Παναραβισμός
 |
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. |
Με τον όρο παναραβισμός χαρακτηρίζεται η προς ένωση και κοινή δράση όλων των αραβικών κρατών και λαών που τείνει περισσότερο σε μια πολιτική και μορφωτική κίνηση. Αφορά τις αραβικές χώρες της Δυτικής Ασίας και της Βόρειας Αφρικής από τον Ατλαντικό Ωκεανό έως την Αραβική Θάλασσα, που θεωρούνται ως αραβικός κόσμος. Ο παναραβισμός συνδέεται στενά με τον αραβικό εθνικισμό, ο οποίος υποστηρίζει την άποψη ότι οι Άραβες αποτελούν ένα ενιαίο έθνος. [1][2]
Καθ΄ όλη την περίοδο που οι Άραβες ήταν υποταγμένοι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία -δηλαδή μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο- οι Οθωμανοί Σουλτάνοι έφεραν και τον τίτλο του Χαλίφη (ως διάδοχοι του Μωάμεθ) και παρέμεναν ανώτεροι θρησκευτικοί Ηγέτες των απανταχού Μουσουλμάνων. Μετά όμως απ΄ αυτόν τον πόλεμο και την κατάλυση της Αυτοκρατορίας και του θρησκευτικού τίτλου με την παράλληλη ανεξαρτητοποίηση των αραβικών Χωρών, ο Παναραβισμός έλαβε καθαρά εθνικιστικό χαρακτήρα με πολιτικούς σκοπούς που επιχειρεί να συντονίσει ο Αραβικός Σύνδεσμος. [3] Η δημοτικότητά του έφτασε στο απόγειό της κατά τη διάρκεια της ακμής του νασερισμού και του μπααθισμού στις δεκαετίες του 1950 και 1960. [4]
Κύριοι υποστηρικτές της κίνησης αυτής ήταν ο Νάσερ και ο Καντάφι.
Σημαντικό είναι ότι ο Παναραβισμός έχει πολιτικό χαρακτήρα, σε αντιδιαστολή με τον Πανισλαμισμό που έχει θρησκευτικό χαρακτήρα. Η προώθηση του πανισλαμισμού αποτελούσε βασική πτυχή των αραβικών και μουσουλμανικών κοινωνιών.[5] Μια τέτοια φιλοσοφία υπαγόρευε μια ενωμένη ισλαμική «Ούμα» ή τη στενή σύνδεση όλων των ισλαμικών κοινοτήτων για τη διατήρηση και την προώθηση μιας ουσίας μιας οικογένειας, ενός σκοπού.[6] Η φιλοσοφία του παναραβισμού ερχόταν σε αντίθεση με τη φιλοσοφία του πανισλαμισμού, όπως διευκρινίστηκε από θρησκευτικούς μελετητές και σεΐχηδες στις διάφορες αραβικές χώρες, ιδίως στον Περσικό Κόλπο. Η πεποίθηση των επικριτών τόνιζε ότι ο παναραβισμός διαχωριζόταν από την Ούμα, καθώς προωθούσε μόνο την αραβική ενότητα και τα ιδανικά και όχι τα ισλαμικά. Ο θρησκευτικός συντηρητισμός εντός των κοινωνιών ώθησε τον πανισλαμισμό να νικήσει εναλλακτικές σκέψεις όπως ο παναραβισμός.
Η παρακμή του παναραβισμού αποδίδεται σε διάφορους παράγοντες. Οι παράγοντες περιλαμβάνουν: την προώθηση του πανισλαμισμού, τις θρησκευτικές και κοινωνικές διαφορές εντός των διαφόρων αραβικών κοινωνιών, τον ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων Αράβων ηγετών για να είναι η ηγετική φωνή του αραβικού και ισλαμικού κόσμου και, σε μικρότερο βαθμό, τη στρατιωτική ήττα από μια εχθρική δύναμη.[7]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «pan-Arabism». Oxford Reference (στα Αγγλικά). doi:10.1093/oi/authority.20110803100303333. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2025.
- ↑ Rubin, Barry (1991). «Pan-Arab Nationalism: The Ideological Dream as Compelling Force». Journal of Contemporary History 26 (3/4): 535–551. ISSN 0022-0094. https://www.jstor.org/stable/260659.
- ↑ Farah, Tawfic E (4 Ιουνίου 2019). Pan-Arabism and Arab Nationalism: The Continuing Debate (1 έκδοση). Routledge. ISBN 978-0-429-30096-7.
- ↑ «Pan-Arabism | History, Significance, and Rise | Britannica». www.britannica.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2025.
- ↑ Mikhail, Maged S. A. (2014-07-18). «Timothy Power, The Red Sea from Byzantium to the Caliphate, AD 500–1000 (Cairo: American University in Cairo Press, 2012). Pp. 384. $34.50 cloth.». International Journal of Middle East Studies 46 (3): 645–646. doi:. ISSN 0020-7438. https://doi.org/10.1017/s0020743814000877.
- ↑ Houtsma, M. Th, επιμ. (1987). E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936 (Nachdr. d. Ausg. Leiden 1913-1938 έκδοση). Leiden: Brill. ISBN 978-90-04-08265-6.
- ↑ «The Rise and Fall of Pan-Arabism | IHEID». www.graduateinstitute.ch (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2025.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Παναραβισμός στο Wikimedia Commons
Λεξιλογικός ορισμός του παναραβισμός στο Βικιλεξικό
