Μαυροπροβατάδες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ομοσπονδία Μαυροπροβατάδων
قراقویونلو
Καρά Κογιουνλού
Σημαία
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
Πρωτεύουσα Ταυρίδα
Γλώσσες Ογουζική
Πολίτευμα
Σάχης
Μοναρχία
Καρά Μουχάμμαντ
Χασάν Αλί
Θρησκεία Ισλαμισμός (Σιιτισμός)[1]


Οι Μαυροπροβατάδες (Καρά Κογιουνλού, από τις μαύρες προβιές που φορούσαν οι αρχηγοί τους στο κεφάλι τους) ήταν σιιτική[2]τουρκομανική ομοσπονδία φυλών που διαφέντευε την περιοχή που περιλαμβάνει τη σημερινή Αρμενία (1406), το Αζερμπαϊτζάν, το βορειοδυτικό Ιράν, την ανατολική Τουρκία και το Ιράκ από το 1375 ώς το 1468. [3][4]

Οι Μαυροπροβατάδες σε κάποιο σημείο ίδρυσαν την πρωτεύουσά τους στη Χεράτ στην ανατολική Περσία (σήμερα πόλη του Αφγανιστάν)[5] και ήταν υποτελείς στη δυναστεία των Τζαλαγιριδών της Βαγδάτης και Ταυρίδας από το 1375 περίπου, όταν ο αρχηγός της ηγετικής φυλής τους ήταν ηγεμόνας της Μοσούλης. Παρόλα αυτά επαναστάτησαν και διασφάλισαν την ανεξαρτησία τους από τη δυναστεία των Τζαλαγιριδών με την κατάκτηση της Ταυρίδας από τον Καρά Γιουσούφ.

Το 1400, οι στρατιές του Ταμερλάνου κατανίκησαν τους Μαυροπροβατάδες και ο Καρά Γιουσούφ κατέφυγε στην Αίγυπτο αναζητώντας προστασία στους Μαμελούκους. Εκεί συγκέντρωσε στρατό και το 1406 επανέκτησε την Ταυρίδα. Το 1410, οι Μαυροπροβατάδες κατέλαβαν τη Βαγδάτη. Η ενθρόνιση μιας μαυροπροβατιδικής ηγεσίας εκεί, επιτάχυνε την πτώση των Τζαλαριγιδών, τους οποίους είχαν κάποτε υπηρετήσει. Παρόλη την εσωτερική διαμάχη μεταξύ των απογόνων του Καρά Γιουσούφ μετά το θάνατό του το 1420 και την αυξανόμενη απειλή των Τιμουριδών, οι Μαυροπροβατάδες διατήρησαν ισχυρή τη λαβή τους επί των περιοχών που ήλεγχαν.

Ο ηγέτης των Μαυροπροβατάδων, Τζανάν σαχ, έκανε ειρήνη με τον Τιμουρίδη σάχη Ρουχ Μιρζά, η οποία όμως σύντομα διαλύθηκε. Όταν ο σάχης Ρουχ πέθανε το 1447, οι Μαυροπροβατάδες προσήρτησαν τμήματα του Ιράκ και την ανατολική ακτή της Αραβικής Χερσονήσου, ενώ οι Τιμουρίδες ήλεγχαν το δυτικό Ιράν.

Αν και ένα μεγάλο τμήμα της επικράτειας των Μαυροπροβατάδων κατακτήθηκε υπό την ηγεσία του, η βασιλεία του Τζανάν σαχ σημαδεύτηκε από τις εξεγέρσεις των γιων του και τους ημιαυτόνομους κυβερνήτες της Βαγδάτης, τους οποίους απώθησε το 1464. Το 1466, ο σάχης Τζανάν επιχείρησε να αποσπάσει το Ντιγιαρμπακίρ από τους Ασπροπροβατάδες, επιχείρηση που κατέληξε σε καταστροφική αποτυχία, το θάνατο του Τζανάν σαχ και την κατάρρευση της εξουσίας των Μαυροπροβατάδων στη Μέση Ανατολή.

Έως το 1468, οι Ασπροπροβατάδες, όντες στη μέγιστη ακμή τους υπό την ηγεσία του Ουζούν Χασσάν (1452–1478), είχαν νικήσει τους Μαυροπροβατάδες και κατακτήσει το Ιράκ, Αζερμπαϊτζάν και δυτικό Ιράν.[6]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Quiring-Zoche, R.. «AQ QOYUNLŪ». Encyclopedia Iranica. http://www.iranicaonline.org/articles/aq-qoyunlu-confederation. Ανακτήθηκε στις 2009-10-29. 

    The argument that there was a clear-cut contrast between the Sunnism of the Āq Qoyunlū and the Shiʿism of the Qara Qoyunlū and the Ṣafawīya rests mainly on later Safavid sources and must be considered doubtful.

  2. Elgood, Robert (1995). Firearms of the Islamic World: in the Tared Rajab Museum, Kuwait. London: I.B. Tauris. σελ. 114. ISBN 1-85043-963-X. OCLC 33841842. 
  3. Armenia from the fall of the Cilician Kingdom(1375) to the force emigration under Shah Abbas, Dickran Kouymjian, The Armenian People from Ancient to Modern Times, Richard G. Hovannisian, (Palgrave Macmillan, 2004), 4.
  4. Encyclopædia Britannica. "Kara Koyunlu". Online Edition, 2007
  5. Patrick Clawson. Eternal Iran. Palgrave Macmillan. 2005 ISBN 1-4039-6276-6 p.23
  6. Stearns, Peter N.; Leonard, William (2001). The Encyclopedia of World History. Houghton Muffin Books. σελ. 122. ISBN 0-395-65237-5.