Καφεΐνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η χημική δομή της καφεΐνης.

Η καφεΐνη είναι ένα πικρό, λευκό κρυσταλλικό αλκαλοειδές της ξανθίνης το οποίο είναι ένα ψυχοενεργό διεγερτικό ναρκωτικό. Η καφεΐνη ανακαλύφθηκε από το Γερμανό χημικό Φρίντριχ Φέρντιναντ Ρούνγκε το 1819. Αυτός επινόησε τον όρο kaffein, μιας χημικής ένωσης του καφέ, η οποία στην ελληνική γλώσσα έγινε καφεΐνη.[1]

Η καφεΐνη βρίσκεται σε ποικίλες ποσότητες στους κόκκους, στα φύλλα, και στους καρπούς ορισμένων φυτών, όπου δρα ως φυσικό φυτοφάρμακο που παραλύει και σκοτώνει ορισμένα έντομα[εκκρεμεί παραπομπή] που τρέφονται από τα φυτά. Καταναλώνεται συνηθέστερα από τον άνθρωπο σε εγχύσεις που προέρχονται από τους κόκκους του φυτού καφές (Coffea arabica) και τα φύλλα του τσαγιού (Καμέλια η σινική - Camellia sinensis), καθώς και από διάφορα τρόφιμα και ποτά που περιέχουν προϊόντα που προέρχονται από το φιστίκι κόλα. Άλλες πηγές περιλαμβάνουν το Μάτε (Yerba maté), μούρα γκουαρανά (guarana), και το Ilex vomitoria.

Στον άνθρωπο η καφεΐνη δρα ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), έχοντας ως αποτέλεσμα την προσωρινή αποτροπή της υπνηλίας και την αποκατάσταση της εγρήγορσης. Ποτά που περιέχουν καφεΐνη, όπως ο καφές, το τσάι, ορισμένα αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά είναι πολύ δημοφιλή. Η καφεΐνη είναι η πιο ευρείας καταναλώσεως ψυχοδραστική ουσία στον κόσμο, αλλά, σε αντίθεση με πολλές άλλες ψυχοδραστικές ουσίες, η χρήση της είναι νόμιμη και μη ρυθμιζόμενη σε σχεδόν όλες τις χώρες. Στη Βόρεια Αμερική το 90% των ενηλίκων καταναλώνει καφεΐνη ημερησίως.[2] Ο οργανισμός Food and Drug Administration των ΗΠΑ καταλογίζει την καφεΐνη ως «πολλαπλών σκοπών γενικά αναγνωριζόμενη ως ασφαλής ουσία τροφίμων».[3]

Η καφεΐνη έχει διουρητικές ιδιότητες, τουλάχιστον όταν χορηγείται σε επαρκείς δόσεις και σε άτομα που δεν έχουν ανοχή σε αυτήν.[4] Οι τακτικοί χρήστες, ωστόσο, αναπτύσσουν μια ισχυρή ανοχή προς αυτό το φαινόμενο,[4] και μελέτες γενικά έχουν αποτύχει να υποστηρίξουν την κοινή αντίληψη ότι η τακτική κατανάλωση των ποτών που περιέχουν καφεΐνη συμβάλλει σημαντικά στην αφυδάτωση.[5][6][7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «caffeine — Definitions from Dictionary.com». http://dictionary.reference.com/browse/caffeine. Ανακτήθηκε στις 2009-08-03. 
  2. Lovett, Richard (24 September 2005). «Coffee: The demon drink?» (fee required). New Scientist (2518). http://www.newscientist.com/article.ns?id=mg18725181.700. Ανακτήθηκε στις 2009-08-03. 
  3. «21 CFR 182.1180». U.S. Code of Federal Regulations. U.S. Office of the Federal Register. 2003-04-01, σ. 462. http://edocket.access.gpo.gov/cfr_2003/aprqtr/21cfr182.1180.htm. Ανακτήθηκε στις 2009-08-03. 
  4. 4,0 4,1 Griffin, R. J.; Griffin, J. (2003). «Caffeine ingestion and fluid balance: a review». Journal of human nutrition and dietetics 16 (6): 411. doi:10.1046/j.1365-277X.2003.00477.x. 
  5. «Really? The Claim: Caffeine Causes Dehydration». The New York Times. http://www.nytimes.com/2008/03/04/health/nutrition/04real.html?_r=1. Ανακτήθηκε στις 2009-08-03. 
  6. Armstrong LE, Casa DJ, Maresh CM, Ganio MS (2007). «Caffeine, fluid-electrolyte balance, temperature regulation, and exercise-heat tolerance». Exerc. Sport Sci. Rev. 35 (3): 135–140. doi:10.1097/jes.0b013e3180a02cc1. PMID 17620932.  (Review article)
  7. Armstrong LE, Pumerantz AC, Roti MW, Judelson DA, Watson G, Dias JC, Sokmen B, Casa DJ, Maresh CM, Lieberman H, Kellogg M. (2005). «Fluid, electrolyte, and renal indices of hydration during 11 days of controlled caffeine consumption». Int. J. Sport Nutr. Exerc. Metab. 15 (3): 252–265. PMID 16131696.  (Placebo controlled randomized clinical trial)


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Caffeine (έκδοση 351046376) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).