Συστηματικό όνομα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ένα συστηματικό όνομα (systematic name), είναι ένα όνομα, που δίνεται με συστηματικό τρόπο σε μια μοναδική ομάδα, οργανισμό, αντικείμενο ή χημική ουσία, από έναν συγκεκριμένο πληθυσμό ή συλλογή. Τα συστηματικά ονόματα, είναι συνήθως τμήματα μιας ονοματολογίας (nomenclature).

Ένα ημισυστηματικό όνομα (semisystematic name ή semitrivial name, είναι ένα όνομα, που έχει ένα τουλάχιστον συστηματικό τμήμα και τουλάχιστον ένα κοινό (εμπειρικό) τμήμα. [1][2]

Η δημιουργία συστηματικών ονομάτων μπορεί να είναι απλή, όπως η εκχώρηση ενός προθήματος ή ενός αριθμού σε κάθε αντικείμενο (οπότε είναι ένας τύπος αριθμητικού σχήματος, ή σύνθετη όπως η κωδικοποίηση της πλήρους δομής του αντικειμένου στο όνομα). Πολλά συστήματα συνδυάζουν κάποιες πληροφορίες για το ονομαζόμενο αντικείμενο, με έναν πρόσθετο αύξοντα αριθμό για να καταστεί ένα μοναδικό αναγνωριστικό (unique identifier).

Τα συστηματικά ονόματα συνυπάρχουν συχνά με προηγούμενα κοινά ονόματα, που δόθηκαν πριν τη δημιουργία οποιουδήποτε συστήματος συστηματικής ονοματολογίας. Παραδείγματος χάρη, πολλές κοινές χημικές ουσίες αναφέρονται ακόμα με το κοινό ή με εμπειρικό τους όνομα, ακόμα και από τους χημικούς.

Στη χημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη χημεία, ένα συστηματικό όνομα περιγράφει τη χημική δομή μιας χημικής ουσίας, δίνοντας συνεπώς κάποιες πληροφορίες για τις χημικές της ιδιότητες.

Η Επιτομή της χημικής τεχνολογίας (Compendium of Chemical Terminology), που δημοσιεύτηκε από την IUPAC, ορίζει το συστηματικό όνομα ως "ένα όνομα που αποτελείται πλήρως από ειδικά επινοημένες ή επιλεγμένες συλλαβές, με ή χωρίς αριθμητικά προθήματα· π.χ., πεντάνιο."[3] Όμως, όταν εμπειρικά ονόματα έχουν συμπεριληφθεί στην ονοματολογία IUPAC, τότε μπορούν να αποτελούν το συστηματικό όνομα μιας ουσίας ή τμήματός της. Παραδείγματα μερικών συστηματικών ονομάτων με εμπειρικές ρίζες είναι το βενζόλιο (κυκλοεξατρένιο) ή η γλυκερίνη (τριυδροξυπροπάνιο).

Παραδείγματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν τυποποιημένα συστηματικά ή ημισυστηματικά ονόματα για:

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Stedman's Medical Dictionary: semisystematic name Αρχειοθετήθηκε 2016-03-04 στο Wayback Machine.
  2. IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book") (1997). Online corrected version:  (2006–) "semisystematic name (semitrivial name)".
  3. IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book") (1997). Online corrected version:  (2006–) "systematic name".