Άρβουτος η αδράχνη
| Άρβουτος η αδράχνη | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
,_Πάνω_από_τα_Θέρμα,_Νήσος_Σαμοθράκη,_Θράκη,_30-6-2022.jpg) Αγριοκουμαριά (Arbutus andrachne) σε περίοδο καρποφορίας, Νήσος Σαμοθράκη, Θράκη | ||||||||||||||
| Συστηματική ταξινόμηση | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Διώνυμο | ||||||||||||||
| Arbutus andrachne L. |
Η Άρβουτος η αδράχνη (Arbutus andrachne) με κοινή ονομασία αγριοκουμαριά, γλιστροκουμαριά [1]ανήκει στην οικογένεια των Ερεικοειδών (Ericaceae). Στην Ελλάδα υπάρχουν αυτοφυή δύο είδη του γένους Arbutus: το A. andrachne και το A. unedo (Ήμερη κουμαριά).
Ετυμολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το όνομα του γένους, Arbutus, είναι το αρχαίο λατινικό όνομα για την κουμαριά. Ορισμένες πηγές αναφέρουν πως πιθανώς συνδέεται με την κελτική λέξη arboise, που σημαίνει «τραχύς καρπός», λόγω της κοκκώδους υφής που έχουν τα κούμαρα.[2]
Το όνομα του είδους, andrachne, προέρχεται απευθείας από την αρχαία ελληνική λέξη ἀνδράχνη. Στην αρχαιότητα, η λέξη αυτή χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει την αγριοκουμαριά.[3][4]
Το κοινό όνομα Γλιστροκουμαριά της έχει δοθεί λόγω του χαρακτηριστικού λείου κορμού της, από τον οποίο αποκολλάται ο φλοιός σε λεπτά στρώματα, αφήνοντας την επιφάνεια πολύ λεία στην αφή.
Συχνά συγχέεται με την κοινή κουμαριά (Arbutus unedo), της οποίας το όνομα unedo λέγεται (κατά τον Πλίνιο) πως σημαίνει «τρώω μόνο ένα» (unum edo), υπονοώντας ότι η γεύση της δεν σε ωθεί να φας δεύτερο.
Γεωγραφική κατανομή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατανέμεται κυρίως στη Νότια Βαλκανική, Τουρκία, Ν. Κριμαία.[5][6] Ζει σχεδόν σ’ ολόκληρη την Ελλάδα.[7]
Οικολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Αποτελεί κοινό συστατικό στοιχείο της μακκίας βλάστησης, σε υψόμετρο 250-800 μ.[8]
Περιγραφή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Χαρακτηρίζεται για το λείο πορτοκαλοκόκκινο φλοιό του βλαστού, που αποπίπτει σε παπυρώδη φύλλα αποκαλύπτοντας μια κόκκινη μεταξένια επιφάνεια, για τα ακέραια ή ελαφρά οδοντωτά φύλλα και για τα μικρά, διαμέτρου περίπου 10 mm, κόκκινα, σκληρά, χωρίς θηλές κούμαρα. Εαρινή ανθοφορία (Μάρτιος-Μάϊος). Ο Παυσανίας αναφέρει για την αγριοκουμαριά ότι είδε το δέντρο αυτό στον περίβολο του Ναού του Προμάχου στην Τανάγρα όπου λέγεται ότι μεγάλωσε ο Ερμής.
Κορμός αγριοκουμαριάς σε αποφλοίωση, Νήσος Σαμοθράκη, Θράκη
Δάσος αγριοκουμαριάς στο όρος Σάος, Νήσος Σαμοθράκη, Θράκη
Τα μικρά κόκκινα και σκληρά κούμαρα της αγριοκουμαριάς (Arbutus andrachne), Όρος Όλυμπος, Πιερία
,_Όρος_Όλυμπος,_Πιερία.jpg)
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ votaniki (29 Μαρτίου 2018). «Arbutus andrachne». Βοτανική. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ «Arbutus andrachne». www.cretanflora.com. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ Bailly, Anatole (2019). Abrégé du dictionnaire grec-français (Ed. facsimilé έκδοση). Vanves: Hachette. ISBN 978-2-01-003528-9.
- ↑ «Greek and French». Encyclopedia of Greek Language and Linguistics Online. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ «Arbutus andrachne L». www.worldfloraonline.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ «Τhe Euro+Med PlantBase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity».
- ↑ «Arbutus andrachne L. | Flora of Greece – An annotated checklist». portal.cybertaxonomy.org. Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Arbutus andrachne L. 1762». www.greekflora.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2022.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Μπάουμαν Ε. 1984, Η ελληνική χλωρίδα στο μύθο, στην τέχνη, στη λογοτεχνία
- Παπιομύτογλου Β. 2006, Αγριολούλουδα της Ελλάδας.
- Σφήκας Γ. 1983, Δένδρα και θάμνοι της Ελλάδας.
- Strid A. 1980, Φυτά του Ολύμπου.
