Παρασκευή

    Για άλλες χρήσεις, δείτε: Παρασκευή (αποσαφήνιση).

Με το όνομα Παρασκευή, είναι γνωστή η έκτη σε σειρά ημέρα της εβδομάδος των Εβραίων, με πρώτη ημέρα την Κυριακή, ενώ άλλες φορές αναφέρεται ως πέμπτη ημέρα της εβδομάδος με πρώτη τη Δευτέρα. Ακολουθεί την Πέμπτη και προηγείται του Σαββάτου.

Η ημέρα Παρασκευή αναφέρεται από τον Τερτυλλιανό και ως «έκτη Σαββάτων» (sexta sabbati), καθώς και «Προσάββατον» κατά τον Επιφάνειο. Αλλά καιι ο Ευαγγελιστής Μάρκος υπαινίσσεται το αυτό κατά την ημέρα του Πάθους γράφωντας «επεί ήν Παρασκευή, ό εστί Προσάββατον». (Μάρκου: 15,42).
Γενικά το όνομα αυτό καθιερώθηκε από τους Εβραίους επειδή την ημέρα αυτή παρασκεύαζαν ό,τι θα χρησμοποιούσαν την επομένη, τούτο και υιοθετήθηκε από τους Χριστιανούς, χωρίς να υφίσταται ίδιος λόγος.

Από το τέλος του 2ου αιώνα φαίνεται πως οι Χριστιανοί την ημέρα αυτή μαζί με την Τετάρτη, τη λεγόμενη «Τετράς», τις καθιέρωσαν ως ημέρες νηστείας. Τη μεν Τετάρτη «διά τό γινόμενον συμβούλιον υπό των Ιουδαίων επί τη προδοσία του Κυρίου», τη δε Παρασκευή «διά τό πεπονθέναι τον Κύριον υπέρ ημών». (Πέτρου Αλεξανδρείας Κανών 15).
Επειδή όμως η μεν Τετράς για τους αρχαίους Έλληνες και τους λεγόμενους Εθνικούς ήταν η ημέρα που επεφημιζόταν ο Ερμής, τη δε Παρασκευή η Αφροδίτη(*), ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς σημπλήρωσε θεολογικά την επιταγή: τις ημέρες αυτές των νηστειών με τη ρήση ο «γνωστικός και πεφωτισμένος» Χριστιανός: «οίδε και της νηστείας τα αινίγματα της Τετράδος και Παρασκευής» και «νηστεύει κατά τον βίον φιλαργυρίας τε ομού και φιληδονίας».

(*) Υπόψη ότι στις ευρωπαϊκές γλώσσες το όνομα παραμένει συνυφασμένο με την Αφροδίτη, όπως επίσης και στην αστρολογία.

Σημειώνεται ότι η Παρασκευή είναι ημέρα αργίας των Μουσουλμάνων, (αντί της Κυριακής των Χριστιανών, και του Σαββάτου των Εβραίων), ειδικά στη Σαουδική Αραβία, το Ιράν και το Ιράκ. Παρά ταύτα παγκοσμίως σε όλες τις εμπορικές πράξεις η Παρασκευή λογίζεται ως εργάσιμη πέμπτη ημέρα της εβδομάδας.

Λαογραφία

Η Παρασκευή αν συμπέσει με τη 13η μέρα ενός μήνα, θεωρείται σε πολλές χώρες άτυχη, ενώ κάτι τέτοιο δεν ισχύει για την Ελλάδα και την Ισπανία, στις οποίες χώρες θεωρείται άτυχη η Τρίτη. Τούτο προήλθε από τη αγγλική ναυτική λαογραφϊα του Μεσαίωνα.

Πηγές

• Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Δρανδάκη, τόμος ΙΘ΄, σελ.663.