Μετάβαση στο περιεχόμενο

Συμβούλιο των Αντιπροσώπων του Ιράκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ιρακινό Κοινοβούλιο

مجلس النواب العراقي
ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق
Iraq_Parliament_2025.svg
Είδος
ΤύποςΜονοθάλαμο
Ηγεσία
Πρόεδρος Βουλής
Χαϊμπάτ Αλ Χαλμπούσι, Takadum
Από 29 Δεκεμβρίου 2025
Πρώτος αντιπρόεδρος
Μουχσίν αλ Μανταλάουι, Ακομμάτιστος
Δεύτερος αντιπρόεδρος
Σαχαγουάν Αμπντάλα, KDP
Δομή
Κοινοβουλευτικές
Ομάδες
Συνέλευση Κρατικής Διοίκησης

Κυβέρνηση

Μη κυβερνητικοί

  •      Συμμαχία των Κρατικών Δυνάμεων του Έθνους (15)
  •      αλ-Ασάς (8)
  •      Συμμαχία Τασμίμ (6)
  •      Κίνημα Χουκούκ (6)

Αντιπολίτευση

Εκλογές
Τελευταία εκλογή
11 Νοεμβρίου 2025
Τόπος συνεδριάσεων
Πράσινη Ζώνη, Βαγδάτη
Ιστοσελίδα
parliament.iq

Το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων του Ιράκ[1] (αραβικά: مجلس النواب العراقي, κουρδικά: نوێنه‌رانی عێراق،) είναι το νομοθετικό σώμα του Ιράκ. Αυτή τη στιγμή αποτελείται από 329 έδρες και συνεδριάζει στη Βαγδάτη εντός της Πράσινης Ζώνης.

Το πρώτο εκλεγμένο σώμα του ιρακινού κοινοβουλίου, σχηματίστηκε έπειτα από τη σύσταση συνταγματικής μοναρχίας το 1925. Το σύνταγμα του 1925 προέβλεπε τη σύσταση δύο σωμάτων στο κοινοβούλιο, της κάτω βουλής ή Βουλής των Αντιπροσώπων, τα μέλη της οποίας εκλέγονταν με καθολική ψηφοφορία στην οποία συμμετείχε ο ανδρικός πληθυσμός και της άνω βουλής, ή Γερουσίας, η οποία διοριζόταν από τον βασιλιά. Δέκα εκλογές διεξήχθησαν από το 1925 έως και το πραξικόπημα του 1958.[2]

Στις 17 Ιανουαρίου του 1953 διεξήχθησαν εκλογές για τη Βουλή των Αντιπροσώπων (γνωστή επίσης ως Εθνοσυνέλευση). Έπειτα από τη διαμάχη σχετικά με την εφαρμογή του λεγόμενου Συμφώνου της Βαγδάτης, ο πρωθυπουργός Νουρί Πασά ασ-Σαΐντ προανήγγειλε εκλογές για το επόμενο έτος, στις αρχές του 1954. Ο Σαΐντ διέλυσε τη βουλή και άρχισε να διοικεί με διατάγματα, όμως η αντιπολίτευση τον ανάγκασε να προχωρήσει σε εκλογές μέσα σε τρία χρόνια. Οι δεύτερες εκλογές του 1954 χαρακτηρίστηκαν από εκτεταμένη διαφθορά, καθώς απαγορεύτηκε στους πολιτικούς εχθρούς του Σαΐντ να μετέχουν στις εκλογές, ενώ υπήρξαν και αρκετές περιπτώσεις εξαναγκασμού ψηφοφόρων. Το σώμα διαλύθηκε για άλλη μια φορά, και το 1958 ένα στρατιωτικό πραξικόπημα καθαίρεσε τον Σαΐντ και τη μοναρχία,[3] καταργώντας και το κοινοβούλιο.

Υπό τον Σαντάμ Χουσεΐν

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σύνταγμα του 1970 προέβλεπε ένα δημοκρατικό καθεστώς με εκλεγμένη Εθνοσυνέλευση. Ωστόσο, οι εκλογές για την Εθνοσυνέλευση δεν πραγματοποιήθηκαν μέχρι τον Ιούνιο του 1980, στο πλαίσιο του νέου στρατιωτικού προέδρου του Ιράκ, Σαντάμ Χουσεΐν. Αρκετές εκλογές έλαβαν χώρα μεταξύ 1989 και 2003. Η νέα Εθνοσυνέλευση ήταν σε μεγάλο βαθμό μία μαριονέτα, που απλά επικύρωνε τα προεδρικά διατάγματα. Μόνο τα μέλη του Κόμματος Μπάαθ του Χουσεΐν εκλέγονταν.

Η μεταβατική περίοδος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2003, ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε βίαια απομακρυνθεί από την εξουσία από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, το Ηνωμένο Βασίλειο και τους συμμάχους τους κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ. Τον Μάρτιο του 2004 ένα κυβερνητικό συμβούλιο που έχει συσταθεί από την προσωρινή αρχή συνασπισμού, υπέγραψε ένα ενδιάμεσο σύνταγμα με σκοπό την εκλογή μιας μεταβατικής Εθνοσυνέλευσης το αργότερο μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου του 2005. Η Εθνοσυνέλευση εν συνεχεία θα συντάξει ένα μόνιμο σύνταγμα το οποίο στη συνέχεια θα υποβληθεί για έγκριση από τον ιρακινό λαό σε ένα γενικό δημοψήφισμα.

Εκλογές για αυτή τη μεταβατική Εθνοσυνέλευση έλαβαν χώρα στις 30 Ιανουαρίου του 2005. Το κόμμα Ενωμένη Ιρακινή Συμμαχία κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών με 48% της λαϊκής ψήφου με αποτέλεσμα 140 έδρες. Ογδόντα πέντε μέλη του σώματος ήταν γυναίκες.

Οι συνομιλίες μεταξύ της Ενωμένης Ιρακινής Συμμαχίας και των άλλων κομμάτων για να σχηματίσουν μια κυβέρνηση συνασπισμού ξεκίνησε αμέσως μετά τις εκλογές. Το σώμα συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 16 Μαρτίου του 2005. Έπειτα από εβδομάδες διαπραγματεύσεων μεταξύ των κυρίαρχων πολιτικών κομμάτων, στις 4 Απριλίου του 2005, ο Άραβας Σουνίτης Χατζίμ αλ-Χασάνι επιλέχθηκε ως ομιλητής, ο Σιίτης Χουσεΐν Σαχριστανί και ο Κούρδος Αρέφ Ταϊφούρ εξελέγησαν ως κορυφαίοι αναπληρωτές του. Η Εθνοσυνέλευση εξέλεξε τον Τζαλάλ Ταλαμπανί να ηγηθεί της Προεδρίας του Συμβουλίου στις 6 Απριλίου και ενέκρινε την επιλογή του Ιμπραήμ αλ-Τζααφάρι και το υπουργικό του συμβούλιο στις 28 Απριλίου.

Το Σύνταγμα του 2005

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με το μόνιμο σύνταγμα που εγκρίθηκε στις 15 Οκτωβρίου του 2005, η νομοθετική εξουσία ασκείται από δύο όργανα, το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων και το Συμβουλίο της Ένωσης.

Το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων αποτελείται από 325 μέλη που εκλέγονται για τέσσερα χρόνια, με δύο συνεδρίες σε κάθε ετήσιο όρο. Το Συμβούλιο περνά ομοσπονδιακούς νόμους, επιβλέπει την εκτελεστική εξουσία, επικυρώνει συνθήκες και εγκρίνει τις υποψηφιότητες συγκεκριμένων αξιωματούχων. Εκλέγει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος επιλέγει έναν πρωθυπουργό από την πλειοψηφία του συνασπισμού στο Συμβούλιο. Κατά τη διάρκεια μιας αρχικής περιόδου, ένα τριμελές Προεδρικό Συμβούλιο εκλέγεται από το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων που θα ασκεί τα καθήκοντα του προέδρου της Δημοκρατίας.

Εκλογές για το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων πραγματοποιήθηκαν στις 15 Δεκεμβρίου του 2005. Το Συμβούλιο συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 16 Μαρτίου του 2006, ακριβώς ένα χρόνο μετά την πρώτη συνεδρίαση της μεταβατικής διάταξης.

Το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων του Ιράκ έχει το ίδιο όνομα στα αραβικά (مجلس النواب) όπως στις κάτω βουλές του Μπαχρέιν, του Μαρόκου, της Ιορδανίας και της Υεμένης, όπως και στα νομοθετικά σώματα του Λιβάνου και της Τυνησίας.

Το Συμβούλιο της Ένωσης, ή Ομοσπονδία Συμβούλιο, προβλέφθηκε ώστε να αποτελείται από εκπροσώπους περιοχών του Ιράκ. Η ακριβής σύνθεση και οι αρμοδιότητες της δεν ορίζονται στο Σύνταγμα και αναμενόταν να καθοριστούν από το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων.

Βομβιστική επίθεση ιρακινού κοινοβουλίου 2007

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 12 Απριλίου, 2007, ο Μοχάμεντ Αουάντ, ένα πολιτικό μέλος του κόμματος του Ιρακινού Εθνικού Διαλόγου του Συμβουλίου, σκοτώθηκε στο κυλικείο του συνεδριακού κέντρου του κτιρίου του κοινοβουλίου, ενώ 22 τραυματίστηκαν κατά στην έκρηξη που σημειώθηκε στο κοινοβούλιο το 2007.[4][5]

Μια ομάδα σουνιτών νομοθετών μποϊκοτάρισε το κοινοβούλιο σε ένδειξη διαμαρτυρίας τον Ιούνιο 2007 για την απομάκρυνση του ομιλητή Μαχμούντ αλ-Μασαντανί, έπειτα από μια σειρά αμφιλεγόμενων ενεργειών. Επέστρεψαν τον Ιούλιο, όταν ο ομιλητής αποκαταστάθηκε με την προϋπόθεση ότι θα παραιτηθεί έπειτα από μερικές συνεδρίες. Μια ομάδα σιιτών επέστρεψε, επίσης, τον Ιούλιο έπειτα από μποϊκοτάζ που απέφερε μια έρευνα σχετικά με τη βομβιστική επίθεση σιιτικού τζαμιού, μαζί με την ανασυγκρότηση και τη βελτίωση της ασφάλειας. Το κοινοβούλιο ήταν υπό πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να περάσει νομοθεσία σχετική με τα μέλη του κόμματος Μπάαθ, την κατανομή των εσόδων από το πετρέλαιο, την περιφερειακή αυτονομία και τη συνταγματική μεταρρύθμιση, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2007.[6]

Διαδηλώσεις του 2016

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κοινοβούλιο είχε καταληφθεί από Σιίτες διαδηλωτές τον Απρίλιο του 2016. Οι διαδηλωτές επιτέθηκαν επίσης στα κτίρια στο εσωτερικό του κοινοβουλευτικού συγκροτήματος.[7]

Πρόσφατες εκλογές (2025)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδροι της Γερουσίας του Ιράκ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η άνω βουλή λειτούργησε από το 1925 έως το 1958.

Όνομα Ανέλαβε καθήκοντα Αποχώρησε Σημειώσεις
Γιουσούφ αλ-Σουουαϊντί Ιούλιος 1925 2 Νοεμβρίου 1929 [8][9][10][11]
Μοχάμαντ Αλ-Σαντρ 2 Νοεμβρίου 1929 Φεβρουάριος 1937 [12][13][14][15]
Μουχάμαντ Ριντά αλ-Σαμπίμπι 27 Φεβρουαρίου 1937 Αύγουστος 1937 [16][17]
Μοχάμαντ Αλ-Σαντρ Δεκέμβριος 1937 Δεκέμβριος 1943 [18]
Τζαμίλ Αλ-Μαντφαΐ Δεκέμβριος 1943 Δεκέμβριος 1944 [19][20]
Πρότυπο:Interlanguage link Δεκέμβριος 1944 Δεκέμβριος 1945 [21]
Νούρι Αλ-Σαΐντ Δεκέμβριος 1945 21 Νοεμβρίου 1946 [22]
Μοχάμαντ Αλ-Σαντρ Ιούνιος 1948 1948
Νούρι Αλ-Σαΐντ 1948 6 Ιανουαρίου 1949 [19]
Τζαμίλ Αλ-Μαντφαΐ ? - 1952 Ιανουάριος 1953 [19][23]
Τζαμίλ Αλ-Μαντφαΐ Σεπτέμβριος 1953 1957 - ? [19][24]
? - 1958 14 Ιουλίου 1958 [25]

Πρόεδροι της Βουλής των Αντιπροσώπων του Ιράκ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κάτω βουλή λειτούργησε από το 1925 έως το 1958.


Πρόεδροι της Συντακτικής Συνέλευσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Όνομα Ανέλαβε καθήκοντα Αποχώρησε Σημειώσεις
Αμπντούλ-Μουχσίν Αλ-Σααντούν Μάρτιος 1924 2 Αυγούστου 1924 [26]

Πρόεδροι της Βουλής των Αντιπροσώπων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Όνομα Ανέλαβε καθήκοντα Αποχώρησε Σημειώσεις
Ρασίντ Αλί αλ-Γκαϊλανί Ιούλιος 1925 8 Μαΐου 1926 [27]
Χικμάτ Σουλεϊμάν 8 Μαΐου 1926 1 Νοεμβρίου 1926 [28]
Ρασίντ Αλί αλ-Γκαϊλανί 1 Νοεμβρίου 1926 21 Νοεμβρίου 1926 [29]
Αμπντούλ-Μουχσίν Αλ-Σααντούν 27 Νοεμβρίου 1926 19 Ιανουαρίου 1928 [30]
Αμπντούλ Αζίζ αλ-Κασάμπ 19 Ιανουαρίου 1928 30 Απριλίου 1929 [31]
Αμπντούλ-Μουχσίν Αλ-Σααντούν 30 Απριλίου 1929 2 Νοεμβρίου 1929 [32]
Ταουφίκ αλ-Σουουαϊντί 2 Νοεμβρίου 1929 1 Νοεμβρίου 1930 [33]
Τζαφάρ αλ-Ασκάρι 1 Νοεμβρίου 1930 Δεκέμβριος 1930 [34]
Τζαμίλ Αλ-Μαντφαΐ Δεκέμβριος 1930 1 Νοεμβρίου 1931 [35][36]
Τζαφάρ αλ-Ασκάρι 1 Νοεμβρίου 1931 30 Νοεμβρίου 1931 [37]
Τζαμίλ Αλ-Μαντφαΐ 30 Νοεμβρίου 1931 Νοέμβριος 1933 [38][39]
Ρασίντ Αλ-Χότζα Νοέμβριος 1933 Φεβρουάριος 1934
Σαλμάν Αλ-Μπαράκ 1934 1934
Ρασίντ Αλ-Χότζα 29 Δεκεμβρίου 1934 Μάρτιος 1935
Αλί Τζαουντάτ αλ-Αϊγιούμπι Μάρτιος 1935 Αύγουστος 1935 [28][40]
Μουχάμαντ Ζάκι Μαχμούντ 4 Αυγούστου 1935 Οκτώβριος 1936 - ? [41]
Νασράτ αλ-Φαρίσι ? ? [20]
Φαχρί αλ-Τζαμίλ 27 Φεβρουαρίου 1937 ? [42]
Μαουλούντ Μουχλίς Δεκέμβριος 1937 Νοέμβριος 1941 [43]
Χαμντί αλ-Πατσάτσι Νοέμβριος 1941 Δεκέμβριος 1943 [44][45]
Αλ Φαρίκ Σαλίχ Σαΐμπ Δεκέμβριος 1943 Δεκέμβριος 1943 [46]
Μοχάμαντ Ριντά Αλ-Σαμπίμπι Δεκέμβριος 1943 Δεκέμβριος 1944 [47][48]
Μουχάμαντ Χασάν Κούμπα Δεκέμβριος 1944 Δεκέμβριος 1944 [49]
Μουχάμαντ Αμίν Ζάκι Δεκέμβριος 1944 Ιούνιος 1946 [50]
? ? ?
Αμπντούλ Αζίζ αλ-Κασάμπ 17 Μαρτίου 1947 Δεκέμβριος 1948
Αμπντούλ-Ουαχάμπ Μιρτζάν Δεκέμβριος 1948 Σεπτέμβριος 1950
Μουχάμαντ Φαντέλ αλ-Τζαμαλί Οκτώβριος 1950 1 Δεκεμβρίου 1951
Αμπντούλ-Ουαχάμπ Μιρτζάν 1 Δεκεμβρίου 1951 27 Οκτωβρίου 1952 [51]
Μουχάμαντ Φαντέλ αλ-Τζαμαλί 24 Ιανουαρίου 1953 Σεπτέμβριος 1953
? ? ?
Αμπντούλ-Ουαχάμπ Μιρτζάν 1 Δεκεμβρίου 1953 29 Απριλίου 1954
Αμπντούλ-Ουαχάμπ Μιρτζάν 26 Ιουλίου 1954 3 Αυγούστου 1954
Αμπντούλ-Ουαχάμπ Μιρτζάν 16 Σεπτεμβρίου 1954 20 Ιουνίου 1957
Ιζουντίν Μούλα 1957 1958 [52]
Χαλίλ Κανά 14 Φεβρουαρίου 1958 [53]
Αμπντούλ-Ουαχάμπ Μιρτζάν 10 Μαΐου 1958 14 Ιουλίου 1958 [54]

Ιρακινή Δημοκρατία (υπό καθεστώς Μπάαθ) (1968–2005)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης του Ιράκ (1980–2005)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πορτρέτο Όνομα
(Γέννηση–Θάνατος)
Από Έως Πολιτικό κόμμα Θητεία Σύνοδος
1
Ναΐμ Χαντάντ 1 Ιουλίου 1980 19 Αυγούστου 1983 Ιρακινό Κόμμα Μπάαθ
(Περιοχή Ιράκ)
1
(1980)

(1980–1984)
2 Σαντούν Χαμαντί
(1930–2007)
19 Αυγούστου 1983 31 Οκτωβρίου 1984 Κόμμα Μπάαθ]
(Περιοχή Ιράκ)
1
(1980)

(1980–1984)
31 Οκτωβρίου 1984 12 Απριλίου 1989 2
(1984)

(1984–1989)
12 Απριλίου 1989 26 Απριλίου 1989 3
(1989)

(1989–1996)
3
Σααντί Μαχντί Σαλίχ 26 Απριλίου 1989 9 Νοεμβρίου 1995 Κόμμα Μπάαθ
Περιοχή Ιράκ)
1
(1989)

(1989–1996)
2 Σαντούν Χαμαντί
(1930–2007)
8 Απριλίου 1996 9 Απριλίου 2000 Κόμμα Μπάαθ
(Περιοχή Ιράκ)
1
(1996)

(1996–2000)
9 Απριλίου 2000 9 Απριλίου 2003 2
(2000)

(2000–2003)

Δημοκρατία του Ιράκ (2005–σήμερα)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδρος της Μεταβατικής Εθνοσυνέλευσης (2005–2006)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πορτρέτο Όνομα
(Γέννηση–Θάνατος)
Από Έως Πολιτικό κόμμα Θητεία Σύνοδος
1 Χατζίμ αλ Χασανί
(1954–)
3 Απριλίου 2005 16 Μαρτίου 2006 Ιρακινή Εθνική Λίστα 1
(2005 (Ιαν))

(2005–2006)

Πρόεδροι του Συμβουλίου των Αντιπροσώπων (2006–σήμερα)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πορτρέτο Όνομα
(Γέννηση–Θάνατος)
Από Έως Πολιτικό κόμμα Θητεία Σύνοδος
1 Μαχμούντ αλ Μασαντανί
(1948–)
16 Μαρτίου 2006 23 Δεκεμβρίου 2008 Μέτωπο Ιρακινής Συνθήκης 1
(2005 (Δεκ))

(2006–2010)
2
Αγιάντ αλ Σαμαράι
(1946–)
19 Απριλίου 2009 14 Ιουνίουe 2010 Μέτωπο Ιρακινής Συνθήκης 1
(2005 (Δεκ))

(2006–2010)
Φουάτ Μασούμ
(1938–)
14 Ιουνίου 2010 11 Νοεμβρίου 2010 Συνασπισμός Λιστών του Κουρδιστάν (υπηρεσιακός)
(2010–2014)
3 Ουσάμα αλ Νουτζάιφι
(1956–)
11 Νοεμβρίου 2010 15 Ιουλίου 2014 Ιρακινό Εθνικό Κίνημα /
Muttahidoon
1
(2010)

(2010–2014)
4 Σαλίμ αλ Τζαμπουρί
(1971–)
15 Ιουλίου 2014 1 Ιουλίου 2018 Muttahidoon 1
(2014)

(2014–2018)
5 Μοχάμετ αλ Χαλμπούσι
(1981–)
15 Σεπτεμβρίου 2018 10 Οκτωβρίου 2021 Takadum 1
(2018)

(2018–2021)
5 Μοχάμετ αλ Χαλμπούσι
(1981–)
10 Οκτωβρίου 2021 14 Νοεμβρίου 2023 Takadum 2
(2021)
5ηn
(2021-2025)
Μουχσίν αλ-Μανταλάουι
(1968–)
14 Νοεμβρίου 2023 31 Οκτωβρίου 2024 Ανεξάρτητος (υπηρεσιακός)
(2021-2025)
6 Μαχμούτ αλ-Μασχαντάνι
(1948–)
31 Οκτωβρίου 2024 29 Δεκεμβρίου 2025 Ανεξάρτητος 2
(2021-2025)
7 - Χαϊμπάτ αλ Χαλμπούσι
(1980–)
29 Δεκεμβρίου 2025 Σημερινός Takadum 1
(2025)

(2025-2029)
  1. Χώρες του Κόλπου, Ιράν, Ιράκ και Υεμένη europarl.europa.eu
  2. «Business & Financial News, Breaking US & International News - Reuters.com». reuters.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2015.
  3. Η καθεστωτική ανατροπή στο Ιράκ kathimerini.gr
  4. «Login». timesonline.co.uk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2015.
  5. «BBC NEWS - Middle East - Iraq MPs condemn parliament blast». bbc.co.uk. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2015.
  6. «Iraqi Parliament Pulls Together as Break Looms». NPR.org. 19 Ιουλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2015.
  7. «Shia protesters storm Iraq parliament». BBC News Online. 30 Απριλίου 2016. http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-36176910. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2016.
  8. «Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1925». HathiTrust.
  9. «Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1927-28». HathiTrust.
  10. Lukitz, Liora (5 Ιουλίου 2005). Iraq: The Search for National Identity. Routledge. ISBN 9781135778217 μέσω Google Books.
  11. «Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1927-28». HathiTrust.
  12. «Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1929». HathiTrust.
  13. «Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1931». HathiTrust.
  14. British Documents on Foreign Affairs--reports and Papers from the Foreign Office Confidential Print: Eastern Affairs, April 1945-December 1945. University Publications of America. 5 Ιανουαρίου 1997. ISBN 9781556556715 μέσω Google Books.
  15. Ghareeb, Edmund A.· Dougherty, Beth (18 Μαρτίου 2004). Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press. ISBN 9780810865686 μέσω Google Books.
  16. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [30r] (59/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  17. «مجموعة ١٧/ ١٧ "تقارير سنوية لوزارة الخارجية، ١٩٣٢-١٩٣٨، ١٩٤٧. استعراض سنوي للأحداث ١٩٣٩-١٩٤٢. استعراض سياسي ١٩٤٣-١٩٤٤" [و٦٤] (٤٨٣/١٢٧)». مكتبة قطر الرقمية. 19 Σεπτεμβρίου 2017.
  18. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [30v] (60/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  19. 1 2 3 4 Al-Marayati, Abid A. (January 5, 1961). «A diplomatic history of modern Iraq.». New York.
  20. 1 2 «The Petroleum Times». Petroleum Times. 5 Ιανουαρίου 1952 μέσω Google Books.
  21. «أعلام السياسة في العراق الحديث - مير بصري - ج 2». 8 Ιανουαρίου 2023. σελ. 48.
  22. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [32v] (64/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  23. «The Middle East and North Africa». 1953.
  24. «The Middle East and North Africa». 1957.
  25. Blattner, Elwyn James· Blattner, James Elwyn (5 Ιανουαρίου 1958). «Who's who in U.A.R and the Near East». Paul Barbey Press μέσω Google Books.
  26. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1923-24 μέσω HathiTrust.
  27. Sluglett, Peter (28 Δεκεμβρίου 2007). Britain in Iraq: Contriving King and Country, 1914-1932. Columbia University Press. ISBN 9780231142014 μέσω Google Books.
  28. 1 2 Ghareeb, Edmund A.· Dougherty, Beth (18 Μαρτίου 2004). Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press. ISBN 9780810865686 μέσω Google Books.
  29. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1926 μέσω HathiTrust.
  30. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1926 μέσω HathiTrust.
  31. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1927-28 μέσω HathiTrust.
  32. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1929 μέσω HathiTrust.
  33. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1929 μέσω HathiTrust.
  34. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1930 μέσω HathiTrust.
  35. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1930 μέσω HathiTrust.
  36. Al-Marayati, Abid A. (28 Δεκεμβρίου 1961). A diplomatic history of modern Iraq. New York. hdl:2027/mdp.39015001694838.
  37. Report by His Britannic Majesty's Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1931 μέσω HathiTrust.
  38. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [27v] (54/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  39. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [33r] (65/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  40. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [24v] (48/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  41. «Coll 17/10(1) 'Internal: political situation; relations with HMG' [197r] (398/982)». Qatar Digital Library. 7 Σεπτεμβρίου 2017.
  42. «مجموعة ١٧/ ١٧ "تقارير سنوية لوزارة الخارجية، ١٩٣٢-١٩٣٨، ١٩٤٧. استعراض سنوي للأحداث ١٩٣٩-١٩٤٢. استعراض سياسي ١٩٤٣-١٩٤٤" [و٦٤] (٤٨٣/١٢٧)». مكتبة قطر الرقمية. 19 Σεπτεμβρίου 2017.
  43. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [29v] (58/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  44. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [26v] (52/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  45. Lentz, Harris M. (4 Φεβρουαρίου 2014). Heads of States and Governments Since 1945. Routledge. ISBN 9781134264902 μέσω Google Books.
  46. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [34r] (67/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  47. Preston, Paul· Partridge, Michael· Yapp, Malcolm (28 Δεκεμβρίου 1997). British Documents on Foreign Affairs--reports and Papers from the Foreign Office Confidential Print: Eastern Affairs, January 1944-June 1944. University Publications of America. ISBN 9781556556715 μέσω Google Books.
  48. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [30v] (60/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  49. «Coll 17/10(4) 'Internal: political situation; relations with HMG' [39r] (77/1031)». Qatar Digital Library. 11 Αυγούστου 2017.
  50. «'File 11/44 Leading Personalities in Iraq, Iran & Saudi Arabia' [30r] (59/96)». Qatar Digital Library. 10 Σεπτεμβρίου 2018.
  51. «The Petroleum Times». Petroleum Times. 28 Δεκεμβρίου 1952 μέσω Google Books.
  52. «The Middle East and North Africa». 1958.
  53. Colombe, Marcel (30 Δεκεμβρίου 1973). Orient-arabe et non-engagement. Association Langues et civilisations. ISBN 9782716900041 μέσω Google Books.
  54. Records of Iraq, 1914-1966: 1958-1960. Archive Editions. 30 Δεκεμβρίου 2001. ISBN 9781852078201 μέσω Google Books.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]