Πυρηνική ακτινοβολία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η πυρηνική ακτινοβολία (nuclear radiation) είναι η σωματιδιακή ακτινοβολία και η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εκπέμπονται από την περιοχή του πυρήνα ενός ατόμου. Ως φυσική διαδικασία σε ένα σύστημα όπως ο πλανήτης μας, η ακτινοβολία αυτή παράγεται κατά τις ραδιενεργές διασπάσεις (ραδιενεργός ακτινοβολία) συνοδεύοντας τη μεταστοιχείωση της ύλης, κατ' ουσίαν δηλαδή εκδηλώνει το περίσσευμα, από τον αρχικό πυρήνα, του σχηματισμού των νέων ατόμων.

Είδη ραδιενεργούς ακτινοβολίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ακτινοβολία που προέρχεται από έναν ατομικό πυρήνα μπορεί να είναι:

  • Σωματίδια άλφα. Τα σωματίδια άλφα, είναι ουσιαστικά ένας πυρήνας ηλίου - δύο πρωτόνια, συζευγμένα με δύο νετρόνια.
  • Σωματίδια βήτα. Τα σωματίδια βήτα-μείον (σωματίδιο β-), όπως λέγονται στην περίπτωση εκπομπής τους από ατομικό πυρήνα, είναι ηλεκτρόνια. Αποδεικνύεται πως ηλεκτρόνια δεν υπάρχουν στον πυρήνα του ατόμου, όμως αυτά δημιουργούνται πριν την εκπομπή τους με τον μετασχηματισμό ενός νετρονίου σε ένα πρωτόνιο, ένα ηλεκτρόνιο και ένα αντινετρίνο. Σπανιότερα, γίνεται η διάσπαση β+ και εκπέμπεται ένα ποζιτρόνιο από τον πυρήνα το οποίο δημιουργείται σε αυτόν με μετασχηματισμό ενός πρωτονίου σε ένα νετρόνιο, ένα ποζιτρόνιο και ένα νετρίνο.
  • Ακτινοβολία γάμμα. Η ακτινοβολία γάμμα είναι φωτόνια που εκπέμπονται από έναν πυρήνα ο οποίος βρίσκεται σε "διεγερμένη κατάσταση", δηλαδή έχει περισσότερη ενέργεια από την ενέργεια που έχει ο πυρήνας στην θεμελιώδη στάθμη του. Ο πυρήνας αποδιεγείρεται και επιστρέφει στη θεμελιώδη του κατάσταση, εκπέμποντας ένα ή περισσότερα φωτόνια των οποίων η συνολική ενέργεια είναι η διαφορά της ενέργειας της διεγερμένης στάθμης από την ενέργεια της θεμελιώδους στάθμης. Η ενέργεια ενός φωτονίου ακτινοβολίας γάμμα είναι συνήθως μεταξύ 10 keV και 5 MeV.

Η πυρηνική ακτινοβολία συναντάται στην μη-τεχνητή της έκφανση σε πολλά φυσικά ραδιενεργά στοιχεία που αποτελούν συστατικά πετρωμάτων και ορυκτών. Τα τελευταία, εκπέμπουν ραδιενέργεια χαμηλής έντασης που λέγεται για το λόγο αυτό ραδιενέργεια υπόβαθρου και η οποία κρίνεται ότι είναι ακίνδυνη.

Ιοντίζουσα ακτινοβολία ονομάζεται εκείνη που δημιουργεί ιόντα κατά τη διέλευσή της από ένα υλικό. Τα σωματίδια ή οι ακτίνες προσπίπτουν σε άτομα του υλικού και απομακρύνουν τα ηλεκτρόνια δημιουργώντας έτσι ιόντα.

  • Η ιονίζουσα ακτινοβολία είναι επικίνδυνη αφού καταστρέφει τους ζωντανούς ιστούς αν προσπέσει σ΄αυτούς. Μπορεί όμως να "χαλιναγωγηθεί" και να αξιοποιηθεί τα μέγιστα με την πυρηνική ιατρική καθώς και με άλλες εφαρμογές.
  • Η Πυρηνική ακτινοβολία παρατηρείται έντονα κατά τη διάρκεια των πυρηνικών φαινομένων όπως είναι η ραδιενεργός διάσπαση των ασταθών ατομικών πυρήνων (ραδιενέργεια) και οι πυρηνικές αντιδράσεις.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]