Γαζή Αχμέτ Εβρενός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Γαζή Αχμέτ Εβρενός (Gazi Evrenos Beg ή Hadji Gazi Evrenos), γνωστός και με τα ονόματα Ἐβρενέζ[1], Εβρενός, Ἀβρανέζης, Βρανέζης, Βρενέζ, Βρενέζης ή Βρενές[2]) (1288- 17 Νοεμβρίου 1417) ήταν Οθωμανός στρατηγός[1] απόγονος του γνωστού ελληνικής καταγωγής[3][4] οίκου των Evrenos Ogullari, ισλαμικού κλάδου των Ουρανών. Γεννήθηκε στο Παλαιόκαστρο (σημερινό Μπαλίκεσιρ, Balıkesir) [5] της Τουρκίας, και πέθανε στο Γενιτζέ-ι-Βαρντάρ (Yenice-i Vardar) [1] (σημερινά Γιαννιτσά).

Το Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός στα Γιαννιτσά μετά την αναπαλαίωση

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πραγματικό του όνομα ήταν Εβρενόζ (εκ του «Ουρανός»), αλλά μεταξύ των ελληνικών πληθυσμών αναφέρονταν και ως Εβρενέζ ή με παρόμοια ονόματα [1]. Υπηρέτησε στον οθωμανικό στρατό από το 1359. Γνώρισε πολύχρονη σταδιοδρομία ως στρατηγός, κσι διακρίθηκε υπό την αρχηγία του πρίγκιπα Σουλεϊμάν Πασά (γιου του σουλτάνου Ορχάν), και των σουλτάνων Μουράτ Α΄, Βαγιαζήτ Α΄ και Σουλεϊμάν Τσελεμπή. Συμμετείχε σε πολλές σημαντικές μάχες των Οθωμανών. Κατέκτησε τη βυζαντινή Θράκη και Μακεδονία, και κατέκτησε την Κόρινθο το 1397. [1]

Οι Βυζαντινοί ιστορικοί χαρακτηρίζουν με αρνητικό τρόπο τον Εβρενό. Ο αυτοκράτορας Μανουήλ Β΄ αναφέρει σε γραπτό του έργο το 1409 ότι ο Εβρενός ήταν αιμοβόρος με «απαράμιλλη» έχθρα για τους Χριστιανούς. [1]

Ο Γαζή Εβρένος μπέης υπήρξε ιδρυτής του οθωμανικού οίκου Εβρενόζογλου, τουρκικού κλάδου του βυζαντινού οίκου των Ουρανών. Υπήρξε επίσης και ο κύριος κατακτητής των Βαλκανίων (ως uc beyi, άρχοντας των συνόρων, «ακρίτας») με τη συμβολή (μάλλον συμπληρωματική) άλλων Οθωμανών πολέμαρχων, όπως οι Σεχζαντέ Μουσταφά, Χατζή Ιλ Μπεγί και Ουτς Μπεγί Τουραχάν. Θρυλείται, αλλά είναι μάλλον απίθανο, ότι γνώρισε μακροβιότητα 129 χρόνων. Φαίνεται ότι μεταξύ των πολυάριθμων απογόνων του άρχοντα Εβρενός Γαζή, μεταξύ των οποίων και ο Γαζή Αχμέτ, προφανώς η μνήμη κάποιων χάθηκε στη λήθη, με τα κατορθώματά τους να ενσωματώνονται στα επιτεύγματα του ένδοξου προγόνου τους.

Στην Κομοτηνή ο Γαζή Εβρενός έκτισε το Ιμαρέτ Κομοτηνής κοντά στα ανατολικά τείχη του βυζαντινού κάστρου των Κουμουτζηνών, το οποίο διασώζεται μέχρι σήμερα και είναι εκκλησιαστικό μουσείο. [6] [7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Reinert, Steven W. (1991). «Evrenos». Oxford Dictionary of Byzantium. 2. New York/Oxford: Oxford University Press. σσ. 765. 
  2. Trapp, Erich; Walther, Rainer; Beyer, Hans-Veit; Sturm-Schnabl, Katja (1976–1996). «Ἐβρενέζ». Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit. 3. Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. σσ. 207–208. 
  3. Armies of the Ottoman Turks 1300-1774, Σελίδα 5
  4. P. Voutierides, “Neai Ellenikai Poleis-Yenitsa” Panathinaia 25 (1912-13), p. 210.
  5. Μπλιάτκας Θωμάς. Νάουσα, Νιάουστα, Neguš, Agoustos, Njaušta, Neaguš, Agostos, Naoussa, Něgušă, Niausa, Niaousa, Augusta. Bliatkas Thomas. σελ. 24-25. ISBN 9789609337625. 
  6. «Ιμαρέτ Κομοτηνής». Οδυσσεύς - Ιστοσελίδα Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1775. Ανακτήθηκε στις 2012-01-09. 
  7. «Εκκλησιαστικό Μουσείο Ιεράς Μητροπόλεως Μαρωνείας και Κομοτηνής». Οδυσσεύς - Ιστοσελίδα Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. http://odysseus.culture.gr/h/1/gh152.jsp?obj_id=3525. Ανακτήθηκε στις 2012-01-09.