Ντζόνγκα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Jakar Dzong , εκπρόσωπος της ξεχωριστής αρχιτεκτονικής dzong από την οποία παίρνει το όνομά του το Dzongkha

Η Ντζόνγκα ή Μπουτανέζικα (རྫོང་ཁ་), είναι μια σινοθιβετική γλώσσα που ομιλείται από πάνω από μισό εκατομμύριο άτομα στο Μπουτάν. Είναι η μοναδική επίσημη και εθνική γλώσσα του Βασιλείου του Μπουτάν[1]. Η γλώσσα γράφεται με το θιβετιανό αλφάβητο

Η λέξη ντζόνγκα σημαίνει "γλώσσα της επαρχίας". Η λέξη κα σημαίνει γλώσσα και η ντζονγκ "επαρχία". Η περιφερειακή αρχιτεκτονική Ντζονγκ χαρακτηρίζει μοναστήρια που ιδρύθηκαν σε ολόκληρο το Μπουτάν από τον ενοποιητή του, τον Νγκαουάνγκ Ναμγκιάλμ, 1ο Ζαμπντρούνγκ Ρινπότσε τον 17ο αιώνα. Το 2013, η Ντζόνγκα είχε 171.080 γηγενείς ομιλητές και περίπου 640.000 συνολικούς ομιλητές.

Χρήση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ντζόνγκα και η διάλεκτοι του είναι η μητρική γλώσσα των οκτώ δυτικών περιοχών του Μπουτάν (Ουανγκντούε Φοντράνγκ, Πουνάχα, Θίμφου, Γκάσα, Πάρο, Χα, Νταγκάνα και Τσούχα). [2] Υπάρχουν επίσης ορισμένοι εγγενείς ομιλητές που βρέθηκαν κοντά στην ινδική πόλη Kalimpong , κάποτε μέρος του Μπουτάν, αλλά τώρα στη Βόρεια Βεγγάλη .

Το Dzongkha χαρακτηρίστηκε ως η εθνική γλώσσα του Μπουτάν το 1971. [3] Η μελέτη Dzongkha είναι υποχρεωτική σε όλα τα σχολεία του Μπουτάν και η γλώσσα είναι η γλώσσα lingua franca στις περιφέρειες στα νότια και στα ανατολικά όπου δεν είναι η μητρική γλώσσα. Η κινηματογραφική ταινία Bhutanese Travellers and Magicians του 2003 είναι εξ ολοκλήρου στο Dzongkha.

Σύστημα γραφής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το θιβετιανό αλφάβητο που χρησιμοποιείται για να γράψει τα Ντζόνγκα έχει τριάντα βασικά για τα σύμφωνα. Γράφονται συνήθως σε μορφές του αλφάβητου Ούτσεν, μορφές του θιβετιανού αλφάβητου γνωστές ως Τζόγι και Τζοτσούμ. Η έντυπη μορφή είναι γνωστή απλώς ως Τσουμ.[4]

Ρωματισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι ρομαντισμού και μεταγραφικών συστημάτων για το Dzongkha, ωστόσο όλα τα πιθανά συστήματα απέτυχαν να αντιπροσωπεύσουν τον αληθινό φωνητικό ήχο. [5] Ένα φωνητικό σύστημα μεταγραφής γνωστό ως ρωμαϊκό Ντόνγκα, που επινοήθηκε από τον γλωσσολόγο George van Driem , υιοθετήθηκε ως το πρότυπο σύστημα ρομαντισμού του Dzongkha από την κυβέρνηση του Μπουτάν το 1991. [3]

  1. «Constitution of the Kingdom of Bhutan. Art. 1, § 8» (PDF). Government of Bhutan. 2008-07-18. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2011-07-06. Ανακτήθηκε στις 2011-01-01. 
  2. George, Van Driem. Tshering of Gaselô, Karma (1998). Dzongkha. Languages of the Greater Himalayan Region. I. Leiden, The Netherlands: Research CNWS, School of Asian, African, and Amerindian Studies, Leiden University, σελ. 3. ISBN 90-5789-002-X. 
  3. 3,0 3,1 George van Driem (1991). Guide to Official Dzongkha Romanization. Dzongkha Development Commission of The Royal Government of Bhutan. http://www.himalayanlanguages.org/files/driem/pdfs/1991Romanization.pdf. 
  4. Driem, George van (1998). Dzongkha = Rdoṅ-kha. Leiden: Research School, CNWS, σελ. 47. ISBN 90-5789-002-X. 
  5. Βλέπε για παράδειγμα [1] [2]