Παιδικά παιχνίδια (Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Παιδικά παιχνίδια
Pieter Bruegel d. Ä. 041b.jpg
Ονομασία Παιδικά παιχνίδια
Δημιουργός Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος
Έτος δημιουργίας 1560
Είδος ελαιογραφία σε δρύινο ξύλο
Ύψος 118 εκ.
Πλάτος 161 εκ.
Πόλη Βιέννη
Μουσείο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum)
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Τα Παιδικά παιχνίδια είναι πίνακας του Φλαμανδού ζωγράφου Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου. Το έργο φιλοτεχνήθηκε το 1560 και σήμερα φιλοξενείται στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum) της Βιέννης.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη αναφορά στον πίνακα γίνεται το 1604 στο έργο του Φλαμανδού ζωγράφου και ιστορικού τέχνης Κάρελ φαν Μάντερ[1]. Είχε αγοραστεί το 1594 από τον αρχιδούκα Ερνστ της Αυστρίας, όταν ήταν κυβερνήτης των Αψβουργικών Κάτω Χωρών και ο οποίος αφού γνώρισε και εκτίμησε την αξία των έργων του Μπρίγκελ, τον σύστησε στον αδελφό του Ροδόλφο Β΄, προστάτη των τεχνών. Από τον Ροδόλφο Β΄ ξεκίνησε η συλλογή πινάκων του Μπρίγκελ που τώρα ανήκει στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έργο είναι ελαιογραφία σε δρύινο ξύλο. Στο κάτω δεξιό άκρο του είναι ζωγραφισμένο ένα κάθετο τούβλο, το οποίο φέρει την υπογραφή του καλλιτέχνη "BRVEGEL 1560".

Στο πλάτωμα ενός χωριού παρουσιάζονται ομάδες παιδιών που παίζουν περίπου γύρω στα ογδόντα παιδικά παιχνίδια. Το θέμα, που είχε ήδη χρησιμοποιηθεί σε μεσαιωνικές μινιατούρες[2], για πρώτη φορά εδώ ξεδιπλώνεται ολόκληρο σε μια και μοναδική σκηνή. Αυτή η πολυπρόσωπη αναπαράσταση γίνεται εφικτή χάρη σε μια γεωμετρική εφαρμογή προοπτικής του 15ου αιώνα, που μοιράζει ισορροπημένα στο χώρο τις μορφές σε ομάδες και μεμονωμένα πρόσωπα με μια οργάνωση ανά περιοχές που διευκολύνεται από την ποικιλία χρωματισμών του εδάφους, άλλοτε σκονισμένο, άλλοτε λασπωμένο, άλλοτε με γρασίδι, στο φως ή στη σκιά.

Τα ενήλικα πρόσωπα των παιδιών, στερούμενων οποιασδήποτε χαράς την ώρα που παίζουν, ερμηνεύτηκαν σαν μια αναφορά στην ματαιότητα των ανθρωπίνων πράξεων, που εκτελούνται με μηχανικό τρόπο και χωρίς καμία χαρά. Τα παιχνίδια αυτά ήταν λοιπόν μια μίμηση της ζωής των μεγάλων. Γι’ αυτό, το παιδάκι που εμφανίζεται στο παράθυρο επάνω αριστερά φοράει μια μάσκα ενήλικα για να τρομάζει τους περαστικούς. Η αριστερή πλευρά του πίνακα, στην οποία εκτός από μια κατοικία με κοκκινωπούς τοίχους βλέπουμε έναν κήπο και πιο μακριά μια δροσερή όαση στις όχθες ενός ποταμού, προσφέρει ένα σημείο ξεκούρασης και ανάσας για τον νου του παρατηρητή, μαζί με την ευχάριστη θέα των πιο μακρινών σπιτιών του χωριού.

Ο Μπρίγκελ θεωρείται από τους σημαντικότερους Φλαμανδούς ζωγράφους του 16ου αιώνα που ειδικεύτηκαν στις ρωπογραφίες για να ξεπεράσουν την κρίση της Μεταρρύθμισης, που τους στέρησε τη δυνατότητα να ζωγραφίζουν εκκλησιαστικά θέματα[2]. Οι πίνακες του Μπρίγκελ μας παρουσιάζουν σκηνές από τη ζωή των αγροτών και των απλών ανθρώπων γενικότερα, που πέρα από την πιστή απεικόνιση της φύσης και των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων που απεικονίζονται σε αυτούς, αποτελούν ένα σχόλιο για την κοινωνία, τα ήθη και τις ανθρώπινες σχέσεις. Οι πλούσιες σκηνές με τις απειράριθμες λεπτομέρειες είναι χαρακτηριστικά της δουλειάς του αυτής της περιόδου[3]. Στον πίνακα αυτό, πέρα από κάθε αλληγορική πρόθεση, μας δίνει ένα πλήθος πληροφοριών για τα παιδικά παιχνίδια και γενικότερα τον τρόπο ψυχαγωγίας των παιδιών του 16ου αιώνα.


Κατάλογος παιχνιδιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξεκινώντας από το κάτω αριστερό μέρος διακρίνουμε:

Αριθμός Εικόνα Παιχνίδι
01 BRU - CHD 01.jpg Παίζοντας με τις κούκλες (τις κουμπάρες)
02 BRU - CHD 02.00.jpg Μίμηση θείας λειτουργίας με ψεύτικα λειτουργικά αντικείμενα
03 BRU - CHD 02.jpg Στοχεύοντας με νεροπίστολο μια κουκουβάγια
04 BRU - CHD 03 (Maskenspiel).jpg Μασκαράδες
05 BRU - CHD 04.jpg Κούνια
06 BRU - CHD 05.jpg Πηδώντας ένα φράχτη
07 BRU - CHD 06 (Handstand).jpg Κάνοντας το κερί
08 BRU - CHD 07.jpg Δέσιμο σε κόμπο
09 BRU - CHD 08.jpg Κωλοτούμπες
10 BRU - CHD 09.jpg Ισορροπώντας σε έναν φράχτη
11 BRU - CHD 10 (Hochzeitsprozession).jpg Ψεύτικος γάμος
12 BRU - CHD 11.jpg Πέρασμα ανάμεσα σε πόδια που κλωτσάνε
13 BRU - CHD 13.jpg Τυφλόμυγα
14 BRU - CHD 14.jpg Παίζοντας με πουλιά
14β BRU - CHD 14b.jpg Φτιάχνοντας καπέλα από καλαμάκια
15 BRU - CHD 15.jpg Μπουρμπουλήθρες
16 BRU - CHD 16.jpg Παιδικός ανεμόμυλος από καρυδότσουφλα
17 Teetotum Bruegel.gif Πάρτα όλα
17β BRU - CHD 17b.jpg Ψεύτικο ζώο (ένα είδος πέτρινου σκύλου) με λουρί
18 BRU - CHD 18.jpg Παίζοντας κότσια
19 BRU - CHD 19.jpg Ψεύτικα βαφτίσια
20 BRU - CHD 20.jpg Μόρρα
21 BRU - CHD 21.jpg Πινιάτα
22 BRU - CHD 22. (Stelzenlauf).jpg Κοντά ξυλοπόδαρα
23 BRU - CHD 23.jpg Τρένο
24 BRU - CHD 24.jpg Μονομαχία με άλογα
25 BRU - CHD 25.jpg Καθισματάκι
26 BRU - CHD 26.jpg Αλογάκι με ξύλινο μπαστούνι
27 BRU - CHD 27.jpg Ανακάτεμα κοπράνων με ένα μπαστουνάκι
28 BRU - CHD 28.jpg Παίζοντας φλάουτο και ταμπούρλο
29 BRU - CHD 29.jpg Απλή ρόδα
30 BRU - CHD 30.jpg Φωνάζοντας σε ένα άδειο βαρέλι από μια οπή
31 BRU - CHD 31.jpg Ρόδα με κουδούνια
32 BRU - CHD 32.jpg Καβάλημα ενός βαρελιού
33 BRU - CHD 33.jpg Ρίξιμο καπέλων κάτω από τα πόδια κάποιου άλλου (ποιος θα το ρίξει πιο μακριά)
34 BRU - CHD 34.jpg Χριστουγεννιάτικο ζυμαρένιο ανθρωπάκι με σταφίδες
35 BRU - CHD 35.jpg Τιμωρία με ξυλιές στα πισινά
Αριθμός Εικόνα Παιχνίδι
36 BRU - CHD 36.jpg Τόπι φτιαγμένο από κύστη χοίρου ή προβάτου, γεμισμένο με νερό
37 BRU - CHD 37.jpg Μακριά Γαϊδούρα
38 Pieter Bruegel d. Ä. 056.jpg Παίζοντας το μαγαζάκι
39 BRU - CHD 39.jpg Παίζοντας γκαζές
40 BRU - CHD 40.jpg Κατασκευή ενός πηγαδιού
41 BRU - CHD 41.jpg Τράβηγμα μαλλιών
42 BRU - CHD 42.jpg Πιάνοντας έντομα με ένα δίχτυ
43 BRU - CHD 43.jpg Ψεύτικο φραγγέλωμα
44 BRU - CHD 44.jpg Βόλοι
45 BRU - CHD 45.jpg Αμάδες
45β BRU - CHD 45b.jpg Στριφογυρίζοντας ένα καπέλο στην άκρη μιας βέργας
46 BRU - CHD 46.jpg Λιτανεία
47 BRU - CHD 47.jpg Παίζοντας τον θυροφύλακα
48 BRU - CHD 48.jpg Πουν’ το, πουν’ το, το δαχτυλίδι;
49 BRU - CHD 49.jpg Κουβάλημα στους ώμους
50 BRU - CHD 50.jpg Κάλαντα από πόρτα σε πόρτα
51 BRU - CHD 51.jpg Πηδώντας τις φωτιές του Αη Γιάννη
52 BRU - CHD 52.jpg Καβάλα σε μια σκούπα
53 BRU - CHD 53.jpg Σπρώχνοντας έναν τοίχο
54 BRU - CHD 54.jpg Κρυφτό
55 BRU - CHD 55.jpg Κάνοντας το φίδι
56 BRU - CHD 56.jpg Πάλη
57 BRU - CHD 57.jpg «Ο αλυσοδεμένος διάβολος»
58 BRU - CHD 58.jpg Τρέχοντας, πηδώντας πάνω σε μια πόρτα κελαριού
59 BRU - CHD 59.jpg Μπόουλινγκ
60 BRU - CHD 60.jpg Σκυταλοδρομία
61 BRU - CHD 61.jpg Πετώντας καρύδια
62 BRU - CHD 62.jpg Μακριά ξυλοπόδαρα
63 BRU - CHD 63.jpg Κρεμασμένα κατσικάκια
64 BRU - CHD 64.jpg Ισορροπώντας ένα μπαστούνι με το ένα δάχτυλο
65 BRU - CHD 65.jpg Ανεβάζοντας μια παράσταση
66 BRU - CHD 66.jpg Σβούρες
67 BRU - CHD 67.jpg Κρεμαστά καλάθια σε σκοινί
68 BRU - CHD 68.jpg Κουνώντας μια κορδέλα στερεωμένη σε βέργα
69 BRU - CHD 69.jpg «Ποιον διαλέγω;» Ένα κορίτσι διαλέγει το «αγόρι» της μέσα από μια ομάδα που καλύπτεται από μια κουβέρτα)
70 BRU - CHD 70.jpg Ούρηση
71 BRU - CHD 71.jpg Παίζοντας μπότσε
72 BRU - CHD 72.jpg Κάνοντας φούρλες με το μισοφόρι
73 BRU - CHD 73.jpg Σκαρφάλωμα σε δέντρο
74 BRU - CHD 74.jpg Κολύμπι
75 BRU - CHD 75.jpg Βουτιές
76 BRU - CHD 76.jpg Κολύμπι με μια χοιρινή κύστη φουσκωμένη με αέρα
77 BRU - CHD 77.jpg Σπρώξιμο
78 BRU - CHD 78.jpg Παιχνίδια με την άμμο
79 BRU - CHD 79.jpg Κονταρομαχία
80 BRU - CHD 60.jpg Κουδουνίστρες


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Karel van Mander, Het leven van Pieter Brueghel, uytnemende Schilder van Brueghel, in: Het schilder-boeck, 1604, στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Ολλανδικής Λογοτεχνίας (Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren)
  2. 2,0 2,1 E.H. GOMBRICH (1994). «κεφ. 18, Κρίση στην τέχνη». Το χρονικό της τέχνης. Αθήνα: Μορφωτικό ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, μεταφρ. Λίνα Κάσδαγλη, σελ. 380-381. ISBN 978-960-250-143-6. 
  3. Stefano Zuffi (2003). «Pieter Brueguel il Vecchio». Grande Atlante della Pittura. Electa, σελ. 138. ISBN 88-370-2229-9. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Giochi di bambini (έκδοση 75656345) της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).