Λέανδρος Βρανούσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Λέανδρος Ι. Βρανούσης ( 1921-1993) ήταν φιλόλογος και ιστορικός, μελετητής και συγγραφέας που ασχολήθηκε με θέματα της Ηπείρου, αλλά και με τον Ρήγα Βελεστινλή. Ήταν διευθυν­τής του «Κέντρου Ερεύνης του Με­σαιωνικού και Νέου Ελληνισμού» της Ακαδημίας Αθηνών[1].

Βίος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λέανδρος Βρανούσης γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1921. Η οικογένειά του, οι Παπαβρανούσηδες, κατάγονταν από το Γρεβενίτι του Ανατολικού Ζαγορίου. Έζησε τα παιδικά του χρόνια, ως το 1928 στο Βουκουρέστι, όπου ο πατέρας του διατηρούσε εμπορική επιχείρηση[2]. Σε ηλικία 12 ετών εκδίδει το Δεκαπενθήμερον Φιλολογικόν Περιοδικόν και κάνει την πρώτη του ανταπόκριση στην εφημερίδα «Ηπειρωτικός Αγών» των Ιωαννίνων[3]. Σπούδασε στη Ζωσιμαία Σχολή και αργότερα στη Φιλοσοφική Σχολή[4]. Στη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής διακόπτει τη φοίτησή του στο Πανεπιστήμιο και επιστρέφει στην Ήπειρο, και το 1942 εντάσσεται στο Ε.Α.Μ. Ιωαννίνων. Συλλαμβάνεταο, όταν σε διάλεξή του, τον Αύγουστο του 1943, διαβάζει λογοκριμένους από τις αρχές στίχους του ποιητή Κωστή Παλαμά, Μεθύστε με το αθάνατο κρασί του Εικοσιένα. Θα κατορθώσει να διαφύγει και να κρυφτεί στα Ζαγοροχώρια. Το 1944 εκλέγεται εθνοσύμβουλος στην Π.Ε.Ε.Α.[5] Το 1956 προσλαμβάνεται στο Μεσαιωνικόν Αρχείον της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ από το 1962 αναλαμβάνει τη διεύθυνσή του.[6] Πέθανε στις 20 Απριλίου του 1993

Έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέρος του έργου του:

  • «Ρήγας», Εκδ. Δαίδαλος Ι. Ζαχαρόπουλος (Ρήγας. Έρευνα, συναγωγή και μελέτη Λ. Βρανούση), Αθήνα 1954[7]
  • «Το Χρονικόν των Ιωαννίνων κατ' ανέκδοτον δημώδη επιτομήν», Ακαδημία Αθηνών, Επετηρίς του Μεσαιωνικού Αρχείου,12 (1962), σσ. 57-115.
  • «Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος. Συναγωγή κειμένων, φιλολογική επεξεργασία και παρουσίαση» τ. Α΄-Β΄, Αθήνα 1968-1969.
  • «L'Hellenisme postbyzantin et l'Europe : manuscrits, livres, imprimeries et maisons d'edition, Centre de recherches medievales et neo-hellenique, Academie d'Athenes, Athenes», 1981.[8]
  • «Τα χειρόγραφα των Μετεώρων: κατάλογος περιγραφικός των χειρογράφων κωδίκων των αποκειμένων εις τας μονάς των Μετεώρων / εκδιδόμενος εκ των καταλοίπων Νίκου Α. Βέη», Ακαδημία Αθηνών, Αθήναι, 1967-1993.
  • «Εφημερίς. Το Δημοσιογραφικόν όργανον των Ελλήνων πατριωτών της Βιέννης, 1791-1797 (Φυλ. 1-105)», Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα 1995. (Συλλογή των 518 διασωθέντων φύλλων από διάφορες βιβλιοθήκες της εφημερίδας «Εφημερίς» των αδελφών Μαρκίδες Πούλιου)[9]
  • «Ρήγας Βελεστινλής 1757-1798», Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, 1996
  • «Ρήγας Βελεστινλής», επιμέλεια: Δημήτριος Απ. Καραμπερόπουλος, έκδ. Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα, Αθήνα 1998.
  • «Ιστορικά και τοπογραφικά του μεσαιωνικού Κάστρου των Ιωαννίνων»
  • «Αθανάσιος Ψαλίδας», Ιωάννινα, 1952[10]
  • «Σύγχρονα αρχεία, φάκελοι και ιστορική έρευνα», Σπύρος Ασδραχάς, Αντώνης Λιάκος, Φίλιππος Ηλιού, Λουκία Δρούλια, Γιάννης Μπαφούνης, Λέανδρος Βρανούσης, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Σοφία Ματθαίου, Εκδ. Μνήμων, 1991
  • «Επετηρίς του μεσαιωνικού αρχείου 1965-1966», Εκδ. Ακαδημία Αθηνών, 1997
  • «Νεοελληνικά αναγνώσματα Δ γυμνασίου», Λέανδρος Βρανούσης, Γιώργος Καλαματιανός, Βασίλης Σφυρόερας, Κ. Ρωμαίου, Π. Παρρή, Εκδ. Καλοκάθης, 1990[11]
  • «Ρήγας Βελεστινλής, Διαφωτιστής, επαναστάτης, μάρτυρας» (μαζί με άλλους συγγραφείς), Ελευθεροτυπία και Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης Φερών Βελεστίνου Ρήγα, 2007
  • «Άγνωστα νεανικά χειρόγραφα του Ρήγα», Πρακτικὰ Β΄ συνεδρίου “Υπέρεια”, “Φεραί - Βελεστίνο - Ρήγας”, Βελεστίνο, 1994, σσ. 563-575
  • «Θούρια και προκηρύξεις του Εικοσιένα σ' ένα χειρόγραφο του Ελληνικού Ινστιτούτου Βενετίας» , Θησαυρίσματα - Thesaurismata [Τόμοι 1-15], 4 (1967), σσ. 177-189[12]
  • «Συμβολή στην έρευνα για τα τραγούδια του Ρήγα και των μιμητών του, με ένα άγνωστο 'Θούριον άσμα'», Νέα Εστία 44 (1948) 1229-1236,1291-1297.
  • «Οι πρόδρομοι». Τομ.11ος Βασικής Βιβλιοθήκης. Αθήνα 1955 (επιμέλεια)[13].
  • «Επιστολαί προς τον Πρωτοψάλτην», Επιλογή, Αδαμάντιου Κοραή (επιμέλεια: Λ. Ι. Βρανούση), Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, 1959
  • «Κ. Κρυστάλλης, Χρ. Χρηστοβασίλης (επιμέλεια), εκδ. Δαίδαλος Ι. Ζαχαρόπουλος
  • «Αθανασίου Ξοδίλου, Η Εταιρεία των Φιλικών», Λέανδρος Βρανούσης, Νέστορας Καμαριανός, Μεσαιωνικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών, 1964 [1]

Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • το 1954 βραβεύεται από την Ακαδημία Αθηνών για την έκδοση των έργων του Ρήγα.
  • το 1968 λαμβάνει το πρώτο κρατικό βραβείο βιογραφίας
  • το 1970 εξελέγη αντεπιστέλλον μέλος του Instituto Siciliano di Studi Bizantini e Neoellenici
  • Το Βελεστίνο, γενέτειρα του Ρήγα Βελεστινλή τον ανακήρυξε Επίτιμο Δημότη τους.
  • Επιστημονικό μνημόσυνο για τον Βρανούση, το 1994, της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης (Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων)
  • Αφιέρωση του τόμου ΥΠΕΡΕΙΑ με τα Πρακτικά του Β΄ Διεθνούς Συνεδρίου «Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγας»», Αθήνα 1994.[14]
  • Λίγες ημέρες πριν το θάνατό του προτάθηκε από την Τάξη Γραμμάτων της Ρουμανικής Ακαδημίας να εκλεγεί ως αντεπιστέλλον μέλος της.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Λέανδρος Βρανούσης, ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, ο Ερευνητής επιστήμονας, ο Ηπειρολάτρης», Σύνδεσμος Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων «Οι Ζωσιμάδες», 2008
  • Σπύρος Ι. Ασδραχάς, «Λέανδρος Βρανούσης, 1921-1993: οι δύο ιστορίες», Ο Ερανιστής, 21 (1997), σελ. 9-14
  • Βασίλειος Σφυρόερας, «10 χρόνια χωρὶς τὸν Λέανδρο Βρανούση», Ἠπειρωτικὸς Ἀγών, 27/4/2003, σ. 16

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εται­ρείας Ηπειρωτικών Μελετών, Ο σκοπός των εκδόσεων, ανακτήθηκε στις 7 Αυγ. 2009
  2. Βασίλειος Σφυρόερας, «Λέανδρος Βρανούσης (1921-20 Απριλίου 1993)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, τομ.5 (1996), σελ.15
  3. Παρουσιάστηκε το βιβλίο "Λέανδρος Βρανούσης", Νέοι Αγώνες Ηπείρου, 29 Αυγούστου 2008, ανακτήθηκε 6 Αυγ. 2009
  4. Ζωσιμαία Σχολή
  5. Βασίλειος Σφυρόερας, «Λέανδρος Βρανούσης (1921-20 Απριλίου 1993)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, τομ.5 (1996), σελ.16
  6. Βασίλειος Σφυρόερας, «Λέανδρος Βρανούσης (1921-20 Απριλίου 1993)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, τομ.5 (1996), σελ.16
  7. Παροικιακός Ελληνισμός, Γενική Βιβλιογραφία
  8. OpenArchives
  9. Η «Εφημερίς» και η γέννηση του ελληνικού Τύπου, Ελένη Ανδρικοπούλου, Εφημερίδα Μακεδονία, ανακτήθηκε στις 6 Αυγ. 2009
  10. Η κριτική του βιβλίου «Αθανάσιος Ψαλίδας», Ιωάννινα, 1952, Πέτρος Μαρκάκης, Ηπειρωτική Εστία, τεύχ. 11, σελ. 316-317, 1953
  11. Βιβλία του Λ. Βρανούση
  12. Εργαστήριο Ερευνών Νεοελληνικής Φιλοσοφίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή
  13. Μελέτες για τη Νεοελληνική Λογοτεχνία, Μελέτες σε θέματα της λογοτεχνίας BΡΑΝΟΥΣΗΣ, Λ. Ι., επιμ. 1956. Οι πρόδρομοι. Βασική Βιβλιοθήκη, 11. Αθήνα: Αετός. Αναστατική επανέκδοση. Αθήνα: Ε. & Μ. Ζαχαροπούλος, χ.χ., Πύλη για την Ελληνική γλώσσα, ανακτήθηκε στις 7 Αυγ. 2009
  14. Δημ. Καραμπερόπουλος, Ο Λέανδρος Βρανούσης (1921-1993) και η Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης Φερών - Βελεστίνου - Ρήγα

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βασίλειος Σφυρόερας, «Λέανδρος Βρανούσης (1921-20 Απριλίου 1993)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, τομ.5 (1996), σελ.15-28