Αντώνης Μόλλας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αντώνης Μόλλας
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση Αντώνης Παπούλιας
1871
Αθήνα
Θάνατος 1949
Αθήνα
Υπηκοότητα Ελλάδα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα Θέατρο σκιών
καραγκιοζοπαίκτης

Ο Αντώνης Παπούλιας ή Μόλλας[1] (Αθήνα 1871 - Αθήνα 1949)[2] ήταν Έλληνας καραγκιοζοπαίκτης. Θεωρείται ο θεμελιωτής της σύγχρονης τέχνης του ελληνικού θεάτρου σκιών.[1]

Βιογραφικό σημείωμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Αθήνα, δίπλα στο Στάδιο. Στο Μετς είχε τον μπερντέ του ο Ρουμελιώτης καραγκιοζοπαίκτης Γιάννης Ρούλιας.[3] Ο Μόλλας γνωρίστηκε μαζί του και μαθήτευσε κοντά του.[4] Είχε ως βάση του το κέντρο κυρίως της Αθήνας, και συγκεκριμένα την περιοχή του Ζαππείου, την πλατεία της Δεξαμενής και την περιοχή της Λεωφ. Αλεξάνδρας.[5] Δημιούργησε την πασίγνωστη φιγούρα του Ομορφονιού και τη λιγότερο αναγνωρίσιμη σήμερα του Πεπόνια (Χαλήλ Εφέντης).[6]

Ο Μόλλας στις παραστάσεις του χρησιμοποιούσε επταμελές μουσικό σύνολο[4] και συνεργάστηκε με σπουδαίους τραγουδιστές του Καραγκιόζη της εποχής του, όπως ο Μήτσος Κουτσούρης και ο Κώστας Καράμπαλης, ο οποίος ήταν και λαϊκός ζωγράφος και σκηνοθέτης του Καραγκιόζη.[7] Εισήγαγε σημαντικές καινοτομίες στη σκηνική παρουσίαση των έργων του, εμφανίζοντας τεχνολογικά επιτεύγματα της εποχής του, όπως φιγούρες αεροπλάνων και υποβρυχίων. Ήταν, επίσης, ο πρώτος καραγκιοζοπαίκτης που χρησιμοποίησε ηλεκτρικό ρεύμα ως πηγή φωτισμού.

Στο θεματικό, υφολογικό επίπεδο, με τον Μόλλα ο ελληνικός Καραγκιόζης μετασχηματίστηκε από καθαρά παραδοσιακό, προφορικό πολιτισμικό προϊόν σε λαϊκό θέαμα που διείσδυσε στο χώρο των μικροαστών και της «μαζικής» κουλτούρας.[8] Εκδίδοντας τις ιστορίες του Καραγκιόζη σε φυλλάδια, υποχρεώθηκε να εξευγενίσει τη γλώσσα, ενώ η αναγραφή πως απαγορευόταν «η δημοσίευσις και η παράστασις» χωρίς άδεια, που συνόδευε τα τυπωμένα κείμενα, επισφράγισε την οριστική υποχώρηση του κυρίαρχου έως τότε προφορικού στοιχείου στον Καραγκιόζη.[9]

Ο Μόλλας υπήρξε από τους πρωτεργάτες, το 1924, της ίδρυσης του «Πανελλήνιου Σωματείου Καραγκιοζοπαιχτών»,[10] του οποίου διετέλεσε πρόεδρος για πολλά χρόνια. Το ρεπερτόριό του έφτασε να περιλαμβάνει πάνω από 100 έργα.[4]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τριάντα ιστορίες του Μόλλα κυκλοφόρησαν το 1925 σε αυτοτελή φυλλάδια, στη σειρά «Βιβλιοθήκη του Καραγκιόζη» του εκδότη Δ. Δελή.[11] Ένα έργο δημοσιεύθηκε από τον Roussel (1921) και άλλο ένα, μεταθανάτια, από την κόρη του Μόλλα-Γιοβάνου (1981).

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1.Στρατής Δούκας, Ενθυμήματα, Κέδρος 1976 (σ. 96 Αντώνης Μόλλας)

2.Ευάγγελος Ανδρέου, Αντώνης Μόλλας, "ο μοναδικός καθ' όλην την ανατολήν", Περιοδικό ΕΙ τ.2 1993 σ. 11&34-35

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόσθετη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιερωνυμίδης, Μιχάλης (2003). Ο αθηναϊκος Καραγκιόζης του Αντώνη Μόλλα. Αθήνα: Χρήστος Δαρδανός. ISBN 9789603801351. 
  • Καΐμης, Τζούλιο (1990) [1935]. Καραγκιόζης, ή Η αρχαία κωμωδία στην ψυχή του θεάτρου σκιών. Αθήνα: Γαβριηλίδης. ISBN 978-0003362060. 
  • Μόλλα-Γιοβάνου, Αρετή (1981). Ο καραγκιοζοπαίχτης Αντώνης Μόλλας. Η κόρη του θυμάται. Αθήνα: Κέδρος. ISBN 978-0000415752.  Περιλαμβάνει το έργο «Οι δώδεκα λίρες ή Το ψέμα», από υπαγόρευση του Μόλλα προς την κόρη του το 1940.