Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λευκή υπεροχή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Λευκή υπεροχή ονομάζεται η πεποίθηση ότι οι λευκοί άνθρωποι είναι ανώτεροι από εκείνους άλλων φυλών.[1] Η πεποίθηση ευνοεί τη διατήρηση και την υπεράσπιση της κυριαρχίας των λευκών. Η πεποίθηση έχει τις ρίζες της στο δόγμα του επιστημονικού ρατσισμού και ήταν βασική δικαιολογία για την αποικιοκρατία από τις Ευρωπαϊκές δυνάμεις. Βασίζεται σε ένα φάσμα σύγχρονων κινημάτων, συμπεριλαμβανομένου του νεοναζισμού.[2]

Διαφορετικές μορφές του δόγματος προτείνουν διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με το ποιος θεωρείται λευκός (αν και το υπόδειγμα είναι γενικά ανοικτόχρωμο δέρμα, ξανθό μαλλί και γαλάζια μάτια, ή «άρια» χαρακτηριστικά που απαντώνται κυρίως στη βόρεια Ευρώπη).

Ως πολιτική ιδεολογία, επιβάλλει και διατηρεί την κοινωνική, πολιτική, ιστορική ή θεσμική κυριαρχία των λευκών. Το Υπερατλαντικό εμπόριο δούλων, οι νόμοι του Jim Crow στις Ηνωμένες Πολιτείες, και το απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική είναι παραδείγματα εφαρμογής του δόγματος.[3][4]

Η λευκή υπεροχή υποστηρίζει ένα φάσμα σύγχρονων κινημάτων, όπως ο λευκός εθνικισμός, ο λευκός αποσχιστισμός, ο νεοναζισμός και το κίνημα της Χριστιανικής Ταυτότητας (Christian Identity), το οποίο είναι πιο γνωστό στις αγγλοσαξονικές χώρες.[5] Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η λευκή υπεροχή συνδέεται κυρίως με οργανώσεις όπως τα Άρια Έθνοι (Aryan Nations),η Λευκή Άρια Αντίσταση (White Aryan Resistance) και η Κου Κλουξ Κλαν. Οι Proud Boys (Περήφανα Αγόρια) θεωρούνται ότι είναι υποστηρικτικοί της λευκή υπεροχής, παρά τους ισχυρισμούς τους ότι δεν σχετίζονται με αυτήν.[6] Τα τελευταία χρόνια, ιστότοποι όπως το Twitter (γνωστό ως X από τον Ιούλιο του 2023), το Reddit και η νεο-ναζιστική ιστοσελίδα Stormfront έχουν συμβάλει σε αυξημένη δραστηριότητα και ενδιαφέρον για τη λευκή υπεροχή.[7]

Δεν έχουν όλες οι οργανώσεις λευκής υπεροχής τους ίδιους στόχους. Ενώ ορισμένες προβάλλουν ένα νορδικιστικό ιδεώδες «λευκότητας», άλλες έχουν πιο ευρεία αντίληψη περί λευκής υπεροχής, περιλαμβάνοντας άτομα νότιας ευρωπαϊκής ή ανατολικοευρωπαϊκής καταγωγής.[8] Διάφορες ομάδες υποστηρικτικών της ιδεολογίας της λευκής υπεροχής αναγνωρίζουν διαφορετικούς φυλετικούς, εθνοτικούς, θρησκευτικούς και άλλους «εχθρούς»,[8] με πιο συνηθισμένους τους ανθρώπους υποσαχάριας αφρικανικής καταγωγής, τους ιθαγενείς πληθυσμούς, άτομα ασιατικής καταγωγής, μιγάδες, πληθυσμούς της περιοχής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, τους εβραίους, τους μουσουλμάνους και τα ομοφυλοφιλικά άτομα.[9][10][11][12][13][14][15][16]

Στην ακαδημαϊκή χρήση, ιδιαίτερα στη θεωρία της κριτικής φυλής (critical race theory) και στη Διατομεακότητα, ο όρος «λευκή υπεροχή» αναφέρεται επίσης σε ένα κοινωνικό σύστημα στο οποίο οι λευκοί απολαμβάνουν δομικά προνόμια έναντι άλλων εθνοτικών ομάδων, τόσο σε συλλογικό όσο και σε ατομικό επίπεδο, παρά την τυπική νομική ισότητα.[17][18][19][20][21]

Η θεωρία της «λευκής γειτνίασης» (white adjacency) υποστηρίζει ότι ορισμένες ομάδες μη λευκών ανθρώπων είναι πιο κοντά κοινωνικά στους λευκούς από άλλες, γεγονός που τους προσφέρει έναν βαθμό προνομίων που υποτίθεται πως απολαμβάνουν και οι λευκοί.[22]

  1. ↑ John Philip Jenkins (2021-04-13). «white supremacy». britannica. https://www.britannica.com/topic/white-supremacy. Ανακτήθηκε στις 2022-08-14.
  2. ↑ Brody, Richard (April 9, 2021). «"Exterminate All the Brutes," Reviewed: A Vast, Agonizing History of White Supremacy». The New Yorker (Condé Nast). https://www.newyorker.com/culture/the-front-row/exterminate-all-the-brutes-reviewed-a-vast-agonizing-history-of-white-supremacy. Ανακτήθηκε στις May 21, 2021.
  3. ↑ Wildman, Stephanie M. (1996). Privilege Revealed: How Invisible Preference Undermines AmericaΑπαιτείται δωρεάν εγγραφή. NYU Press. σελ. 87. ISBN 978-0-8147-9303-9.
  4. ↑ Helms, Janet (2016). «An election to save White Heterosexual Male Privilege». Latina/o Psychology Today 3: 6–7. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-14. https://web.archive.org/web/20170514172609/https://www.bc.edu/content/dam/files/schools/lsoe_sites/isprc/pdf/Helms%20LPT%202016%20(1).pdf. Ανακτήθηκε στις 2021-08-11.
  5. ↑ Brody, Richard (2021-04-09). «"Exterminate All the Brutes," Reviewed: A Vast, Agonizing History of White Supremacy». The New Yorker. https://www.newyorker.com/culture/the-front-row/exterminate-all-the-brutes-reviewed-a-vast-agonizing-history-of-white-supremacy. Ανακτήθηκε στις 2022-01-28.
  6. ↑ Kutner, Samantha (2020). «The Allure of Hyper Masculinity and Cryptofascism for Men Who Join the Proud Boys» (PDF). Swiping Right: The Allure of Hyper Masculinity and Cryptofascism for Men Who Join the Proud Boys. International Centre for Counter-Terrorism. σελ. 1. JSTOR resrep25259. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 19 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2022.
  7. ↑ Daniel, Jessie (19 Οκτωβρίου 2017). «Twitter and White Supremacy: A Love Story». CUNY Academic Works. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2018.
  8. 1 2 Flint, Colin (2004). Spaces of Hate: Geographies of Discrimination and Intolerance in the U.S.A. Routledge. σελ. 53. ISBN 978-0-415-93586-9. Although white racist activists must adopt a political identity of whiteness, the flimsy definition of whiteness in modern culture poses special challenges for them. In both mainstream and white supremacist discourse, to be white is to be distinct from those marked as nonwhite, yet the placement of the distinguishing line has varied significantly in different times and places.
  9. ↑ «'Jews will not replace us': Why white supremacists go after Jews». The Washington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 13, 2022. https://web.archive.org/web/20220713223948/https://www.washingtonpost.com/news/acts-of-faith/wp/2017/08/14/jews-will-not-replace-us-why-white-supremacists-go-after-jews/. Ανακτήθηκε στις August 14, 2017.
  10. ↑ «How Anti-Semitism Is Tied To White Nationalism». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 13, 2022. https://web.archive.org/web/20220713225139/https://www.npr.org/2018/10/30/662253632/how-anti-semitism-is-tied-to-white-nationalism. Ανακτήθηκε στις October 30, 2018.
  11. ↑ Ali, Wajahat (January 19, 2022). «Antisemitism Is Driving White Supremacist Terror In The United States». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 13, 2022. https://web.archive.org/web/20220713225140/https://www.thedailybeast.com/antisemitism-is-the-root-of-all-white-supremacist-terrorism. Ανακτήθηκε στις January 19, 2022.
  12. ↑ «Why Are So Many White Nationalists 'Virulently Anti-LGBT'?». National Broadcasting Company. 21 Αυγούστου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 21 Αυγούστου 2017.
  13. ↑ «Why are white nationalist groups targeting LGBTQ groups?». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 13, 2022. https://web.archive.org/web/20220713223943/https://www.npr.org/2022/06/19/1106125400/why-are-white-nationalist-groups-targeting-lgbtq-groups. Ανακτήθηκε στις June 19, 2022.
  14. ↑ «White supremacy's rigid views on gender and sexuality». Cable News Network. 15 Ιουνίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2022.
  15. ↑ «Knoxville Pridefest parade: White nationalists to protest». Knoxnews. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2018.
  16. ↑ Smith, Andrea (1 Σεπτεμβρίου 2012). «Indigeneity, settler colonialism, white supremacy». Στο: HoSang, Daniel Martinez· LaBennett, Oneka· Pulido, Laura, επιμ. Racial Formation in the Twenty-First Century. University of California Press. ISBN 978-0-520-95376-5 – μέσω Google Books.
  17. ↑ Ansley, Frances Lee (1989). «Stirring the Ashes: Race, Class and the Future of Civil Rights Scholarship». Cornell Law Review 74: 993ff.
  18. ↑ Ansley, Frances Lee (29 Ιουνίου 1997). «White supremacy (and what we should do about it)». Στο: Richard Delgado· Jean Stefancic, επιμ. Critical white studies: Looking behind the mirror. Temple University Press. σελ. 592. ISBN 978-1-56639-532-8.
  19. ↑ Mills, C.W. (2003). «White supremacy as sociopolitical system: A philosophical perspective». White Out: The Continuing Significance of Racism: 35–48.
  20. ↑ Hooks, Bell (2000). Feminist theory: From margin to center. Pluto Press. ISBN 978-0-7453-1663-5.
  21. ↑ Gillborn, David (September 1, 2006). «Rethinking White Supremacy Who Counts in 'WhiteWorld'». Ethnicities 6 (3): 318–40. doi:10.1177/1468796806068323. ISSN 1468-7968. http://www.ssoar.info/ssoar/handle/document/23036. Ανακτήθηκε στις March 27, 2020.
  22. ↑ Tecun, Arcia· Lopesi, Lana· Sankar, Anisha (21 Οκτωβρίου 2022). Towards a Grammar of Race: In Aotearoa New Zealand (στα Αγγλικά). Bridget Williams Books. σελ. 4. ISBN 978-1-990046-60-5.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Λευκή_υπεροχή&oldid=11285628"