Ναός του Γκαρνί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ναός του Γκαρνί
Garni Temple 02.JPG
Ο ναός το 2013
Ναός του Γκαρνί βρίσκεται στο τόπο Αρμενία
Ναός του Γκαρνί
Ναός του Γκαρνί
Ναός του Γκαρνί
Γενικές πληροφορίες
ΕίδοςΠαγανιστικός ναός ή τάφος [1][2]
ΑρχιτεκτονικήΚλασικός ελληνιστικός, Ελληνο-Ρωμαϊκός, με επιρροές από την Αρμενία
ΔιεύθυνσηΓκαρνί
Γεωγραφικές Συντεταγμένες40°6′45″N 44°43′49″E
Διοικητική υπαγωγήGarni[3]
ΤοποθεσίαΕπαρχία Κοτάικ
ΧώραΑρμενία
ΟλοκλήρωσηΠρώτος ή δεύτερος αιώνας μ.Χ. [1]
Κατάστασηαναστηλωμένος
ΧρήσηΜουσείο (μέρος μεγαλύτερης προστατευμένης περιοχής) περιστασιακά ναός λατρείας Αρμενικού νεοπαγανισμού
ΙδιοκτήτηςΥπουργείο Πολιτισμού της Δημοκρατίας της Αρμενίας
Διαστάσεις
Ύψος1.396 m (4.580 ft)[4]
Σχεδιασμός και κατασκευή
Προστασίαμνημείο πολιτισμικής κληρονομιάς στην Αρμενία[3]

Ο Ναός του Γκαρνί (αρμενικά: Գառնիի հեթանոսական տաճար Gařnii het'anosakan tačar, μετάφραση: "ειδωλολατρικός Ναός της Γκαρνί", [A]) είναι ένας Κλασικός Ελληνιστικός Ναός στο Γκαρνί, της Αρμενίας. Είναι ίσως το πιο γνωστό κτίσμα και σύμβολο της προ-χριστιανικής Αρμενίας.[5][6] Χτίστηκε πιθανότατα από το βασιλιά Τιριδάτη Α´ στο πρώτο αιώνα μ.Χ. ως ναός του Θεού Ήλιου Mihr.

Μετά τον προσηλυτισμό των κατοίκων της Αρμενίας στο Χριστιανισμό στις αρχές του 4ου αιώνα, μετατράπηκε σε βασιλική θερινή κατοικία της Khosrovidukht, αδελφής του Τιριδάτη Γ'. Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές δεν ήταν ναός αλλά τάφος και έτσι διεσώθη από την καθολική καταστροφή των παγανιστικών δομών. Κατέρρευσε στο σεισμό του 1679. Το ανανεωμένο ενδιαφέρον κατά τον 19ο αιώνα οδήγησε σε ανασκαφές στην περιοχή στα μέσα του 20ου αιώνα και την ενδεχόμενη ανακατασκευή του μεταξύ του 1969 και του 1975. Είναι το μόνο γνωστό ελληνορωμαϊκό περίστυλο κτίριο στην Αρμενία και το μόνο τέτοιου είδους οικοδόμημα που διασώζεται[B] στην πρώην Σοβιετική Ένωση.[9][2][10] Είναι ένα από τα κύρια τουριστικά αξιοθέατα στην Αρμενία και το κεντρικό ιερό του Αρμενικού Νεοπαγανισμού.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ναός βρίσκεται στην άκρη ενός τριγωνικού γκρεμού και είναι μέρος του φρουρίου της Γκαρνί (αρμενικά: Գառնիի ամրոց, Gařnii amrots ή Գառնու ամրոց, Gařnu amrots). Ένα από τα παλαιότερα κάστρα στην Αρμενία,[11] αναφέρεται ως Gorneas στο έργο Annals του πρώτου αιώνα του Τάκιτου.[12] Η τοποθεσία είναι κοντά στο χωριό Γκαρνί, στην επαρχία Kotayk της Αρμενίας και είναι επισήμως γνωστό ως "Garni Historical and Cultural Museum Reserve" (αρμενικά: «Գառնի» պատմա-մշակութային արգելոց-թանգարան) και περιλαμβάνει το ναό, ένα συγκρότημα λουτρών, ένα βασιλικό θερινό ανάκτορο, την εκκλησία του Αγίου Σιών του 7ου αιώνα και λοιπά στοιχεία ελάσσονος σημασίας (π.χ. μεσαιωνικούς Αρμενικούς σταυρόλιθους khachkars). Συνολικά, ο κατάλογος των άυλων ιστορικών και πολιτιστικών μνημείων έχει εγκριθεί από την κυβέρνηση της Αρμενίας και περιλαμβάνει 11 είδη.[13] Καταλαμβάνει 8,6 στρέμματα και εποπτεύεται από την Υπηρεσία για την Προστασία του Ιστορικού Περιβάλλοντος και του Μουσείου Διατήρησης των Πολιτιστικών στοιχείων, έναν οργανισμό που υπάγεται στο Υπουργείο Πολιτισμού της Δημοκρατίας της Αρμενίας.[14]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ελληνική επιγραφή του Τιριδάτη Α´

Η ακριβής χρονολογία κατασκευής του ναού είναι άγνωστη και αποτελεί αντικείμενο συζήτησης. Η κυρίαρχη άποψη είναι ότι χτίστηκε το 77 μ.Χ., κατά το ενδέκατο έτος της βασιλείας του βασιλιά Τιριδάτη Α'. Το 1945 ο ζωγράφος Martiros Saryan ανακάλυψε μια ελληνική επιγραφή[C], που έχρηζε τον Τιριδάτη τον Ήλιο ως ιδρυτή του ναού.[16] Η επιγραφή, η οποία πιθανώς προήλθε από τον τοίχο του φρουρίου Γκαρνί και όχι από τον ίδιο τον ναό, έχει υποστεί βλάβη και είναι δυνατές διάφορες αναγνώσεις της γραφής. Μια πιθανή ανάγνωση και μετάφραση είναι:[17]

«Ο Θεός Ήλιος Τιριδάτης, αδιαφιλονίκητος βασιλιάς της Μεγάλης Αρμενίας έχτισε το ναό και το απόρθητο φρούριο στο ενδέκατο έτος της βασιλείας του, όταν ο Mennieay ήταν hazarapet [χιλίαρχος] και ο Amateay ήταν sparapet [στρατηγός, διοικητής].»

Δείτε ακόμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις

  1. Επίσης γνωστός ως Գառնիի տաճար Gařnii tačar ή Գառնու տաճար Gařnu tačar, που και τα δύο σημαίνουν "Ναός Γκαρνί"
  2. Υπάρχουν τουλάχιστον τα ερείπια ενός Ελληνικού ναού στην Ουκρανία. Στην περιοχή Όλμπια στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, υπάρχει ένας ναός Ιωνικού ρυθμού του Απόλλωνα (που χρονολογείται ανάμεσα στον 4ο-2ο αιώνα π.Χ.).[7][8]
  3. "σε ένα μπλοκ από βασάλτη μήκους 165 εκατ., ύψους 50 εκατ. και πάχους 79–80 εκατ. Τα γράμματα είναι περίπου διαστάσεων 5 x 5.5 εκατ."[15]

Παραπομπές

  1. 1,0 1,1 Khatchadourian 2008, σελ. 251.
  2. 2,0 2,1 Smith, Adam T. (2012). «'Yerevan, My Ancient Erebuni': Archaeological Repertoires, Public Assemblages, and the Manufacture of a (Post-)Soviet Nation». Στο: Charles W. Hartley, G. Bike Yazicioğlu, Adam T. Smith, επιμ. The Archaeology of Power and Politics in Eurasia: Regimes and Revolutions. Cambridge University Press, σελ. 65. ISBN 9781107016521. «ο μοναδικός ναός-τάφος του Γκαρνί, μόλις ανατολικά του Γερεβάν -ο μόνος Ελληνορωμαϊκός περίστυλος ναός, οπουδήποτε αλλού στην Σοβιετική Ένωση.» 
  3. 3,0 3,1 Monuments database. 7  Νοεμβρίου 2017. tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=am&srlang=hy&srid=6.21%2F4.2.
  4. «Garni, Armenia». elevationmap.net. 
  5. Stokes, Jamie, επιμ. (2009). «Armenians». Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East. Infobase Publishing, σελ. 62. ISBN 9781438126760. «Παρά την έλλειψη των σωζόμενων προ-χριστιανικών κτισμάτων, πολλές περιοχές δίνουν τη δυνατότητα στους αρχαιολόγους να μάθουν κάτι σχετικά με το γενικό πρότυπο της προ-χριστιανικής αρχιτεκτονικής στην Αρμενία. Η πιο σημαντική από αυτές, είναι η περιοχή στο Γκαρνί...» 
  6. Mkrtchyan, Satenik (2014). «Construting national identities through general education: Religion in Armenian schools». Στο: Agadjanian, Alexander. Jödicke, Ansgar. van der Zweerde, Evert, επιμ. Religion, Nation and Democracy in the South Caucasus. Routledge, σελ. 157. ISBN 9781317691570. «Κανείς να βρει τον προ-Χριστιανικό ναό του Γκαρνί ανάμεσά τους...» 
  7. Bernhard, M. L.; Sztetyłło, Z. (1976). «OLBIA Ukraine». The Princeton Encyclopedia of Classical Sites. ...ένας ναός του Δελφίνιου Απόλλωνα (30-35 x 16 μ/) περίπου του 4ου-2ου αιώνα, που περιβάλλεται εξολοκλήρου με στοές από Ιωνικές κίονες... 
  8. Wilson, Nigel (2013). «Olbia». Encyclopedia of Ancient Greece. Routledge, σελ. 510. ISBN 9781136788000. «...Ο Ιωνικός ναός του Δελφίνιου Απόλλωνα...» 
  9. «Temple of Garni». California State University, Fresno Armenian Studies Program. Αναστηλώθηκε στη δεκαετία του 1970 και έχει διακριθεί ως ο μόνος Ελληνο-ρωμαϊκος ναός που στέκεται πάνω από το έδαφος σε ολόκληρη την Σοβιετική Ένωση. 
  10. Krymskiy, Mark (3 February 2011). «Старая Армения» (στα ru). Gazeta.ru. http://www.gazeta.ru/travel/2011/01/25_a_3504058.shtml. «...храм Гарни --единственный на территории СССР языческий храм эллинистического типа...» 
  11. Hewsen, Robert H. (2001). Armenia: A Historical Atlas. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-33228-4. «ένα μεγάλο Ιωνικό κτίριο εκλαμβάνεται συνήθως για ναό, αλλά του οποίου η διατήρηση και το γεγονός ότι στο έβδομο αιώνα μια εκκλησία χτίστηκε δίπλα του και όχι στη θέση του, δείχνει ότι ήταν πιθανότερα τάφος ενός Βασιλιά της Αρμενίας που είχε οριστεί από τους Ρωμαίους, ίσως του Τιριδάτη Α' (51-60, 63 σελ 75) ή του Sohaimos του Emesa (140-160).» 
  12. Khatchadourian 2008, σελ. 252.
  13. «Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակ». arlis.am (στα Αρμενικά). Armenian Legal Information System. 24 Δεκεμβρίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2015. 
  14. Petrosyan, Sara (21 Φεβρουαρίου 2014). «Crime of Culture: Government Neglect and New Café Ensure that Garni Will Never Become a UNESCO World Heritage Site». Hetq Online. http://hetq.am/eng/news/32691/crime-of-culture-government-neglect-and-new-caf%C3%A9-ensure-that-garni-will-never-become-a-unesco-world-heritage-site.html. 
  15. Russell 1987, σελ. 269.
  16. Tananyan 2014, σελίδες 31–32.
  17. Ananian, Poghos (1994). «Գառնիի Յունարէն արձանագրութիւնը [The Greek inscription of Garni]» (στα hy). Bazmavep 152: 111.  cited in Nersessian 2001, p. 103

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]