Αστέριος Αμασείας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αστέριος Αμασείας
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση4ος αιώνας
Καππαδοκία
Θάνατος5ος αιώνας
Αμάσεια
Χώρα πολιτογράφησηςΒυζαντινή Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταιερέας
δικηγόρος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαεπίσκοπος

Ο Αστέριος Αμασείας ήταν χριστιανός επίσκοπος και εκκλησιαστικός συγγραφέας. Έζησε στα τέλη του 4ου αι και πέθανε περίπου στα 414/415 μ.Χ.

Βίος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αστέριος Αμασείας δεν έχει πολλές πληροφορίες σχετικά με τη ζωή του. Πότε και που γεννήθηκε δεν το γνωρίζουμε. Η πρώτη αναφορά γύρω από το πρόσωπό του γίνεται στην Ζ' Οικουμενική Σύνοδο[1]. Στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουλιανού πρέπει να ήταν έφηβος,διότι σε ομιλία του περιγράφει με έντονα χρώματα τις αποστασίες των Χριστιανών κατά τους διωγμούς που είχε εξαπλύσει. Έτσι η γέννησή του τοποθετείται λίγο μετά το 340 μ.Χ μάλλον στην Καππαδοκία[2]. Σπούδασε κοντά σε ένα διάσημο Σκύθη δάσκαλο στην Αντιόχεια. Οι επιμελημένες νομικές σπουδές του του εξασφάλισαν ανάλογη επαγγελματική σταδιοδρομία. Από τα ομιλιτικά έργα του συμπεραίνουμε την επιμελημένη του μόρφωση, τη γνώση του ελληνορωμαϊκού κόσμου, της φιλοσοφίας, της ηθικολογίας του, της θρησκείας και των επιστημών του. Η έρευνα εντοπίζει επιρροές από τους Μέγα Βασίλειο, Γρηγόριο Θεολόγο, Γρηγόριο Νύσσης.[3]Είναι επίσης χαρακτηριστικό της επιμελημένης του παιδείας το ότι ανοίγει την ομιλία του στην Αγία Ευφημίαν με το πρώην μεν, ω άνδρες, Δημοσθένην είχον εν χερσίν δεινόν.[4] Ο Αστέριος μαθήτευσε κοντά στον ασκητή Ιουλιανό και έγινε και ηγούμενος μοναστηριού. Μεταξύ 380 και 390 έγινε επίσκοπος Αμασείας Πόντου, μετά το θάνατο του Ευλαλίου[5]. Τα καθήκοντά του δεν τα άσκησε πέραν του 415 μ.Χ. Πέθανε σε πολυ μεγάλη ηλικία.[6]περί τα 420[7]

Απήχηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπήρξε σχεδόν αγνοημένος από του συγχρόνους του και τους μεταγενεστέρους του. Όμως η Ζ' Οικουμενική Σύνοδοςτον 8ο αιώνα τον έφερε εκ νέου στην επιφάνεια όταν για να χρησιμοποιήσει την περιγραφή εικόνας του μαρτυρίου της αγίας Ευφροσύνης, αναφέρθηκε σε ομιλία του Αστέριου που την είχε συντάξει προς τιμήν της.[8] Η ομιλία αυτή του Αστέριου συνιστούσε πολύτιμη μαρτυρία για την οφειλόμενη τιμή προς τις εικόνες.[9]

Θεολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ζέοντα θεολογικά θέματα της τριαδολογίας και της χριστολογίας που απασχολούν την Εκκλησία της εποχής του δεν τον απασχολούν. Αντίθετα ασχολέιται με κοινωνικά θέματα όπως η φτώχεια, ο πλούτος, ο γαμος και η άδικη νομοθεσία σε βάρος των γυναικών. Για τον πλούτο αναφέρεται στη σωστή του χρήση από τον πλούσιο ο οποίος πρέπει να λειτουργεί ως οικονόμος αυτού. Συμπαραστέκεται στις γυναίκες οι οποίες υποφερουν σε ένα γάμο που ο άντρας τους τις απατά και μένει ανεύθυνος, ενώ οι ίδιες τιμωρούνται αν διαπράξουν το ίδιο.[10]Ο γάμος υφίσταται για σωφρονισμό των δύο φύλων και χάριν παιδοποιΐας.[11] Επικρίνει ορισμένες συνήθειες-ευσεβιστικές καταχρήσεις των πλουσίων, οπως το να φορούν ρούχα τα οποία φέρουν κεντημένες παραστάσεις του Χριστού.[12]

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυρίως ομιλιτικά είναι τα έργα που μας έχουν σωθεί,οικοδομητικού και εγκωμιαστικού Αποστόλων και Αγίων περιεχομένου. Είναι δεινός ρήτορας και γλωσσοπλάστης. Μόνο σε αυτόν συναντάμε τις λέξεις αρχιμάρτυς και σωμεραστής. Ο ρυθμός του λόγου του είναι εύρυθμος με χρήση μέτρων όπως παροξυτονισμός, προπαροξυτονισμός, ισοσυλλαβία, ομοιοτέλευτο, ομοτονία, βραχέα κώλα.[13]Οι ομιλίες του είναι οι πιο κάτω:[14]

  • Εις τον πλούσιον και εις τον Λάζαρον
  • Εις τον οικονόμον της αδικίας
  • Κατά πλεονεξίας
  • Εις το ει έξεστι ανθρώπω απολύσαι την γυναίκα αυτού κατά πάσαν αιτίαν
  • Εις τον προφήτην Δανιήλ και εις την Σωσάνναν
  • Εις τον εκ κοιλίας τυφλόν
  • Εις τους αγίους κορυφαίους αποστόλους Πέτρον και Παύλον
  • Εις άγιον μάρτυραν Φωκάν
  • Εγκώμιον εις τους αγίους Μάρτυρας
  • Εις μαρτύριον της μάρτυρας Ευφημίας έκφρασις:εδώ ο Αστέριος μας διασώζει την πρώτη εκτενή περιγραφή εικόνας μαρτυρίου. Η εικόνα-αναπαράσταση βρισκόταν πάνω σε ένα ύφασμα απλωμένο επί του τάφου της μάρτυρος.[15]
  • Εγκώμιον εις τον άγιον πρωτομάρτυρα Στέφανον[16]
  • Προτρεπτικός περί μετανοίας
  • Λόγος εις την αρχή των νηστειών
  • Εις το άνθρωποι δύο ανέβησαν εις το ιερόν προσεύαξασθαι
  • Εις τους δύο υιούς τους παρά τω Λουκά

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία,τομ Δ, περίοδος θεολογικής ακμής Δ'και Ε' αιώνες, εκδ.Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2006,σελ.225
  2. Παναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία,τομ Δ, περίοδος θεολογικής ακμής Δ'και Ε' αιώνες, εκδ.Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2006,σελ.225
  3. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.220
  4. Παναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία,τομ Δ, περίοδος θεολογικής ακμής Δ'και Ε' αιώνες, εκδ.Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2006,σελ.225
  5. Ανώνυμου, «Αστέριος, Επίσκοπος της Αμάσειας του Πόντου», Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τομ.2 , εκδ. Μαλλιάρης παιδεία, Αθήνα,2007, σελ173
  6. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.220
  7. Παναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία,τομ Δ, περίοδος θεολογικής ακμής Δ'και Ε' αιώνες, εκδ.Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2006,σελ.225
  8. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.219
  9. Ανώνυμου, «Αστέριος, Επίσκοπος της Αμάσειας του Πόντου», Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τομ.2 , εκδ. Μαλλιάρης παιδεία, Αθήνα,2007, σελ.173
  10. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.221
  11. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.221
  12. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.223
  13. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.223
  14. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.224
  15. Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.222
  16. Αμφισβητείται αν το έγραψε ο Αστέριος και αποδίδεται στον Πρόκλο Κωνσταντινουπόλεως. Ανώνυμου, «Αστέριος, Επίσκοπος της Αμάσειας του Πόντου», Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τομ.2 , εκδ. Μαλλιάρης παιδεία, Αθήνα,2007, σελ173

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Στυλιανός Παπαδόπουλος, Πατρολογία Γ', εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2010, σελ.219-225
  • Ανώνυμου, «Αστέριος, Επίσκοπος της Αμάσειας του Πόντου», Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τομ.2 , εκδ. Μαλλιάρης παιδεία, Αθήνα,2007, σελ.173
  • Παναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία,τομ Δ, περίοδος θεολογικής ακμής Δ'και Ε' αιώνες, εκδ.Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2006,σελ.224-227
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Asterius of Amasea της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).