Στόλεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Στόλεν
Stollen-Dresdner Christstollen.jpg
Ένα Χριστουγεννιάτικο στόλεν
Προέλευση
Τόπος προέλευσης Γερμανία
Περιοχή Σαξονία
Πληροφορίες
Είδος Κέικ φρούτων
Κύρια συστατικά Ζύμη και μαγιά, βούτυρο, ζαχαρωμένα ή αποξηραμένα φρούτα, κάρυα, καρυκεύματα, ζάχαρη.

Το Στόλεν είναι ένα αρτοσκεύασμα σαν κέικ με ζαχαρωμένα ή αποξηραμένα φρούτα, ξηρούς καρπούς ή και αμυγδαλόπαστα, επικαλυμμένο με ζάχαρη άχνη. Πρόκειται για παραδοσιακό γερμανικό έδεσμα που τρώγεται κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.

Διαδικασία παρασκευής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το στόλεν παρασκευάζεται με αλεύρι, μαγιά, ζάχαρη, αυγά, βούτυρο και γάλα. Τα υλικά αναμειγνύονται σε μπώλ μέχρι να σχηματιστεί η ζύμη. Στη συνέχεια το μπώλ σκεπάζεται με πετσέτα και αφήνεται σε ζεστό μέρος μέχρι να φουσκώσει και να διπλασιαστεί σε μέγεθος. Στη ζύμη μπορούν να προστεθούν φρούτα, αποξηραμένα ή ζαχαρωμένα, ξύσμα πορτοκαλιού, σταφίδες, ξηροί καρποί, κάρδαμο, κανέλα, ρούμι, λικέρ ή κονιά και αμυγδαλόπαστα. Μετά πλάθεται ο κορμός του στόλεν και ψήνεται για 25 λεπτά μέχρι να χρυσίσει. Τελικά πασπαλίζεται με ζάχαρη άχνη.[1][2]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν πρωτοεμφανίστηκε το στόλεν ήταν απλά ένα νηστίσιμο Χριστόψωμο που παρασκευαζόταν από αλεύρι, μαγιά, λάδι και νερό, για την περίοδο της νηστείας (4 Κυριακές πριν τα Χριστούγεννα) που αποτελεί ιερή περίοδο για την χριστιανική εκκλησία καθώς περιλαμβάνει τις ημέρες της προετοιμασίας για τον εορτασμό της Γέννησης του Χριστού.[3][4]

Σύμφωνα με το δόγμα της καθολικής εκκλησίας απαγορευόταν η χρήση βούτυρου και καρυκευμάτων στο στόλεν. Η γραφειοκρατία και οι αυστηροί νόμοι του Βατικανού περιόριζαν πολύ τους Σάξονες αρτοποιούς της εποχής, οι οποίοι θα προτιμούσαν να χρησιμοποιήσουν βούτυρο εφόσον το λάδι ήταν ακριβό και δυσεύρετο. Περί το 1450 ο πρίγκιπας-εκλέκτορας Ερνέστος της Σαξονίας και ο αδελφός του, δούκας Αλβέρτος Γ΄, ζήτησαν με μια επιστολή από τον Πάπα Νικόλαο Ε΄ να επιτρέψει τη χρήση βουτύρου αντί για λάδι για το ψήσιμο. Το αίτημα δεν έγινε τότε δεκτό, αλλά το 1491 ο Πάπας Ιννοκέντιος Η΄ έδοσε τελικά την έγκρισή του για το βούτυρο με την προϋπόθεση, να καταβάλλεται στην εκκλησία ένα είδος φόρου σε χρυσό κάθε χρόνο. Στη διάρκεια των επόμενων χρόνων το Χριστόψωμο εμπλουτίστηκε με ξηρούς καρπούς και φρούτα ξερά και ανακηρύχτηκε γλυκό των Χριστουγέννων.[3][4]

Στόλεν με φρούτα

Στην αγορά της Δρέσδης από το 16ο αιώνα, οι αρτοποιοί συνήθιζαν να προσφέρουν για την περίοδο των εορτών ένα ή δύο στόλεν στον ηγεμόνα τους που ζύγιζαν περίπου 16 κιλά έκαστο. Η παράδοση αυτή σταμάτησε μόνο το 1918 με την πτώση της μοναρχίας.

Το 1730, επί Αυγούστου Β΄ του Δυνατού,  εκλέκτορα της Σαξονίας και βασιλιά της Πολωνίας, το συγκεκριμένο έθιμο ξεπέρασε όλα τα προηγούμενα. Κατόπιν διαταγής του και με την ευκαιρία μια γιορτής που θρυλείται ότι δόθηκε για περισσότερους από 24000 επισκέπτες, διέταξε την συντεχνία των αρτοποιών να ψήσουν ένα γιγαντιαίο στόλεν βάρους 1,8 τόνων. Το μεγαλοπρεπές γλυκό ψήθηκε σε ειδικό υπερμεγέθη φούρνο που κατασκεύασε ο αρχιτέκτονας της αυλής Ματέους Ντάνιελ Πέπελμαν. Τελικά, το ψημένο στόλεν ζύγιζε 3-4 τόνους και μία παρέλαση το μετέφερε με άλογα μέσω των δρόμων της Δρέσδης στην Αυλή του Βασιλιά. Το στόλεν κόπηκε με γιγάντιο μαχαίρι που είχε μήκος 1,60 μέτρα και ζύγιζε 12 κιλά,[5] και μοιράστηκε σε όλους τους επισκέπτες.[3][4]

Το μεγαλύτερο στόλεν παγκόσμια ψήθηκε το 2010 από τα Lidl στο σιδηροδρομικό σταθμό του Χάαρλεμ, Ολλανδία. Είχε μήκος 72,1 μέτρα και καταγράφηκε στα αρχεία των ρεκόρ του Βιβλίου Γκίνες.[6]

Συλλογή φωτογραφιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Stollen». Άκης Πετρετζίκης. Ανακτήθηκε στις 2019-02-05. 
  2. Cloake, Felicity (2016-12-15). «How to bake the perfect stollen» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/dec/15/how-to-bake-the-perfect-stollen. Ανακτήθηκε στις 2019-02-05. 
  3. 3,0 3,1 3,2 UG (haftungsbeschränkt), Bäckerei & Konditorei Gnauck. «The History of the Christ Stollen from Dresden». Bäckerei & Konditorei Gnauck (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2019-02-05. 
  4. 4,0 4,1 4,2 «Stollen, τo γλυκό γεμιστό κέικ που συμβολίζει το Θείο Βρέφος». www.itrofi.gr. Ανακτήθηκε στις 2019-02-05. 
  5. «12th Stollen Festival on December 3, 2005 - Stollen Knife». web.archive.org. 2006-02-17. Ανακτήθηκε στις 2019-02-05. 
  6. «Longest Christmas stollen». Guinness World Records (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2019-02-05.