Γκραν Εργκ Οριεντάλ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 30°N 6°E / 30°N 6°E / 30; 6

Το Γκραν Εργκ Οριεντάλ κοντά στο Κσαρ Γκιλάν

Το Γραν Εργκ Οριεντάλ (μεγάλη ανατολική αμμοθάλασσα) είναι μεγάλο εργκ ή «λεκάνη αμμόλοφων» στην έρημο της Σαχάρας. Βρίσκεται ως επί το πλείστον στα πεδινά της Σαχάρας της βορειοανατολικής Αλγερίας, και καλύπτει πλάτους περίπου 600 χλμ. και μήκους 200 χλμ. από βορρά προς νότο. Η βορειοανατολική άκρη του έργκ βρίσκεται στη γειτονική Τυνησία.

Φυσικά φαινόμενα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Γκραν Εργκ Οριεντάλ είναι έρημος, μια φυσική περιοχή με ελάχιστες βροχοπτώσεις. Είναι το μεγαλύτερο εργκ στην Αλγερία με το επόμενο σε μέγεθος να είναι το πολύ μικρότερο Γκραν Εργκ Οξιντεντάλ («Δυτική Αμμοθάλασσα»).

Το Γκραν Εργκ Οριεντάλ συνήθως συνδέεται με το Ουαντί Ιγκαργκάρ, ένα κυρίως ξηρό και θαμμένο ποτάμι με ένα αρκετά μεγάλο δίκτυο παραποτάμων που, όταν έχει νερό, ρέει βόρεια στο εργκ από την οροσειρά Αχαγκάρ της κεντρικής Σαχάρας. Ωστόσο, αυτές οι ξηρές, αρχαίας κατασκευής κοίτες του ποταμού, που βρίσκονται φαινομενικά άχρηστες κάτω από την άμμο της ερήμου, μπορούν να διατηρήσουν το νερό των σπάνιων βροχοπτώσεων, μεταφέροντάς το κάτω από το έδαφος και έτσι να διασώσουν την υγρασία από μια κατά τα άλλα «έντονη και σχεδόν στιγμιαία» εξάτμιση.[1]

Για αυτούς και παρόμοιους λόγους σχετικά με την οικολογία του νερού της ερήμου, ο γεωγράφος και ιστορικός της Σαχάρας Ε.-Φ. Γκωτιέ κάποτε αναφέρθηκε στο Γκραν Εργκ Οριεντάλ ως «το μεγάλο Ιγκαρχάρ Εργκ». Κατά συνέπεια, η επιφανειακή υγρασία, τα εποχιακά λιβάδια και τα πηγάδια μπορούν να αντανακλούν αόρατες συνθήκες κάτω από την άμμο. Το κατά τα άλλα εντελώς αφιλόξενο εργκ μπορεί αλλού, σε πλήρη αντίθεση, να προσφέρει τους καρπούς «κάποιου θαμμένου ουαντί».[2]

Στα βόρεια του εργκ, τα Όρη Ωρές παρέχουν άφθονη απορροή. Αυτά τα νερά τροφοδοτούν τον αρτεσιανό υδροφορέα του Τζερίντ, παρόλο που η επιφάνεια του καλύπτεται από αλμυρές λίμνες. Αυτές οι γεωγραφικές συνθήκες βρίσκονται δίπλα στο Γκραν Εργκ Οριεντάλ. Στην περιοχή καλλιεργούνται χουρμαδιές. Τον χειμώνα, άνεμοι φυσούν από βορειοδυτικά και βόρεια. Το Γκραν Εργκ Οριεντάλ «φαίνεται ότι έχει μετακινηθεί προς τις ανατολικές και νοτιοανατολικές πλαγιές» προς το Γκανταμές στα σύνορα της Λιβύης.[3]

Οι άνεμοι με την πάροδο του χρόνου συγκεντρώνουν την άμμο της ερήμου σε σωρούς που, δεδομένης της αρκετής άμμου, σχηματίζονται σε μια σειρά λόφων. Σε ορισμένους τύπους αμμόλοφων η κλίση στην προσήνεμη πλευρά είναι σταδιακή και στην υπήνεμη απότομη. Τέτοιου είδους αμμόλοφοι μπορούν να κυλήσουν προς τα εμπρός προς την κατεύθυνση του ανέμου. Αυτοί οι αμμόλοφοι τείνουν να είναι κάθετοι προς την κατεύθυνση του ανέμου. Η βλάστηση δεν επιβιώνει σε τέτοιες εξάψεις ζεστής και ξηρής άμμου. Μόνο σε σπάνιες περιοχές όπου υπάρχει υγρασία υπάρχει και ζωή.

Διαδρομές, πόλεις, βιομηχανία πετρελαίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εντός του εργκ βρίσκονται οι πόλεις Ουάργκλα, Τουγκούρτ και Χάσι Μεσαούντ στην Αλγερία. Πετρέλαιο εξορύσσεται σε περιοχές κοντά ή εντός του εργκ. Στην ευρύτερη περιοχή του εργκ βρισκόταν οι διασαχαριακές εμπορικές διαδρομές των καραβανιών.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. E.-F. Gautier, Le Sahara (Paris: Payot, 2d ed. 1928), translated and augmented as Sahara. The great desert (Columbia Univ. 1935; reprint 1970; reprint 1987) at 92 (map), 90 (Igharghar wadi dry), 97-98 (evaporation).
  2. E.-F. Gautier, Sahara. The great desert (Paris: Payot, 2d ed. 1928; Columbia Univ. 1935; reprint 1987) at 92 (map), 185 ("Igharghar Erg"), and 98-99 ("some buried wadi").
  3. E.-F. Gautier, Sahara (Paris 1928; Columbia Univ. 1935; reprint 1987) at 91 (Auras and dates), 93 (NE wind and Ghadames).