Μαρτ Λάαρ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαρτ Λάαρ
Mart Laar.png
Ο Μαρτ Λάαρ το 2011
Πρωθυπουργός της Εσθονίας
Περίοδος
25 Μαρτίου 1999 – 28 Ιανουαρίου 2002
Πρόεδρος Λέναρτ Μέρι
Άρνολντ Ρίτελ
Προκάτοχος Μαρτ Σίιμαν
Διάδοχος Σίιμ Κάλλας
Πρωθυπουργός της Εσθονίας
Περίοδος
21 Οκτωβρίου 1992 – 8 Νοεμβρίου 1994
Προκάτοχος Τίιτ Βάχι
Διάδοχος Άντρες Τάραντ
Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Εσθονίας
Περίοδος
6 Απριλίου 2011 – 11 Μαΐου 2012
Προκάτοχος Jaak Aaviksoo
Διάδοχος Urmas Reinsalu
Προσωπικά στοιχεία
Ψευδώνυμο Mõmmibeebi (αρκουδάκι)[1]
Γέννηση 22 Απριλίου 1960 (1960-04-22) (57 ετών)
Βιλιάντι, Εσθονία
Εθνικότητα Εσθονική
Πολιτικό κόμμα Ένωση Υπέρ της Πατρίδας και της Δημοκρατίας
Σπουδές Πανεπιστήμιο του Τάρτου

Ο Μαρτ Λάαρ (γεννήθηκε στις 22 Απριλίου 1960) είναι Eσθονός πολιτικός και ιστορικός. Υπηρέτησε ως πρωθυπουργός της Εσθονίας την περίοδο 1992-1994 και από το 1999 έως το 2002[2]. Στον Λάαρ πιστώνεται η ταχεία οικονομική ανάπτυξη της Εσθονίας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990[3].

Τον Απρίλιο του 2011, ο Μαρτ Λάαρ έγινε υπουργός Άμυνας στην Κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντρους Άνσιπ[4] και υπηρέτησε μέχρι την παραίτησή του για λόγους υγείας τον Μάιο του 2012. Τον Απρίλιο του 2013, το Κοινοβούλιο της Εσθονίας τον διόρισε πρόεδρο του εποπτικού συμβουλίου της Τράπεζας της Εσθονίας, η θητεία του οποίου άρχισε στις 12 Ιουνίου 2013.

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μαρτ Λάαρ γεννήθηκε στο Βιλιάντι. Σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Τάρτου, από το οποίο αποφοίτησε το 1983. Έλαβε το μεταπτυχιακό του στη φιλοσοφία και το διδακτορικό του στην ιστορία το 2005. Δίδαξε ιστορία στο Ταλίν και υπηρέτησε ως πρόεδρος του Συμβουλίου των Ιστορικών του Ιδρύματος της Εσθονικής Κληρονομιάς, της Εταιρείας για τη Διατήρηση της Εσθονικής Ιστορίας, και την Εσθονική Φοιτητική Εταιρεία. Έχει γράψει πολλά βιβλία για την εσθονική και τη σοβιετική ιστορία, μεταξύ των οποίων το «Πόλεμος στο Δάσος: ο αγώνας της Εσθονίας για την επιβίωση, 1944-1956» (War in the Woods: Estonia's Struggle for Survival, 1944–1956), ένα βιβλίο για την «Αδελφότητα του Δάσους», ένα αντι-σοβιετικό κίνημα αντίστασης.

Η πολιτική καριέρα του Λάαρ ξεκίνησε όταν έγινε μέλος του συντηρητικού κόμματος «Ένωση Υπέρ της Πατρίδας και της Δημοκρατίας» (η οποία αργότερα συγχωνεύθηκε με την πιο τεχνοκρατική Res Publica το 2006). Εξελέγη πρωθυπουργός από το Εσθονικό Κοινοβούλιο στις 21 Οκτωβρίου 1992.

Σε δύο μόλις χρόνια (1992-1994) η ριζικά μεταρρυθμιστική εσθονική κυβέρνησή του ήταν η πρώτη στην Ευρώπη που εισήγαγε τον «επίπεδο φόρο» (flat tax), ιδιωτικοποίησε τις περισσότερες εθνικές βιομηχανίες με διαφανείς δημόσιους διαγωνισμούς, κατήργησε τους δασμούς και τις επιδοτήσεις, σταθεροποίησε την οικονομία, ισοσκέλισε τον προϋπολογισμό και, ίσως το πιο κρίσιμο, επανέφερε την προπολεμική εσθονική κορόνα και την συνέδεσε με το σταθερό γερμανικό μάρκο.

Ο Λάαρ ισχυρίζεται ότι το μόνο βιβλίο οικονομικών που είχε διαβάσει πριν γίνει πρωθυπουργός σε ηλικία 32 ετών ήταν το «Ελεύθερος να διαλέξεις» (Free to Choose) του αμερικανού οικονομολόγου Μίλτον Φρίντμαν[5].

Λόγω διαφόρων σκανδάλων, ο Λάαρ έχασε το 1994 την ψήφο μη εμπιστοσύνης, όταν κάποια μέλη του συνασπισμού απέσυραν την υποστήριξή τους[6]. Λόγοι για την καταψήφιση ήταν η δημοσιοποίηση λεπτομερειών της συμφωνίας αγοράς όπλων από το Ισραήλ και το λεγόμενο «σκάνδαλο των ρουβλίων», δηλαδή η πώληση 2,3 δισεκατομμυρίων Σοβιετικών ρουβλίων[7] που αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της εσθονικής νομισματικής μεταρρύθμισης του 1992 στην αποσχισθείσα Τσετσενική Δημοκρατία της Ιτσκερίας, που πραγματοποιήθηκε από συνεργάτες του Λάαρ μέσω μιας εσθονικής ιδιωτικής εταιρείας, της Maag, χωρίς διαβούλευση με το Κοινοβούλιο[8][9][10][11].

Πέντε χρόνια αργότερα, το 1999, ο Λάαρ επέστρεψε στη θέση με κύριους στόχους της πολιτικής του να βγάλει την οικονομία από την ύφεση και να οδηγήσει τη χώρα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρέμεινε στη θέση μέχρι την παραίτησή του το 2002. Στις 13 Μαΐου 1999, ενώ ήταν πρωθυπουργός, ο Μαρτ Λάαρ μαζί με τον σύμβουλο ασφαλείας Jaan Tross, τον επικεφαλής επαρχίας Robert Lepikson και τον διευθυντή συντονισμού της Κυβέρνησης Eerik-Niiles Kross, χρησιμοποίησαν κυνηγετικό όπλο για να πυροβολήσουν μια φωτογραφία του Edgar Savisaar, ηγέτη του αντιπολιτευόμενου κόμματος Keskerakond[12][13][14]. Αργότερα εξήγησε ότι κατά ον πυροβολισμό ενήργησε ως ιδιώτης και όχι ως πρωθυπουργός[15][16]. Για το γεγονός αυτό ζήτησε συγγνώμη ως πρωθυπουργός και ως αξιωματικός του στρατού[17][18].

Αναγνώριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λάαρ έχει λάβει πολλά βραβεία στην Εσθονία και άλλες χώρες[19][20][21]. Τα αποτελέσματα των ριζικών μεταρρυθμίσεών του έχουν αναγνωρισθεί από το Ινστιτούτο Cato (Cato Institute), το οποίο του απένειμε το «βραβείο Φρίντμαν για την Προώθηση της Ελευθερίας» το 2006[22].

Δημοσιεύσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Streifzug durch die estnische Geschichte (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-88-2 (Γερμανικά)
  • Äratajad (Tartu, 2005) ISBN 9985-858-43-3 (Εσθονικά)
  • Igaunijas vestures konspektivs parskats (Grenader, 2005) ISBN 978-9949-411-84-9 (Λεττονικά)
  • Linnulennul Eesti ajaloost (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-83-1 (Εσθονικά)
  • Estonia: A Land of Human Dimensions (Uniprint AS, 2004) ISBN 9949-10-270-7 (Αγγλικά)
  • Emajõgi 1944 (Tallinn, 2005) ISBN 9985-3-1183-3 (Εσθονικά)
  • Das estnische Wirtschaftwunder (Tallinn, 2002) ISBN 978-9985-62-078-6 (Γερμανικά)
  • Estonia: Little Country that Could (London, 2002) ISBN 0-948027-40-1 (Αγγλικά)
  • Eesti uus algus (Tallinn, 2002) ISBN 9985-62-079-8 (Εσθονικά)
  • Vissza a jövőbe (Budapest, 2002) ISBN 963-9406-96-1 (Ουγγρικά)
  • Back to the future. 10 years of freedom in Central Europe (Tallinn, 2001) (Αγγλικά)
  • Észtország története (BDTF, 1999) ISBN 963-9017-70-1 (Ουγγρικά)
  • Estonoj tra tempoj (Eesti Esperanto Liit, 1998) ISBN 9985-9130-3-5 (Εσπεράντο)
  • Eesti Vabadussõda ja Suurbritannia 1918–1920 (Tallinn, 1998) (Εσθονικά)
  • Ajalugu 5. klassile (Avita, 1997) ISBN 978-9985-2-0025-4 (Εσθονικά)
  • Isamaa ilu hoieldes (Välis-Eesti & EMP, 1997) (Εσθονικά)
  • Teine Eesti: Eesti iseseisvuse taassünd 1986–1991 (Tallinn, 1996) ISBN 9985-854-03-9 (Εσθονικά)
  • Punane terror (Välis-Eesti & EMP, 1996) ISBN 978-91-86116-72-9 (Εσθονικά)
  • Raamat Jakob Hurdast (Tartu. 1995) (Εσθονικά)
  • Suurim armastus (Välis-Eesti & EMP, 1994) (Εσθονικά)
  • The Challenge for Europe (London, 1994) ISBN 1-897969-23-6 (Αγγλικά)
  • Metsavennad (Tallinn, 1993) ISBN 9985-821-44-0 (Εσθονικά)
  • Unohdettu sota (FinnEpos, 1993) ISBN 952-9523-18-1 (Φινλανδικά)
  • War in the Woods (Howells House, 1992) ISBN 0-929590-08-2 (Αγγλικά)
  • 14 juuni 1941.a: mälestusi ja dokumente (Tallinn, 1990) (Εσθονικά)
  • Kodu lugu (Tallinn, 1989) (Εσθονικά)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Priimägi: Kas Mart Laar on armas mõmmibeebi, tugev isakaru või ohtlik mesipuurüüstaja?» (στα εσθονικά). Eesti Ekspress. 5 Σεπτεμβρίου 2009. http://www.ekspress.ee/news/paevauudised/vanakuld/priimagi-kas-mart-laar-on-armas-mommibeebi-tugev-isakaru-voi-ohtlik-mesipuuruustaja.d?id=27691265. 
  2. «Europe Review 2003/04: The Economic and Business Report - Google Boeken». Books.google.com. http://books.google.com/books?id=3R85byyUHeUC&pg=PA105&dq=Mart+Laar&ei=2BpeR5vbFJOKiQGOt6W_AQ&sig=WGVOd3hpITOcWZTVC0-QCgugwDk. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  3. Braithwaite, Rodric (2008). «Misreading Russia». Survival (Routledge) 50 (4): 169–176. doi:10.1080/00396330802329097. 
  4. «Mart Laar becomes Estonia's new Defense Minister». Acus.org. http://www.acus.org/natosource/mart-laar-becomes-estonias-new-defense-minister. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  5. «Walking on Water: How to Do It». The Brussels Journal. http://www.brusselsjournal.com/node/202. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  6. Hare, P. G. Judy Batt. Saul Estrin (1999). Reconstituting the Market. Routledge, σελ. 205. ISBN 90-5702-329-6. http://books.google.com/books?id=dDcvE27otMkC&pg=PA205&dq. 
  7. Smith, David James (2002). The Baltic States. Routledge, σελ. 91. ISBN 0-415-28580-1. http://books.google.com/books?id=YaYbzQQN97EC&pg=PA91&dq. 
  8. «Allah's Mountains: The Battle for Chechnya, New Edition - Sebastian Smith - Google Boeken». Books.google.com. http://books.google.com/books?id=NPkH-7BCB6AC&pg=PA132&lpg=PA132. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  9. «Baltic Voices». Baltic Voices. http://www.balticvoices.org/estonia/estonian_government.php?PHPSESSID=924e591e55b5bb67afdd246ab2d75b43. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  10. «Archive | No. 1 (3) 2001». The Baltic Course. http://www.baltic-course.com/archive/eng/fall_2001/crime.htm. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  11. «Eesti Päevaleht». Epl.ee. http://www.epl.ee/?artikkel=281888. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 
  12. «Mart Laar 50: kaksteist kaadrit kahekordsest peaministrist - Arvamus». Arvamus.postimees.ee. http://arvamus.postimees.ee/253305/mart-laar-50-kaksteist-kaadrit-kahekordsest-peaministrist/. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  13. «“Mart Laar vassis ja valetas”. | Õhtuleht». Ohtuleht.ee. http://www.ohtuleht.ee/102445. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  14. «m.aripaev.ee». Ap3.ee. http://www.ap3.ee/?PublicationId=31503ED6-39D4-4163-9D98-74AA1E3959CE&code=75325. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  15. DELFI. «Laar: ma olin pilti tulistades eraisik - Eesti Päevaleht». Epl.ee. http://www.epl.ee/news/eesti/laar-ma-olin-pilti-tulistades-eraisik.d?id=50804868. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  16. Deevision Webgraphics. «<< Saarlane >> - Eesti uudised: Laar väidab, et peaministrina polegi ta kogu aeg peaminister». Saarlane.ee. http://www.saarlane.ee/uudised/uudis.asp?newsid=5262&kat=2. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  17. DELFI. «Mart Laari pihtimus - Eesti Päevaleht». Epl.ee. http://www.epl.ee/news/eesti/mart-laari-pihtimus.d?id=50865986. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  18. «Uus raamat «». Martlaar.ee. http://www.martlaar.ee/2007/01/26/uus-raamat/. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  19. «Eesti Vabariigi President 1992-2001 - Ametitegevus - Teenetemärgid - Riigivapp». Vp1992-2001.president.ee. http://vp1992-2001.president.ee/est/ametitegevus/Riigivapp.asp. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  20. «m.aripaev.ee». Ap3.ee. http://www.ap3.ee/?PublicationId=31503ED6-39D4-4163-9D98-74AA1E3959CE&code=4176. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  21. «Riigikogu». Riigikogu.ee. 1960-04-22. http://www.riigikogu.ee/?op=ems&page=ikaart&pid=9402fb95-167e-4ddb-bf29-0a4ffb6b4373&elulugu=true&lang=ee&. Ανακτήθηκε στις 2013-08-01. 
  22. Lindsey, Brink (2006-05-18). «Mart Laar, Friedman Prize Winner | Cato @ Liberty». Cato.org. http://www.cato.org/blog/mart-laar-friedman-prize-winner. Ανακτήθηκε στις 2013-10-17. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Mart Laar της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).