Ξανθίνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ξανθίνη
Xanthin - Xanthine.svg
Γενικά
Όνομα IUPAC 3,7-διυδροπουρινο-2,6-διόνη
Άλλες ονομασίες 2,6-διυδροξυπουρίνη (ενολική μορφή)
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος C5H4N4O2
Μοριακή μάζα 152,11 amu
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης 350 °C
Διαλυτότητα
στο νερό
69 mg/l (στους 16 °C)
Εμφάνιση λευκό στερεό
Χημικές ιδιότητες
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm)
εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

H ξανθίνη είναι μια ετεροκυκλική χημική ένωση με χημικό τύπο C5H4N4O2. Σχηματίζεται ως ενδιάμεσο προϊόν του μεταβολισμού των πουρινών, και στον οργανισμό μετασχηματίζεται σε ουρικό οξύ. Παράγωγα της ξανθίνης είναι τα αλκαλοειδή καφεΐνη, θεοφυλλίνη και θεοβρωμίνη, τα οποία βρίσκονται στον καφέ, το τσάι και το κακάο.

Βιοχημικές ιδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ξανθίνη σχηματίζεται στον ανθρώπινο οργανισμό ως μεταβολικό παράγωγο της αδενίνης, της γουανίνης, της υποξανθίνης και της ξανθοσίνης. Το ένζυμο ξανθινοξειδάση (οξειδάση της ξανθίνης) μετατρέπει την ξανθίνη σε ουρικό οξύ, το οποίο αποβάλλεται από τον οργανισμό μέσω των νεφρών στα ούρα.

Σε άτομα που πάσχουν από την σπάνια γενετική διαταραχή ξανθινουρία, δεν υπάρχει επαρκής ποσότητα του ενζύμου ξανθινοξειδάση, με συνέπεια να δυσχεραίνεται ο μεταβολισμός της ξανθίνης σε ουρικό οξύ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση της ξανθίνης στο αίμα και τα αυξημένα επίπεδά της στα ούρα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό λίθων ξανθίνης στους νεφρούς.

Παράγωγα της ξανθίνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γνωστές ενώσεις που περιέχουν μεθύλια ως υποκαταστάτες σε κάποια από τα άτομα αζώτου του πουρινικού δακτυλίου της ξανθίνης είναι η καφεΐνη (1,3,7-τριμεθυλοξανθίνη), η θεοφυλλίνη (1,3-διμεθυλοξανθίνη) και η θεοβρωμίνη (3,7-διμεθυλοξανθίνη):

Koffein - Caffeine.svg Theophyllin - Theophylline.svg Theobromin - Theobromine.svg
Καφεΐνη Θεοφυλλίνη Θεοβρωμίνη

Τα μεθυλιωμένα αυτά παράγωγα της ξανθίνης έχουν παρόμοια φυσιολογική δράση ως διεγερτικές, καρδιοτονωτικές και αγγειοσυσταλτικές ουσίες.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • R. F. Murray, H. W. Harper, D. K. Granner, P. A. Mayes, V. W. Rodwell, Harper's Illustrated Biochemistry, McGraw-Hill, 2006.
  • L. Stryer, Βιοχημεία, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1997.