Αντώνης Μόλλας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αντώνης Μόλλας
Γέννηση Αντώνης Παπούλιας
1871
Αθήνα
Θάνατος 1949
Αθήνα
Υπηκοότητα Ελλάδα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα Θέατρο σκιών
καραγκιοζοπαίκτης

Ο Αντώνης Παπούλιας ή Μόλλας[1] (Αθήνα 1871 - Αθήνα 1949)[2] ήταν Έλληνας καραγκιοζοπαίκτης. Θεωρείται ο θεμελιωτής της σύγχρονης τέχνης του ελληνικού θεάτρου σκιών.[1]

Βιογραφικό σημείωμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Αθήνα, δίπλα στο Στάδιο. Στο Μετς είχε τον μπερντέ του ο Ρουμελιώτης καραγκιοζοπαίκτης Γιάννης Ρούλιας.[3] Ο Μόλλας γνωρίστηκε μαζί του και μαθήτευσε κοντά του.[4] Είχε ως βάση του το κέντρο κυρίως της Αθήνας, και συγκεκριμένα την περιοχή του Ζαππείου, την πλατεία της Δεξαμενής και την περιοχή της Λεωφ. Αλεξάνδρας.[5] Δημιούργησε την πασίγνωστη φιγούρα του Ομορφονιού και τη λιγότερο αναγνωρίσιμη σήμερα του Πεπόνια (Χαλήλ Εφέντης).[6]

Ο Μόλλας στις παραστάσεις του χρησιμοποιούσε επταμελές μουσικό σύνολο[4] και συνεργάστηκε με σπουδαίους τραγουδιστές του Καραγκιόζη της εποχής του, όπως ο Μήτσος Κουτσούρης και ο Κώστας Καράμπαλης, ο οποίος ήταν και λαϊκός ζωγράφος και σκηνοθέτης του Καραγκιόζη.[7] Εισήγαγε σημαντικές καινοτομίες στη σκηνική παρουσίαση των έργων του, εμφανίζοντας τεχνολογικά επιτεύγματα της εποχής του, όπως φιγούρες αεροπλάνων και υποβρυχίων. Ήταν, επίσης, ο πρώτος καραγκιοζοπαίκτης που χρησιμοποίησε ηλεκτρικό ρεύμα ως πηγή φωτισμού.

Στο θεματικό, υφολογικό επίπεδο, με τον Μόλλα ο ελληνικός Καραγκιόζης μετασχηματίστηκε από καθαρά παραδοσιακό, προφορικό πολιτισμικό προϊόν σε λαϊκό θέαμα που διείσδυσε στο χώρο των μικροαστών και της «μαζικής» κουλτούρας.[8] Εκδίδοντας τις ιστορίες του Καραγκιόζη σε φυλλάδια, υποχρεώθηκε να εξευγενίσει τη γλώσσα, ενώ η αναγραφή πως απαγορευόταν «η δημοσίευσις και η παράστασις» χωρίς άδεια, που συνόδευε τα τυπωμένα κείμενα, επισφράγισε την οριστική υποχώρηση του κυρίαρχου έως τότε προφορικού στοιχείου στον Καραγκιόζη.[9]

Ο Μόλλας υπήρξε από τους πρωτεργάτες, το 1924, της ίδρυσης του «Πανελλήνιου Σωματείου Καραγκιοζοπαιχτών»,[10] του οποίου διετέλεσε πρόεδρος για πολλά χρόνια. Το ρεπερτόριό του έφτασε να περιλαμβάνει πάνω από 100 έργα.[4]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τριάντα ιστορίες του Μόλλα κυκλοφόρησαν το 1925 σε αυτοτελή φυλλάδια, στη σειρά «Βιβλιοθήκη του Καραγκιόζη» του εκδότη Δ. Δελή.[11] Ένα έργο δημοσιεύθηκε από τον Roussel (1921) και άλλο ένα, μεταθανάτια, από την κόρη του Μόλλα-Γιοβάνου (1981).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόσθετη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιερωνυμίδης, Μιχάλης (2003). Ο αθηναϊκος Καραγκιόζης του Αντώνη Μόλλα. Αθήνα: Χρήστος Δαρδανός. ISBN 9789603801351. 
  • Καΐμης, Τζούλιο (1990) [1935]. Καραγκιόζης, ή Η αρχαία κωμωδία στην ψυχή του θεάτρου σκιών. Αθήνα: Γαβριηλίδης. ISBN 978-0003362060. 
  • Μόλλα-Γιοβάνου, Αρετή (1981). Ο καραγκιοζοπαίχτης Αντώνης Μόλλας. Η κόρη του θυμάται. Αθήνα: Κέδρος. ISBN 978-0000415752.  Περιλαμβάνει το έργο «Οι δώδεκα λίρες ή Το ψέμα», από υπαγόρευση του Μόλλα προς την κόρη του το 1940.