Ζέλι Φθιώτιδας
| Ζέλι Λοκρίδας | |
|---|---|
|
|
|
| Νομός | Φθιώτιδας |
| Δήμος | Αμφίκλειας-Ελάτειας |
| Πληθυσμός | 910 (2001) |
| Υψόμετρο | 510 m |
| Δικτυακός τόπος: | http://el.wikipedia.org/wiki/Ζέλι_Φθιώτιδας |
| Παλαιά ονομασία | Ζέλιον |
Το Ζέλι (επίσης και Ζέλιον, Ζέλιο, Ζέλι Λοκρίδας και Ζέλι Φθιώτιδας) είναι ορεινό χωριό του νομού Φθιώτιδος, το οποίο ανήκει διοικητικά στον Δήμο Αμφίκλειας-Ελάτειας. Έχει πληθυσμό περίπου 1000 μόνιμων κατοίκων, ενώ το υψόμετρό του είναι 450 με 550 μέτρα. Σε απόσταση τεσσάρων χιλιομέτρων, βρίσκεται το χωριό Καλαπόδι. Το Ζέλι, μέχρι το 1912, ανήκε διοικητικά στο Δήμο Ταλαντίου (Αταλάντης). Μετά το 1912, έγινε κοινότητα, μέχρι που ο νόμος Καποδίστρια το τοποθέτησε στο Δήμο Ελάτειας. Με τον καινούριο νόμο "Καλλικράτης", που θεσπίστηκε με το πέρας των Δημοτικών Εκλογών του 2010, το Ζέλι τοποθετήθηκε στον διευρυμένο πλέον Δήμο Αμφίκλειας-Ελάτειας με έδρα την Κάτω Τιθορέα.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Φυσική και οικονομική εξέταση
Το χωριό απλώνεται στην ανατολική πλαγιά του όρους Βαρβάς. Σύμφωνα με παλαιότερη μέτρηση, το Ζέλι έχει έκταση 51.000 στρέμματα, από τα αποία τα 24.000 είναι καλλιεργήσιμα και τα υπόλοιπα δασική έκταση. Στην ορεινή χλωρίδα περιλαμβάνονται πουρνάρια, λεβάντα, χαμομήλι, αγριοσίταρο κ.ά.
[Επεξεργασία] Φυτική Παραγωγή
Το χωριό έχει πλούσια παραγωγή σε καπνό, σιτάρι και σύκα ενώ υπάρχουν περιβόλια στα σπίτια του χωριού.
[Επεξεργασία] Ζωική Παραγωγή
Επιπρόσθετα, πέραν των γεωργικών ασχολιών, οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται και με την εκτροφή ζώων, κυρίως αιγοπροβάτων, χοίρων και πουλερικών.
[Επεξεργασία] Κλίμα
Το κλίμα του χωριού είναι πολύ καλό, λόγω της γειτνίασης τόσο με τον Παρνασσό, όσο και με τις παραλίες του Ευβοϊκού κόλπου. Βέβαια, δεν είναι απίθανο τους μήνες Δεκέμβριο, Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο να παρατηρηθούν χιονοπτώσεις και αρκετές φορές σφοδρές χιονοθύελλες, λόγω του υψόμετρου του χωριού.
[Επεξεργασία] Ιστορικά στοιχεία
Το όνομά του, σύμφωνα με ορισμένες πηγές προέρχεται από την σλάβικη λέξη "Ζελιινάακοβ" που σημαίνει πράσινη κοιλάδα και μαρτυρά ότι την εποχή του Βυζαντίου πιθανώς ήταν Σλαβονία. Μαρτυρίες αναφέρουν ότι είχε κατοικηθεί από τους πρώτους αρχαίους χρόνους, όταν ακόμη άκμαζε η Οπουντία Λοκρίδα. Σύμφωνα με άλλες πηγές, η ονομασία του προέρχεται από τους αρχαίους Οζόλες Λοκρούς. Η περιοχή ονομαζόταν Οζέλαι=Οζέλι=Ζέλι και από εδώ μετακινήθηκαν δυτικά οι Οζόλες Λοκροί. Η περιοχή ήταν όλο πουρνάρια και θάμνους, η ζωή ήταν δύσκολη και οι κάτοικοι υπέφεραν, γι' αυτό και οι κάτοικοι με τα ποίμνιά τους μετακινήθηκαν έως την σημερινή Αιτωλοακαρνανία και Φωκίδα. Αργότερα, κατοίκησαν οι Οπούντιοι Λοκροί στους οικισμούς που είχαν εγκαταλείψει οι Οζόλες και η περιοχή συνέχισε να ονομάζεται Οζέλι και Ζέλι σε ανάμνησή τους. [1].
[Επεξεργασία] Όσιος Σεραφείμ
Πολιούχος του Ζελίου είναι ο Όσιος Σεραφείμ. Ένα παλιό βιβλίο αναφέρει '[…] ο του Θεού άνθρωπος και πατήρ ημών Σεραφείμ, εγεννήθη εις μίαν χώραν όπου ευρίσκεται εις την επαρχίαν της Βοιωτίας, όπου είναι εις τα μέρη της Ελλάδος και ονομάζεται την σήμερον Ζέλιον.' Δεν γράφει το πότε γεννήθηκε, αλλά ο μελετητής Κώστας Καραστάθης αναφέρει ότι γεννήθηκε το 1527. Από μικρός, είχε μια κλίση στη μελέτη των Γραφών και την ασκητική ζωή. Σε νεαρή ηλικία και παρά την πρόσκαιρη άρνηση των γονέων του, μετέβη στο Μονύδριο του Προφήτη Ηλία, στο όρος Κάρκαρα, όπου έκτισε ναό στο όνομα του Σωτήρος Χριστού και ασκήτευε εκεί. Γρήγορα η φήμη του έγινε γνωστή και άρχισε να έχει συχνές επισκέψεις από πιστούς, οι οποίοι κατέφευγαν στον Όσιο για να τους συμβουλεύσει και να τους βοηθήσει. Στη συνέχεια, πήγε στο Μοναστήρι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, στο Σαγμάτιο όρος, μεταξύ Βοιωτίας και Εύβοιας. Εκεί, γρήγορα έλαμψε ως πνευματικός αστέρας πρώτου μεγέθους και ο ηγούμενος τον έκανε μοναχό, δίδοντάς του το όνομα Σεραφείμ. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν "Σωτήριος". Αργότερα, αφού χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος έφτασε στα δυτικά του Ελικώνα, στην τοποθεσία Δομπού, και σε ηλικία 69 ετών έκτισε ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, μερικά κελιά και κάλεσε κοντά του μερικούς μοναχούς. Η μονή ολοκληρώθηκε το 1599 [2]. Εκεί, ασκήτευσε επί δέκα έτη, διδάσκοντας τους άλλους μοναχούς τα διδάγματα της μοναχικής ζωής. Απεβίωσε στις 6 Μαΐου του 1602, αφού προείδε τον θάνατό του και κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων. [3] Η μνήμη του γιορτάζεται στις 6 Μαϊου. Την ίδια ημέρα διοργανώνεται το πανηγύρι του χωριού.
[Επεξεργασία] Αξιοθέατα
.jpg)
.jpg)
[Επεξεργασία] Εκκλησάκι Της Παναγίας/Ασκητήριο Οσίου Σεραφείμ
Αξιοθέατα του χωριού είναι το εκκλησάκι της Παναγίας λίγα χιλιόμετρα έξω από το χωριό, όπου βρίσκεται και το ασκητήριο του Οσίου Σεραφείμ.
[Επεξεργασία] Μονή Προφήτη Ηλία
Άλλο ένα αξιοθέατο του χωριού είναι το μοναστήρι του Προφήτου Ηλία στη θέση Κάκαρος, το οποίο έχει αναστηλωθεί (υπό τις ενέργειες του διατελέσαντος δημάρχου Ελάτειας κ.κ. Γώγου) και είναι έτοιμο προς επίσκεψη από κάθε ενδιαφερόμενο. Η ακριβής χρονολογία ανέγερσης της μονής είναι άγνωστη. Πιθανολογείται, όμως, ότι ανεγέρθηκε στην περίοδο της Φραγκοκρατίας. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας υπέστη εκτεταμένες επεμβάσεις και αναδιαρρυθμίσεις. Η μονή διαθέτει έναν επιβλητικό οχυρωματικό περίβολο, που διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση. Το καθολικό στη σημερινή του μορφή είναι μονόχωρο, καμαροσκεπές, με τρεις μεγάλες αντηρίδες στη νότια πλευρά του και με τοιχογραφικό διάκοσμο του τέλους του 18ου αι. Ωστόσο, τα κλεισμένα οξυκόρυφα τοξωτά ανοίγματα στους πλάγιους τοίχους μαρτυρούν ότι στην αρχική του μορφή ήταν τρίκλιτη βασιλική, που πιθανότατα ανεγέρθηκε με την επίδραση δυτικών προτύπων. Ανάλογα στοιχεία εμφραγμένων οξυκόρυφων τόξων απαντούν και στα υπόλοιπα κτίσματα της μονής. Τα κελιά είναι διώροφα και καταλαμβάνουν τις τέσσερις πλευρές του περιβόλου. [4] [5]
[Επεξεργασία] Πολιτισμός και αθλητισμός
Το Ζέλι απέχει από την Αθήνα μιάμιση ώρα. Διαθέτει καφετέριες, καφενεία και ταβέρνες. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ζελίου με την ονομασία "Όσιος Σεραφείμ" δραστηριοποιείται σε διάφορα πολιτιστικά δρώμενα στην περιοχή, όπως τη διεξαγωγή τοπικών χορών στην πλατεία του χωριού και τη διοργάνωση του καρναβαλιού κάθε Καθαρά Δευτέρα. Διαθέτει χορευτικό τμήμα με γυναίκες και νέους του χωριού, το οποίο έχει πραγματοποιήσει εμφανίσεις στην Κωνσταντινούπολη και στην Ιταλία. Το χωριό διαθέτει και τοπική ομάδα ποδοσφαίρου, τον Πανζελιακό, ο οποίος παίζει σε Ερασιτεχνικές τοπικές κατηγορίες.
[Επεξεργασία] Σημαντικά Πρόσωπα
Σημαντικά άτομα του Ζελίου θεωρούνται η σύζυγος του πρώην υπουργού Άκη Τζοχατζόπουλου Βίκυ Σταμάτη, και ο συγγραφέας Καντάς Κ. Καντάς, ο οποίος με το λογοτεχνικό του έργο, έχει παρουσιάσει με τρόπο απλό την ιστορία του Ζελίου, αλλά και τα δρώμενα που διεξάγονταν παλαιότερα στο χωριό. Στα λογοτεχνικά του έργα συμπεριλαμβάνονται τα εξής βιβλία:
|
|
[Επεξεργασία] Φωτογραφίες
-
Πανοραμική άποψη του Ζελίου.
-
Ο δρόμος προς το Ζέλι.
-
Άποψη Καλαποδίου και όπισθεν άποψη του Ζελίου.
