Λευκοκέφαλος θαλασσαετός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λευκοκέφαλος θαλασσαετός
Ένας ενήλικος λευκοκέφαλος θαλασσαετός στην Νήσο Κόντιακ της Αλάσκας τον Ιούλιο του 2010.
Ένας ενήλικος λευκοκέφαλος θαλασσαετός στην Νήσο Κόντιακ της Αλάσκας τον Ιούλιο του 2010.
Κατάσταση διατήρησης
Status iucn3.1 LC el.svg
Ελαχίστης Ανησυχίας (IUCN 3.1) [1]
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα
Συνομοταξία: Χορδωτά
Ομοταξία: Πτηνά
Τάξη: Αετόμορφα
Γένος: Αλιάετος
Είδος: Α. ο λευκοκέφαλος - H. leucocephalus
Διώνυμο
Αλιάετος ο λευκοκέφαλος - Haliaeetus leucocephalus
Distribution H. leucocephalus.png
Κατανομή του λευκοκέφαλου θαλασσαετού
  Περιοχή αναπαραγωγής
  Καλοκαιρινός επισκέπτης σε οερίοδο αναπαραγωγής
  Χειμερινός επισκέπτης
  Στην μετανάστευση μόνο
Αστερίσκος: τυχαίες καταγραφές
Υποείδη

H. l. leucocephalus – Νότιος λευκοκέφαλος θαλασσαετός
H. l. washingtoniensis – Βόρειος λευκοκέφαλος θαλασσαετός

Συνώνυμα

Falco leucocephalus

O λευκοκέφαλος θαλασσαετός ή αμερικανικός θαλασσαετός (Αλιάετος ο λευκοκέφαλος) είναι ένα αρπακτικό πτηνό που απαντά στην Βόρειο Αμερική. Ένας θαλασσαετός, έχει δύο γνωστά υποείδη και σχηματίζει ζεύγος ειδών με τον θαλασσαετό (Haliaeetus albicilla). Η γεωγραφική του κατανομή περιλαμβάνεοι το μεγλαύτερο μέρος του Καναδά και της Αλάσκας, των συνεχόμενων Ηνωμένων Πολιτειών και το βόρειο Μεξικό. Απαντά κοντά σε μεγάλα ανοικτά υδάτινα σώματα με άφθονη τροφή και γηραιά δένδρα για φώλιασμα.

O λευκοκέφαλος θαλασσαετός τρέφεται καιροσκοπικώς και κυρίως με ψάρια, στα οποία εφορμά και τα αρπάζει από το νερό με τα νύχια του. Κτίζει την μεγαλύτερη φωλιά όλων των βορειοαμερικανικών πουλιών και τις μεγαλύτερες φωλιές σε δένδρα που έχου ποτέ καταγραφεί από κάποιο είδος ζώου, 4 μέτρα βάθος, 2,5 μέτρα πλάτος και και 1 τόνος βάρος.[2] Η σεξουαλική ωριμότητα επιτυγχάνεται στην ηλικία των τεσσάρων με πέντε ετών.

Ο ενήλικος λευκοκέφαλος θαλασσαετός είναι κυρίος καστανός με λευκό κεφάλι και ουρά. Τα φύλα έχουν πανομοιότυπο πτέρωμα, αλλά τα θηλυκά είναι περίπου 25 τοις εκατό μεγαλύτερα από τα αρσενικά. Το ράμφος είναι μεγάλο και γαμψό. Το πτέρωμα των ανώριμων αετών είναι καστανό.

Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός και το εθνικό πτηνό και εθνιό ζώο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός εμφανίζεται στην Σφραγίδα τους. Στον ύστερο 20ο αιώνα ήταν στο χείλος εκρριζώσεως από τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Οι πληθυσμοί ανέκαμψαν και το είδος αφαιρέθηκαν από τον κατάλογο κινδυνευόντων ειδών της ομοσπονδιακής κυβερνήσεως των Η.Π.Α. στις 12 Ιουλίου του 1995 και μεταφέρθηκε στον κατάλογο των απειλουμένων ειδών. Αφαιρέθηκε από τον Κατάλογο της Κινδυνεύουσας και Απειλούμενης Άγριας ζωής στις Κατώτερες 48 Πολιτείες στις 28 Ιουνίου 2007.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πτέρωμα ενός ενηλίκου λευκοκεφάλου θαλασσαετού είναι ομαλά βαθύ καστανό με λευκό κεφάλι και ουρά. Η ουρά είναι μέτριου μήκους και ελαφρώς σφηνοειδής. Τα αρσενικά και τα θηλυκά είναι πανομοιότυπα στον χρωματισμό του πτερώματος, αλλά ο φυλετικός διμορφισμός είναι έκδηλος στο είδος, στο ότι τα θηλυκά είναι 25% μεγαλύτερα από τα αρσενικά.[2] Το ράμφος, τα πόδια και οι ίριδες είναι ζωηρά κίτρινα. Τα πόδια είναι άτριχα και τα δάκτυλα είναι κοντά και ισχηρότατα με μεγάλα νύχια. Το εξαιρετικά ανεπτυγμένο νύχι του πισινού δακτύλου χρησιμοποιείται για να ξεσχίζει τις ζωτικές περιοχές της λείας ενώ κρατιέται ακίνητη από τα μπροστινά δάκτυλα.[3] Το ράμφος είναι μεγάλο και γαμψό, με κίτρινο όνυχα.[4] Ο ενήλικος λευκοκέφαλος θαλασσαετός είναι αναμφισβήτητος ζώνη διαβιώσεώς του. Ο στενά συγγενικός αφρικανικός ψαραετός (H. vocifer) (μακριά έξω από την ζώνη του λευκοκεφάλου θαλασσαετού) έχει επίσης καστανό σώμα, λαευκό κεφάλι και ουρά, αλλά διαφέρει από αυτόν στο ότι έχει λευκό στήθος και μάυρη άκρη στο ράμφος.[5]

Το πτέρωμα των ανωρίμων είναι βαθύ καστανό επιστρωμένο με ακατάστατες λευκές λωρίδες μέχρι το πέμπτο (σπάνια το τέταρτο, πολυ σπάνια το τρίτο) έτος, οπότε φτάνει σε σεξουαλική ωριμότητα.[2][3] Οι ανώριμοι λευκοκέφαλοι θαλασσαετοί ελιναι διαχωρίσιμοι από τον χρυσαετό (Aquila chrysaetos), το μόνο άλλο πολύ μεγάλο, που δεν ανήκει στους γύπες πουλί της Βορείου Αμερικής, στο ότι ο πρώτος έχει μεγαλύτερο, πιο προεξέχον κεφάλι με μεγαλύτερο ράμφος, πιο ευθεία αιχμηρές φτερούγες οι οποίες κρατιούνται επίπεδες (όχι ελαφρώς σηκωμένες) και με μεγαλύτερη δυσκαμψία στο χτύπημα των φτερούγων και φτερά τα οποία δεν καλύπτουν εντελώς τα πόδια. Όταν φαίνεται καλά, ο χρυσαετός είναι χαρακτηριστικός στο πτέρωμα με πιο συνεχές θερμό καστανό ρώμα από έναν ανώριμο λευκοκέφαλο θαλασσαετό, με μία κοκκινωπή-χρυσή βούλα στον σβέρκο του και (στα ανώριμα πτηνά) ένα πολύ αντιθετικό σύνολο λευκών τετραγώνων στο φτερό.[6] Ένα άλλο χαρακτηριστικό του ανωρίμου λευκοκέφαλου θαλασσαετού που τον διακρίνει από το ώριμο πτηνό είναι το μαύρο, κίτρινο στην άκρη ράμφος· ο ώριμος αετός έχει εξ ολοκλήρου κίτρινο ράμφος.

Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός έχει μερικές φορές θεωρηθεί το μεγαλύτερο γνήσιο αρπακτικό (αετόμορφο) πτηνό στην Βόρειο Αμερική. Το μόνο μεγαλύτερο είδος αρπακτικού πτηνού της Βόρειας Αμερικής είναι ο κόνδορας της Καλιφόρνιας (Gymnogyps californianus), ένας γύπας του Νέου Κόσμου ο οποίος πιθανόν να μη συνδέεται ταξονομικώς με τους γνήσιους αετίδες.[7] Ωστόσο, ο χρυσαετός, με μέσο βάρος 4,18 χιλιόγραμμα στην αμερικανική του φυλή (A. c. canadensis), είναι μόνο 455 γραμμάρια ελαφρύτερος στην μέση μάζα σώματος.[5][8] Επιπλέον, τα στενά ξαδέλφια του λευκοκέφαλου θαλασσαετού, ο θαλασσαετός, με σχετικά μεγαλύτερες πτέρυγες αλλά μικρότερη ουρά και ο συνολικά μεγαλύτερος θαλασσαετός του Στέλερ (H. pelagicus), ίσως, σπάνια απομακρύνονται στην παράκτια Αλάσκα από την Ασία.[5]

Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός έχει σώμα μήκους 70–102 εκατοστομέτρων. Το τυπικό άνοιγμα πτερύγων είναι ανάμεσα σε 1,8 και 2,3 μέτρα και το βάρος είναι κανονικά μεταξύ 3 και 6,3 χιλιογράμμων.[5] Τα θηλυκά είναι περίπου 25% μεγαλύτερα από τα αρσενικά, με μέσο όρο 5,6 χιλιόγραμμα έναντι του μέσου βάρους των αρσενικών που είναι 4,1 χιλιόγραμμα.[2][9][10][11] Το μέγεθος του πουλιού ποικίλει ανάλογα με την τοποθεσία και γενικώς συμφωνεί με τον κανόνα του Μπέργκμαν, αφού το είδος αυξάνεται σε μέγεθος πολύ πιο μακριά από τον Ισημερινό και τους τροπικούς. τα μικρότερα δείγματα είναι αυτά από την Φλόριντα, όπου τα ώριμα αρσενικά μπορούν να ζυγίζουν μονάχα 2,3 χιλιόγραμμα και να έχουν άνοιγμα φτερών 1,68 μέτρων [εκκρεμεί παραπομπή]. Παρόμοια μικροί, οι αετοί από την Νότια Καρολίνα έχουν κατα μέσο όρο μάζα 3,27 χιλιόγραμμα και άνοιγμα φτερών 1,88 μέτρα.[12] οι μεγαλύτεροι αετοί είναι από την Αλάσκα, όπου τα μεγάλα θηλυκά μπορεί να ζυγίζουν μέχρι και 7,5 χιλιόγραμμμα και μετράνε 2,44 μέτρα μεταξύ των φτερών.[4][13] Μία έρευνα των βαρών των ενηλίκων στην Αλάσκα έδειξε ότι τα θηλυκά ζύγιζαν κατά μέσο όρο 6,3 χιλιόγραμμα και τα αρσενικά ζύγιζαν 4,3 χιλιόγραμμα.[14] Μεταξύ των κανονικών μετρήσεων μήκους, η ουρά είναι 23-37 εκατοστόμετρα μακριά και ο ταρσός είναι 8 με 11 εκατοστόμετρα.[5][15] Η μέση ραχιαία γραμμή του ράμφους όπως αναφέρεται κυμαίνεται από 3 σε 7,5 εκατοστόμετρα, ενώ η μέτρηση από την χάσμη μέχρι την άκρη του ράμφους είναι 7-9 εκατοστόμετρα.[15][16]

Το κάλεσμα αποτελείται από αδύνατα στακκάτο, τιτιβιστά σφυρίγματα, κληκ κικ ικ ικ ικ, κάτι παρόμοιο στον ρυθμό καλέσματος ενός γλάρου. τα καλέσματα των νεαρών πουλιών τείνουν να είναι πιο τραχιά και διαπερστικά από αυτά των ενηλίκων.[5][6]

Ταξονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός τοποθετείται στο γένος Haliaeetus (θαλασσαετοί) το οποίο παίρνει και τις κοινές και τις ειδικές επιστημονικές ονομασίες του από την χαρακτηριστική εμφάνιση του κεφαλιού των ενηλίκων. Bald (=φαλακρός) στην αγγλική ονομασία παράγεται από την λέξη piebald (=ψαρής, παρδαλός), και αναφέρεται στο λευκό κεφάλι και στα λευκά φτρερά της ουράς και στην αντίθεσή τους με το πιο σκούρο σώμα.[17] Η επιστημονική ονομασία προέρχεται από το νεολατινικό Haliaeetus για τον "θαλασσαετό" (από το αρχαίο ελληνικό ἁλιάετος ή ἁλιαίετος), και leucocephalus, λατινοποιημένο αρχαιοελληνικό λευκοκέφαλος από το λευκὸς και κεφαλὴ.[18][19]

Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός ήταν ένα πό τα πολλά είση που περιγράφηκαν αρχικώς από τον Λινναίο στο έργο του Systema Naturae, με την ονομασία Falco leucocephalus.[20]

Υπάρχουν δύο ανεγνωρισμένα υποείδη λευκοκέφαλου θαλασσαετού:[2][21]

Ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός σχηματίζει ζεύγος ειδών με τον ευρασιατικό θαλασσαετό. Αυτό το ζεύγος ειδών αποτελείται από ένα λευκοκέφαλο και ένα μαυροκέφαλο είδος περίπου ίσοο μεγέθους· ο θαλασσαετός επίσης έχει συνολικά λίγι πιο ανοικτό καστανό φτέρωμα σώματος. τα δύο είδη καλύπτουν την ίδια οικοθέση στις αντίστοιχες ζώνες τους. Το ζευγάρι απέκλινε από άλλους θαλασσαετούς στην αρχή του Πρώιμου Μειόκαινου (περί τα 10 μεγαέτη πριν) το αργότερο, αλλά πιθανώς ήδη από το Πρώιμο/Μέσο Ολιγόκαινο, 28 μεγαέτη πριν, αν το αρχαιότερο απολίθωμα είναι σωστά τοποθετημένο σε αυτό το γένος.[24] Τα δύο είδη πιθανώς απέκλιναν στον βόρειο Ειρηνικό, καθώς ο θαλασσαετός εξαπλώθηκε προς τα δυτικά στην Ευρασία και ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός εξαπλώθηκε προς τα ανατολικά στην Βόρειο Αμερική.[25]

Κατανομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η φυσική ζώνη του λευκοκέφαλου θαλασσαετού καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της βορείου Αμερικής, περιλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος του Καναδά, όλες τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες και το βόρειο Μεξικό. Είναι ο μόνος θαλασσαετός ενδημικός στην Βόρειο Αμερική. Κατοικώντας ποικίλα ενδιαιτήματα από τα μπαγιού της Λουιζιάνας στην Έρημο Σονόρα και τα ανατολικά φυλλοβόλα δάση του Κεμπέκ και της Νέας Αγγλίας, τα βόρεια πουλιά είναι μεταναστευτικά, ενώ τα νότια πουλιά είναι μόνιμοι κάτοικοι, που παραμένουν στην περιοχή αναπαραγωγής ολοχρονίς. Στον ελάχιστο πληθυσμό, στη δεκαετία του 1950, ήταν σε μεγάλο βαθμό περιορισμένοι στην Αλάσκα, στις Αλεούτιες Νήσους, στον βόρειο και σανατολικό Καναδά και την Φλόριντα.[26] Σήμερα, είναι πολύ πιο κοινοί (σχεδόν φθάνοντας τους κορυφάιους προαποικιακούς αριθμούς στην Βόρεια Αμερική) και φωλιάζουν σε κάθε ηπειρωτική πολιτεία και επαρχία στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.[27]

Οι λευκοκέφαλοι θαλασσαετοί συγκεντρώνονται επίσης σε ορισμένες περιοχές στον χειμώνα. Από τον Νοέμβριο μνέχρι τον Φεβρουάριο, μία με δύο χιλιάδες πουλιά διαχειμάζουν στο Σκούαμις, Βρετανική Κολομβία, περίπου στα μισά του δρόμου μεταξύτου Βανκούβερ και του Γουίστλερ. Τα πουλιά κυρίως συναθροίζονται καταμήκος των Ποταμών Σκουάμις και Τσέκεμους, προσελκυμένοι από την ωοτοκία των σολομών στην περιοχή.[28]

It has occurred as a vagrant twice in Ireland; a juvenile was shot illegally in Fermanagh on January 11, 1973 (misidentified at first as a white-tailed eagle), and an exhausted juvenile was captured in Kerry on November 15, 1987.[29]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. BirdLife International (2012). «Haliaeetus leucocephalus». IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. International Union for Conservation of Nature. http://www.iucnredlist.org/details/22695144. Ανακτήθηκε στις 26 November 2013. 
  2. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα hbw.
  3. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα ADW.
  4. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Cornell.
  5. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Ferguson-Lees.
  6. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα sibley.
  7. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Travsky.
  8. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Watson.
  9. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα b1.
  10. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα r1.
  11. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα b2.
  12. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Murphy.
  13. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα r2.
  14. Eagles, Hawks and Falcons of the World by Leslie Brown & Dean Amadon. The Wellfleet Press (1986), ISBN 978-1-55521-472-2.
  15. 15,0 15,1 Bald Eagle. Birds of North America Online. Bna.birds.cornell.edu. Retrieved on 2012-12-24.
  16. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα j1.
  17. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα b7.
  18. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Georgia.
  19. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Liddell_1980.
  20. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα b3.
  21. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα ITIS.
  22. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Pacific.
  23. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα ESRP.
  24. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα j2.
  25. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Habitat.
  26. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Bull87.
  27. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Bio.
  28. Hope Rutledge. «Where to View Bald Eagles». http://www.baldeagleinfo.com/eagle/eagle1.html. Ανακτήθηκε στις 2007-08-20. 
  29. Bald Eagle Lands Exhausted in Ireland, Associated Press, 15 December 1987.
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα