Φάνης (7ος αιώνας π.Χ.)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Στατήρας με επιγραφή ΦΑΝΕΟΣ ΕΜΙ ΣΗΜΑ
Τρίτη (1/3 στατήρα) με επιγραφή ΦΑΝΕΟΣ

Η ονομασία Φάνης αναφέρεται στο αγνώστων άλλων στοιχείων άτομο που έζησε στην Ιωνία ή την Καρία στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ., και ο οποίος κυκλοφόρησε τα πρώτα ελληνικά νομίσματα με επιγραφές, και από τα πρώτα ελληνικά γενικώς, σύντομα έπειτα από τα νομίσματα της Λυδίας τα οποία ήταν τα πρώτα στην ιστορία.[1][2]

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα νομίσματα του αποτελούνται από ήλεκτρο, είναι τύπου στατήρα -βάσει των διαβαθμίσεων του βάρους τους-, και χρονολογούνται την περίοδο 625-600 π.Χ.. Αυτά των ολόκληρων στατήρων διαθέτουν την επιγραφή ΦΑΝΕΟΣ ΕΜΙ ΣΗΜΑ (με όμικρον, και σε ανεστραμμένη μορφή ΑΜΗΣ ΙΜΕ ΣΟΕΝΑΦ), έτσι ως όνομα ερμηνεύεται το Φάνης και πως ο ίδιος είναι ο δημιουργός ή ο ηγεμόνας των νομισμάτων αυτών, χωρίς να αποκλείεται ο τονισμός να είναι αλλού και να πρόκειται για Φανεός αντί για Φάνεος.[1][3] Τα νομίσματα που αποδίδονται σε αυτόν, διακρίνονται σε 7 υποδιαιρέσεις του στατήρα, και μόνο οι 2 μεγαλύτερες υποδιαιρέσεις αναφέρουν το όνομα του, οι στατήρες και οι τρίτες (1/3 του στατήρα), ενώ τα νομίσματα της ημίεκτης (1/12) είναι τα πλέον κοινά. Στις τρίτες αναφέρεται μόνο ΦΑΝΕΟΣ. Τα μικρότερης αξίας νομίσματα αποδίδονται σε αυτόν βάσει της παραστάσεως του ελαφιού η οποία είναι κοινή σε όλα τα νομίσματα.[4][2]Η παράσταση του ελαφιού, έχει προταθεί πως πιθανώς αποτελεί σύνδεση των νομισμάτων με την πόλη της Εφέσου, καθώς ταυτίζεται με την Άρτεμη η οποία ήταν προστάτιδα της πόλης.[5][1][6]

Πρόκειται για εξαιρετικά σπάνια νομίσματα, με μεγάλη χρηματική αξία στην συλλεκτική αγορά,[7][8] ιδιαίτερα οι στατήρες, όπου το 2015 ένας από αυτούς πωλήθηκε για 280.000 ευρώ σε δημοπρασία στο Μόναχο.[4][9]

Ταυτότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν υπάρχει κάποιος γνωστός ηγεμόνας στην περιοχή με το όνομα Φάνης κατά την περίοδο εκείνη. Έτσι έχουν γίνει διάφορες άλλες υποθέσεις, όπως το ότι πιθανώς ήταν κάποιος πλούσιος έμπορος, ή κάποιος άγνωστος ηγεμόνας,[10] ή ότι η ονομασία αντιστοιχεί όχι σε άτομο αλλά σε κάποια πόλη, ή ακόμα και πως τα νομίσματα αυτά αποτελούσαν ενεπίγραφα αναθήματα εύπορου ιδιώτη προς τον ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο, τοποθεσία όπου έχουν ανακαλυφθεί πολλά αρχαϊκά νομίσματα.[11]

Νομίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφία Υποδιαιρέσεις
Stater, Phanes, 625-600 BC, Ionia (British Museum copy).jpg Στατήρας
Ημιστατήρας (1/2)
Triti, Phanes, 625-600 BC, Ionia - 301224.jpg Τρίτη (1/3)
Hekti (one 6th of stater), Phanes, 625-600 BC, Ionia.jpg Έκτη (1/6)
Hemiekti, Phanes, 625-600 BC, Ionia.jpg Ημίεκτη (1/12)
One 24th of stater, Phanes, Ionia.jpg 1/24
One 48th of stater, Phanes, Ionia - 140058.jpg 1/48

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία». asiaminor.ehw.gr. http://asiaminor.ehw.gr/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaid=5580. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  2. 2,0 2,1 «CNG: Article Page». www.cngcoins.com. https://www.cngcoins.com/Article.aspx?ArticleID=43. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  3. «The origins of coinage». British Museum. http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx. 
  4. 4,0 4,1 «One of world's oldest coins sells in German auction June 5». Coin World. http://www.coinworld.com/news/world-coins/2014/06/one-of-world-s-oldest-coins-sells-in-german-auction-june-5.all.html. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  5. «A Word’s Worth: The Electrum Stater of Phanes, 01/12/15, Coins at Warwick». blogs.warwick.ac.uk. http://blogs.warwick.ac.uk/numismatics/entry/a_words_worth. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  6. Steiner, Deborah Tarn (2015-03-08). The Tyrant's Writ: Myths and Images of Writing in Ancient Greece. Princeton University Press. ISBN 9781400872855. https://books.google.com/books?id=Abl9BgAAQBAJ. 
  7. «CoinArchives.com Search Results : Phanes». www.coinarchives.com. http://www.coinarchives.com/a/results.php?search=Phanes&s=0&results=100. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  8. «Gorny Ancients Auction Features Phanes Stater». www.numismaster.com. http://www.numismaster.com/ta/numis/Article.jsp?ad=article&ArticleId=9493. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  9. «Numismatik Lanz: Phanes Stater Realizes 280,000 Euros | Coin Update». news.coinupdate.com. http://news.coinupdate.com/numismatik-lanz-phanes-stater-3356/. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  10. Hornblower, Simon. Spawforth, Antony (2014-09-11). The Oxford Companion to Classical Civilization. OUP Oxford. ISBN 9780191016769. https://books.google.co.uk/books?redir_esc=y&id=TkW_BAAAQBAJ&q=Phanes#v=snippet&q=Phanes&f=false. 
  11. «I am the badge of Phanes | Archive – CoinsWeekly». www.coinsweekly.com. http://www.coinsweekly.com/en/Archive/I-am-the-badge-of-Phanes/8?&id=31&type=a. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα