεῖν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τὴν γῆν ὀρύξαντες. τῶν δὲ ἀγαλμάτων ἐστὶν ἑκατέρου μέγεθος κατὰ τὸ Ἀθήνῃσιν ἄγαλμα μάλιστα τῆς Μητρός: [4] Δαμοφῶντος δὲ καὶ ταῦτα ἔργα. ἡ μὲν οὖν Δημήτηρ δᾷδα ἐν δεξιᾷ φέρει, τὴν δὲ ἑτέραν χεῖρα ἐπιβέβληκεν ἐπὶ τὴν Δέσποιναν: ἡ δὲ Δέσποινα σκῆπτρόν τε καὶ <τὴν> καλουμένην κίστην ἐπὶ τοῖς γόνασιν ἔχει, τῆς δὲ ἔχεται τῇ δεξιᾷ τῆς κίστης. τοῦ θρόνου δὲ ἑκατέρωθεν Ἄρτεμις μὲν παρὰ τὴν Δήμητρα ἕστηκεν ἀμπεχομένη δέρμα ἐλάφου καὶ ἐπὶ τῶν ὤμων φαρέτραν ἔχουσα, ἐν δὲ ταῖς χερσὶ τῇ μὲν λαμπάδα ἔχει, τῇ δὲ δράκοντας δύο. παρὰ δὲ τὴν Ἄρτεμιν κατάκειται κύων, οἷαι θηρεύειν εἰσὶν ἐπιτήδειοι. [5] πρὸς δὲ τῆς Δεσποίνης τῷ ἀγάλματι ἕστηκεν Ἄνυτος σχῆμα ὡπλισμένου παρεχόμενος: φασὶ δὲ οἱ περὶ τὸ ἱερὸν τραφῆναι τὴν Δέσποιναν ὑπὸ τοῦ Ἀνύτου, καὶ εἶναι τῶν Τιτάνων καλουμένων καὶ τὸν Ἄνυτον.Παυσανία Αρκαδικά XXVII [4]

Φωτογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείου

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παυσανία Αρκαδικά XXVII [4]
  • Βασιλείου Τακτικού, Αθανασίου Κουμαρτζή, Βασιλικής Τακτικού: Αρχαίες πόλεις πέριξ της Ολυμπίας, Εκδόσεις «Ανάδραση», Αθήνα 2002
  • Αθανασίου Αγγελόπουλου: Νέο λεξικό της ελληνικής μυθολογίας, Εκδόσεις «Ελεύθερη σκέψις», Αθήνα 2001