Τούγια δυτική

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Thuja occidentalis
Thuja occidentalis.jpg
Κατάσταση διατήρησης
Status iucn3.1 LC el.svg
Ελαχίστης Ανησυχίας (IUCN 3.1)
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Φυτά (Plantae)
Συνομοταξία: Κωνοφόρα
Ομοταξία: Πευκόψιδα (Pinopsida)
Τάξη: Πευκώδη
Οικογένεια: Κυπαρισσοειδή (Cupressaceae)
Γένος: Τούγια (Thuja)
Είδος: T. occidentalis
Διώνυμο
Thuja occidentalis
L.
Thuja occidentalis range map.png
Natural range

Η Τούγια δυτική (Thuja occidentalis) είναι ένα αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, στην οικογένεια Κυππαρισσοειδή, το οποίο καλλιεργείται ευρέως για χρήση ως καλλωπιστικό φυτό γνωστό ως American Arbor Vitae.[1] Η ενδημική ύπαρξη του είναι μια βορειοανατολική κατανομή στη Βόρεια Αμερική. Θεωρείται το πρώτο φυτό εκείνης της περιοχής που καλλιεργείται στην περιοχή και σε όλη την Ευρώπη.

Κοινά ονόματά της στα αγγλικά είναι: Tree of Life, Yellow Cedar, American Arborvitae, Arbor Vitae, Atlantic White Cedar, Cedrus Lycea, Eastern White Cedar, False White Cedar, Hackmatack, Lebensbaum, Thuia du Canada, Thuja.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Botanical illustration from 1913

Είναι αειθαλές δέντρο με κλαδιά που μοιάζουν με πτερωτή άτρακτο και λεπιδωτά φύλλα. Αντίθετα με το στενά σχετιζόμενο είδος, Thuja plicata (Δυτικός Κόκκινος Κέδρος), είναι μόνο ένα μικρό δέντρο. Φθάνοντας σε ύψος 10–20 m (33–66 ft) με διάμετρο κορμού 0,4 m (1,3 ft), κατ' εξαίρεση τα 30 m (98 ft) σε ύψος και 1,6 m (5,2 ft) σε διάμετρο, το δέντρο είναι συχνά καχεκτικό ή κατάκοιτο. Ο φλοιός είναι φαιοκόκκινος, αυλακωτός και οι φλούδες σε στενές, διαμήκεις λωρίδες. Το φύλλωμα δημιουργείται σε επίπεδες sprays με κλιμακωτά φύλλα 3–5 mm (0,12–0,20 in) σε μήκος. Τα κουκουνάρια είναι λεπτά, κιτρινοπράσινα με ώριμο καφέ χρώμα, 10–15 mm (0,39–0,59 in) σε μήκος και 4–5 mm (0,16–0,20 in) σε πλάτος, με 6-8 επικαλυπτόμενες κλίμακες. Τα κλαδιά μπορεί να πιάσουν ρίζες αν το δέντρο πέσει.[2]

Κατανομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Thuja occidentalis είναι ενδημική στη Μανιτόμπα ανατολικά σε όλη την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών και μέχρι το Κεμπέκ, το Βέρμοντ, το Νιου Χάμσαϊρ, το Μέιν, την Νήσο του Πρίγκηπα Εδουάρδου, τη Νέα Βρουνσβίκη, και τη Νέα Σκωτία. Απομονωμένοι πληθυσμοί υπάρχουν στα νότια στην Μασαχουσέτη, το Κονέκτικατ, το Οχάιο, το Κεντάκι, το Τενεσσί, την Βόρεια Καρολίνα, την Πενσυλβάνια, το Μέριλαντ, την Βιρτζίνια και την Δυτική Βιρτζίνια.[2]

Ονομασία και ταξονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το είδος περιγράφηκε πρώτη φορά από τον Κάρολο Λινναίο το 1753, και το διώνυμο παραμένει. Κοινά ονόματα περιλαμβάνουν το White cedar (στο Ηνωμένο Βασίλειο), Yellow Cedar, Atlantic White Cedar, Swamp cedar, Cedrus Lycea, Eastern White Cedar, False White Cedar, Hackmatack, Lebensbaum, Thuia du Canada, Techny Arborvitae, American Arborvitae ή just Arborvitae, το τελευταίο κυρίως στο εμπόριο φυτών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το όνομα 'Arbor vitae' είναι στα Λατινικα το "δέντρο της ζωής" - λόγω των υποτιθέμενων φαρμακευτικών ιδιοτήτων των χυμών, του φλοιού και των κλαδιών της.[3] παρά τα κοινά της ονόματα δεν ανήκει στο γένος του κέδρου, ούτε σχετίζεται με τον Αυστραλιανό Λευκό Κέδρο (Australian White cedar), την Melia azedarach.

Οικολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Thuja occidentalis αναπτύσσεται φυσικά σε υγρά δάση, ούσα συγκεκριμένα σε αφθονία σε βάλτους κωνοφόρων όπου άλλα μεγαλύτερα και ταχύτερα αναπτυσσόμενα δέντρα δεν μπορούν να συναγωνιστούν επιτυχώς. Επίσης συναντάται σε άλλες τοποθεσίες με μειωμένο ανταγωνισμό δέντρων όπως οι βράχοι. Αν και τρεχόντως δεν είναι καταγεγραμμένη ως απειλούμενη, οι πληθυσμοί άγριας Thuja occidentalis απειλούνται σε πολλές περιοχές από μεγάλους αριθμούς ελαφιών· τα ελάφια βρίσκουν το μαλακό αειθαλές φύλλωμα πολύ ελκυστική χειμερινή τροφή, και το απογυμνώνουν ραγδαία. Το μεγαλύτερο γνωστό δείγμα είναι ύψους 34 m και διαμέτρου 175 cm, στο Νησί Σάουθ Μανιτού στην Κομητεία Λήλαναου, Μίσιγκαν.

Χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανεπτυγμένο ως καλλωπιστικό είδος, Βοτανικός Κήπος Powsin, Βαρσοβία, Πολωνία

Ο Λευκός Κέδρος είναι ένα δέντρο με σημαντικές χρήσεις στον παραδοσιακό πολιτισμό των Οτζίμπουε. Τιμημένη με το όνομα Nookomis Giizhik ("Γιαγιά Κέδρος"), το δέντρο είναι το θέμα ιερών θρύλων και θεωρείται δώρο προς την ανθρωπότητα για τις μυριάδες ρήσεις του. It is used in craft, construction and medicine.[4] Είναι ένα από τα τέσσερα φυτά του Ojibwe medicine wheel, associated with the south. Το φύλλωμα της Thuja occidentalis είναι πλούσιο σε βιταμίνη C και πιστεύεται ότι η annedda which cured the scurvy of Jacques Cartier and his party in the winter of 1535–1536.[5] Due to the neurotoxic compound thujone, internal use can be harmful if used for prolonged periods or while pregnant.

Ο βόρειος λευκός κέδρος χρησιμοποιείται εμπορικά για παραδοσιακούς φράκτες και posts, lumber, poles, shingles and in the construction of log cabins,[5] Ο λευκός κέδρος είναι το προτιμητέο ξύλο για τα δομικά στοιχεία, όπως as ribs and planking, of birchbark canoes and the planking of wooden canoes.[6]

The essential oil within the plant has been used for cleansers, disinfectants, hair preparations, insecticides, liniment, room sprays, και μαλακά σαπούνια. There are some reports that the Ojibwa made a soup from the inner bark of the soft twigs. Others have used the twigs to make teas to relieve constipation and headache.[6]

Τον 19ο αιώνα η Τούγια ήταν σε κοινή χρήση ως as an externally applied tincture or ointment for the treatment of warts, ringworm and thrush.[7] "An injection of the tincture into venereal warts is said to cause them to disappear."[8]

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. http://www.probertencyclopaedia.com/cgi-bin/res.pl?keyword=Arbor&offset=0
  2. 2,0 2,1 «Thuja occidentalis Linnaeus 1753». conifers.org. Gymnosperm Database. http://www.conifers.org/cu/th/occidentalis.htm. 
  3. Thuja, American Cancer Society, last revised 6/19/2007. {http://www.cancer.org/docroot/ETO/content/ETO_5_3X_Thuja.asp available online]
  4. Geniusz, Wendy Makoons (2009). Our Knowledge is not Primitive. Syracuse, NY: Syracuse University Press
  5. 5,0 5,1 Russell M. Burns and Barbara H. Honkala (Technical Coordinators) (December 1990). «Thuja occidentalis L.: Northern White-Cedar». Silvics of North America (Agriculture Handbook 654). http://www.na.fs.fed.us/Spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/thuja/occidentalis.htm. 
  6. 6,0 6,1 «USDA/NRCS Plant Guide: Northern White Cedar, Thuja occidentalis L.» (PDF). United States Department of Agriculture. http://plants.usda.gov/plantguide/pdf/cs_thoc2.pdf. Ανακτήθηκε στις 2008-02-15. 
  7. David Hoffmann, Medical Herbalism: Principles and Practices, Healing Arts Press, 2003, p.588
  8. M Grieve, A Modern Herbal, London: Jonathan Cape, 1931, p.177

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Conifer Specialist Group (1998). Thuja occidentalis. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Ανακτήθηκε 12 May 2006.
  2. Gymnosperm Database: Thuja occidentalis
  3. Borealforest.org: Thuja occidentalis
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Thuja occidentalis της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).