Γκιούλα Μόραβτσικ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γκιούλα Μόραβτσικ
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 29  Ιανουαρίου 1892[1]
Βουδαπέστη[2][3]
Θάνατος 10  Δεκεμβρίου 1972[4][1]
Βουδαπέστη[5][3]
Χώρα πολιτογράφησης Ουγγαρία
Αυστροουγγαρία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες λατινική γλώσσα
Ελληνικά
Τουρκικά
Ρωσικά
Ουγγρικά[6]
Σπουδές Γυμνάσιο Φασόρι (έως 1910)
Πανεπιστήμιο Έοτβος Λοράντ (έως 1914)
József Eötvös College ()
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα ιστορικός
διδάσκων πανεπιστημίου
byzantinist
Εργοδότης Πανεπιστήμιο Έοτβος Λοράντ
Οικογένεια
Τέκνα Julius Moravcsik
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις Βραβείο Κόσουτ (1949)
Τάγμα της Αξίας για τις Τέχνες και Επιστήμες

Ο Γκιούλα Μόραβτσικ (Βουδαπέστη, 29 Ιανουαρίου 1892 - Βουδαπέστη, 10 Δεκεμβρίου 1972) ήταν Ούγγρος ελληνιστής, βυζαντινολόγος και καθηγητής πανεπιστημίου.

Βίος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γκιούλα Μόραβτσικ γεννήθηκε στην Βουδαπέστη στις 29 Ιανουρίου 1892. Ήταν γιος του δικηγόρου Γκιούλα Μόραβτσικ[7]Από το όνομά του φαίναται πως είχε Σλάβους προγόνους. [8]Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του, τις οποίες ολοκλήρωσε με άριστα[9], εισήχθη στο Eötrös Kollegium και στα 1910 με 1914 σπούδασε ελληνική και λατινική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης.[10] Το 1914 έλαβε το διδακτορικό δίπλωμα από το πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης με το βαθμό άριστα.[11] Συμμετείχε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμος και αιχμαλωτίσθηκε μεταφερόμενος στην Σιβηρία από το 1915 έως το 1920. Στη διάρκεια της εξορίας του συνέταξε μιρκό λεξικό της ελληνικής γλώσσας [12]Μετά την επιστροφή του από την εξορία (1923) δίδαξε σε σχολείο θηλέων και διορίσθηκε καθηγητής στο Eötrös Kollegium και το 1924 υφηγητής της βυζαντινής φιλολογίας, το 1932 έκτακτος και το 1936 τακτικός καθηγητής της ελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστημιο της Βουδαπέστης. [13]Έλαβε μέος σε βυζαντινολογικά συνέδρια στο Βερολίνο, στην Αθήνα, στη Σόφια, στη Ρώμη, στο Μόναχο.[14] Ο Μόραβτσικ ήταν τακτικό μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας, αντεπιστέλλον μέλος της Βαβαρικής, Βουλγαρικής και Γερμανικής Ακαδημίας,επίτιμος διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Αθηνών, επίτιμο μέλος της Εταιρειας Βυζαντινών Σπουδών, της Τουρκικής Ιστορικής Εταιρείας, μέλος του εν Βουδαπέστη Ουγγροελληνικού συλλόγου Ο Παρθενών[15]

Τιμητικές διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1948 του απονεμήθηκε το Μέγα Βραβείο της Ουυγρικής Ακαδημίας και το 1949 το Βραβείο Kossuth, το 1961 εξελέγη αντιπρόεδρος honoris Causa της Διενθνούς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών. Η Ελλάδα του απένειμε τον χρυσό σταυρό του Τάγματος του Σωτήρος.[16]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κυριώτερο έργο του ήταν το Byzantinoturcica I-II, Βερολίνο 1958-«έργο ζωής του Moravcsik»[17] και η κριτική έκδοση του συγγράμματος Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν του Κωνσταντίνου Πορφυρόγεννητου, 1949[18]Το έργο Byzantinoturcica αρχικά είχε εκδοθεί στη σειρά των Ουγγροελληνικών Μελετών το 1942 σε δύο τόμους (20ος και 21ος). Στον πρώτο τόμο αναφερεται στα διάφορα τουρκικά φύλα τα οποία είχαν έλθει σε επαφή με την βυζαντινή αυτοκρατορία και πιο διεξοδική αναφορά σε εκείνους τους βυζαντινούς συγγραφείς των οποίων το έργο συνιστά πηγή για την ιστορία των τουρκικών λαών. Στον δεύτερο τόμο γίνεται αναφορά στα γλωσσικά στιχεία των τουρκικών φυλών στα οποία αναφέρονται οι βυζαντινοί συγγραφείς.[19]

Η γερμανική έκδοση του έργου του Byzantinoturcica I

Υπήρξε ιδρυτής της σειράς Ουγγροελληνικές μελέτες με 31 τόμους.[20] Όσον αφορά την έκδοση του έργου του Πορφυρογένητου, ο Μόραβτσικ κατανοεί και ερμηνεύει ορθά , κατά τον Κουκουλέ, την δημώδη φρασεολογία του κειμένου, έχοντας παράλληλα τέλεια γνώση της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου.[21] Άλλα έργα του[22]:

  • Szent László leánya és a bizánci Pantokrator-konostor (H κόρη του Αγίου Λαδισλάου και η μονή Παντοκράτορος του Βυζαντίου), A Konstantinápoly Magyar Tudományos Intézet közleményei 7-8, Budapest-Konstantiná) , 1923
  • A Magyar tortenet bizanci forrasai(Οι Ουγγρικές πηγές της βυζαντινής ιστορίας). Budapest, 1934
  • Αι βυζαντιναί πηγαί της Ουγγρικής ιστορίας, Ελληνικά, τομ.8 (1935),σελ.19-27
  • Bevezetés a bizantinológiába,, Budapest 1966 (Εισαγωγή στη Βυζαντινολογία)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12952620s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 19  Δεκεμβρίου 2014.
  3. 3,0 3,1 «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  4. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Σεπτεμβρίου 2015.
  5. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 1  Ιανουαρίου 2015.
  6. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12952620s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  7. Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.487
  8. Eva Kopp, «Εις μνήμην Gyula Moravcsik(1892-1972)», Ελληνικά, τομ.29 (1976), σελ435
  9. Eva Kopp, «Εις μνήμην Gyula Moravcsik(1892-1972)», Ελληνικά, τομ.29 (1976), σελ435
  10. Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.487
  11. Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.488
  12. Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.438Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.487
  13. Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.438 Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.488
  14. Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.489
  15. Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.438 Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.489
  16. Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.489
  17. Eva Kopp, «Εις μνήμην Gyula Moravcsik(1892-1972)», Ελληνικά, τομ.29 (1976), σελ.436
  18. Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.439
  19. Γεώργιος Τ. Κόλιας, «Βιβλιοκρισίαι: Gyula Moravcsik Byzantinoturcica, Volume 2 Sprachreste der Türkvölker in den byzantinischen Quellen», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.28 (1958), σελ.487
  20. Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.439
  21. Φαίδων Κουκουλές, «Βιβλιοκρισίαι:Constantine Porphyrogenitus De Administrando Imperio Greek text by Gy.Moravcsik, english translation by R.J.H.Jenkins . Budapest 1949, pp.347 », Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.20 (1950), σελ345
  22. Eva Kopp, «Εις μνήμην Gyula Moravcsik(1892-1972)», Ελληνικά, τομ.29 (1976), σελ.438

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik(1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.437-440
  • Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.485-490
  • Γεώργιος Τ. Κόλιας, «Βιβλιοκρισίαι: Gyula Moravcsik Byzantinoturcica, Volume 2 Sprachreste der Türkvölker in den byzantinischen Quellen», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.28 (1958), σελ.487-491
  • Φαίδων Κουκουλές, «Βιβλιοκρισίαι:Constantine Porphyrogenitus De Administrando Imperio Greek text by Gy.Moravcsik, english translation by R.J.H.Jenkins . Budapest 1949, pp.347 », Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.20 (1950), σελ.343-347
  • Eva Kopp, «Εις μνήμην Gyula Moravcsik(1892-1972)», Ελληνικά, τομ.29 (1976), σελ.435-438