Κλεοπάτρα (ταινία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κλεοπάτρα
(Cleopatra)
Cleopatra poster.jpg
Κινηματογραφική αφίσα
ΣκηνοθεσίαΤζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς
ΠαραγωγήΟυόλτερ Ουένγκερ
ΣενάριοΡάναλντ Μακντούγκαλ, Sidney Buchman, Μπεν Χεκτ και Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς
ΠρωταγωνιστέςΕλίζαμπεθ Τέιλορ, Ρίτσαρντ Μπάρτον, Ρεξ Χάρισον, Ρόντι ΜακΝτόουαλ, Μάρτιν Λάνταου, Χιουμ Κρόνιν, George Cole, Τσέζαρε Ντανόβα, Ρόμπερτ Στίβενς, Φρανσέσκα Αννίς, Πάμελα Μπράουν, Μάικλ Χόρντερν, Carroll O'Connor, Τζιν Μαρς, John Karlsen, Loris Loddi, Γκρεγκουάρ Ασλάν, Andrew Keir, Gwen Watford, Ντάγκλας Γουίλμερ, Φίνλεϊ Κιούρι, Ντέσμοντ Λιουέλιν, Μπεν Ράιτ, John Doucette, John Hoyt, Λόρενς Νεϊσμίθ, Μαρίνα Μπέρτι, Marne Maitland, Μάρτιν Μπένσον, Richard O'Sullivan, Κένεθ Χέιγκ[1], Τζακ Τέιλορ[1], Margaret Lee[1], Paola Pitagora[1], Michela Roc[1], Salvatore Billa[1], Φούριο Μενικόνι[1], Michael Gwynn, Herbert Berghof, John Alderson, John Cairney[1], Calvin Lockhart[1], John Alderton[1], Rod Dana[1], Ronald Allen[1], Peter Forster[1], Τζον Φρέντερικ[1], Jacqui Chan και Andrew Faulds
ΜουσικήΆλεξ Νορθ
ΦωτογραφίαΛέον Σαμρόι και Τζακ Χίλντγιαρντ
ΜοντάζDorothy Spencer
Εταιρεία παραγωγής20th Century Fox
Πρώτη προβολή12 Ιουνίου 1963 (1963-06-12) (Νέα Υόρκη)
ΚυκλοφορίαFlag of Italy.svg 30 Ιανουαρίου 1964 (1964-01-30)
Διάρκεια241 λεπτά
ΠροέλευσηΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής[2][3][4], Ηνωμένο Βασίλειο[3] και Ελβετία[1]
ΓλώσσαΑγγλικά
Προϋπολογισμός31,1 εκατομμύρια δολάρια [5]
Ακαθάριστα έσοδα57,8 εκατομμύρια δολάρια (ΗΠΑ και Καναδάς)
40,3 εκατομμύρια δολάρια (παγκόσμια έσοδα)

Η Κλεοπάτρα (αγγλικά: Cleopatra‎) είναι μια αμερικανική επική ιστορική δραματική ταινία του 1963 σε σκηνοθεσία Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς και σε σενάριο προσαρμοσμένο από τους Μάνκιεβιτς , Ράναλντ ΜακΝτούγκαλ και και Σίντνεϊ Μπάχμαν από το βιβλίο Η ζωή και το έργο της Κλεοπάτρας (The Life and Times of Cleopatra) του Κάρλο Μαρία Φρανζέρο του 1957, και από ιστορίες του Πλούταρχου, του Σουητωνίου και του Αππιανού. Στον ομώνυμο ρόλο πρωταγωνιστεί η Ελίζαμπεθ Τέιλορ, με τους Ρίτσαρντ Μπάρτον, Ρεξ Χάρισον, Ρόντι ΜακΝτάουελ και Μάρτιν Λαντάου να εμφανίζονται σε δεύτερους ρόλους.

Η ταινία περιγράφει τους αγώνες της Κλεοπάτρας, ως νεαρή βασίλισσα της Αιγύπτου, για να αντισταθεί στις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες της Ρώμης.

Ο παραγωγός Γουόλτερ Γουάνγκερ είχε από καιρό σκεφτεί να δημιουργήσει μια βιογραφική για την Κλεοπάτρα. Το 1958, η εταιρεία παραγωγής του συνεργάστηκε με την 20th Century Fox για την παραγωγή της ταινίας. Μετά από μια εκτεταμένη αναζήτηση κάστινγκ, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ δέχτηκε και υπέγραψε για να υποδυθεί τον ομώνυμο ρόλο για αμοιβή ρεκόρ τους ενός εκατομμυρίου δολαρίων. Ο Ρούμπεν Μαμούλιαν προσλήφθηκε ως σκηνοθέτης και το σενάριο υποβλήθηκε σε πολλές αναθεωρήσεις από τους Νάιτζελ Μπάλτσιν, Ντέιλ Γουάσερμαν και Νούναλι Τζόνσον. Η κύρια κινηματογράφηση ξεκίνησε στα Pinewood Studios στις 28 Σεπτεμβρίου 1960, αλλά τα προβλήματα υγείας της Τέιλορ καθυστέρησαν τα περαιτέρω γυρίσματα. Η παραγωγή διακόπηκε τον Νοέμβριο, αφού είχε υπερβολικό προϋπολογισμό με μόλις δέκα λεπτά χρήσιμων γυρισμάτων.

Ο Μαμούλιαν παραιτήθηκε από τη σκηνοθεσία και στη συνέχεια αντικαταστάθηκε από τον Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς, ο οποίος είχε σκηνοθετήσει στο παρελθόν την Τέιλορ στο Ξαφνικά, το περασμένο καλοκαίρι (1959). Η παραγωγή επανατοποθετήθηκε στα στούντιο της Τσινετσιτά, όπου τα γυρίσματα ξανάρχισαν στις 25 Σεπτεμβρίου 1961 χωρίς να έχει ολοκληρωθεί πλήρως. Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ένα προσωπικό σκάνδαλο έγινε παγκόσμια πρωτοσέλιδο σε εφημερίδες όταν αναφέρθηκε ότι οι συμπρωταγωνιστές Τέιλορ και Μπάρτον είχαν ερωτική σχέση. Τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν στις 28 Ιουλίου 1962 και έγιναν περαιτέρω επαναλήψεις από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο του 1963. Με το εκτιμώμενο κόστος παραγωγής να ανέρχεται συνολικά σε 31 εκατομμύρια δολάρια, η ταινία έγινε η πιο ακριβή ταινία που έγινε ποτέ μέχρι τότε και σχεδόν χρεοκόπησε το στούντιο της Τσινετσιτά.

Η Κλεοπάτρα έκανε πρεμιέρα στον κινηματογράφο Ριβόλι της Νέας Υόρκης στις 12 Ιουνίου 1963. Έλαβε γενικά ευνοϊκή ανταπόκριση από τους κριτικούς[6] και έγινε η ταινία με τα υψηλότερα κέρδη του 1963 , κερδίζοντας έσοδα 57,7 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, και μια από τις ταινίες με τα υψηλότερα κέρδη της δεκαετίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, αρχικά έχασε χρήματα λόγω του κόστους παραγωγής και διανομής 44 εκατομμυρίων δολαρίων. Έλαβε εννέα υποψηφιότητες για τα βραβεία Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένης της Καλύτερης Ταινίας, και κέρδισε τέσσερα βραβεία: Καλύτερης Καλλιτεχνικής Σκηνοθεσίας (Έγχρωμο), Καλύτερης Φωτογραφίας, Καλύτερων Οπτικών Εφέ και Καλύτερου Σχεδιασμού Κοστουμιών.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τη Μάχη των Φαρσάλων το 48 π.Χ., ο Ιούλιος Καίσαρας καταθφάνει στην Αίγυπτο, με το πρόσχημα ότι είναι ο εκτελεστής της διαθήκης του πατέρα του νεαρού Φαραώ Πτολεμαίου ΙΓ' και της αδελφής του Κλεοπάτρας, η οποία και πείθει τον Καίσαρα να της δώσει τον θρόνο αντί του μικρότερου αδερφού της. Ο Καίσαρας, συναίνει και καταδικάζει σε θάνατο τον Ποτίνο για την οργάνωση μιας απόπειρας δολοφονίας στην Κλεοπάτρα και διώχνει τον νεαρό Πτολεμαίο στην ανατολική έρημο, όπου αυτός και ο μικρός στρατός του θα αντιμετωπίσουν βέβαιο θάνατο εναντίον του Μιθριδάτη.

Η Κλεοπάτρα στέφεται βασίλισσα της Αιγύπτου και αρχίζει να αναπτύσσει μεγάλα όνειρα να κυβερνήσει τον κόσμο μαζί με τον Καίσαρα, ο οποίος με τη σειρά του επιθυμεί να γίνει αυτοκράτορας της Ρώμης. Παντρεύονται και όταν γεννιέται ο γιος τους ο Καισάριος, ο Καίσαρας τον αποδέχεται δημόσια, κάτι που γίνεται θέμα στην Ρώμη και στην Γερουσία. Καθώς ανακυρήσσεται ισόβιος δικτάτορας, ο Καίσαρας προσκαλεί την Κλεοπάτρα, η οποία όταν φτάνει στη Ρώμη με μια πολυτελή πομπή κερδίζει τον θαυμασμό του ρωμαϊκού λαού. Η Γερουσία γίνεται όλο και πιο δυσαρεστημένη εν μέσω φήμων ότι ο Καίσαρας επιθυμεί να γίνει αυτοκράτορας, κάτι που είναι ανάθεμα για τους Ρωμαίους. Τον Μαρτίο του 44 π.Χ., μια ομάδα συνωμοτών δολοφονούν τον Καίσαρα και φεύγουν από την πόλη, ξεκινώντας μια εξέγερση. Μια συμμαχία μεταξύ του Οκταβιανού, του υιοθετημένου γιο του Καίσαρα, του Μάρκου Αντώνιου, το δεξί χέρι του Καίσαρα και του Μάρκου Λέπιδου καταστέλλει την εξέγερση. Η Κλεοπάτρα εξοργίζεται όταν μαθαίνει ότι η διαθήκη του Καίσαρα αναγνωρίζει τον Οκταβιανό αντί του Καισαρίωνα ως επίσημο κληρονόμο του και επιστρέφει στην Αίγυπτο.

Μετά το θάνατο του δικτάτορα, η διοίκηση των επαρχιών της αυτοκρατορίας μοιράστηκε σε πολλούς υψηλόβαθμους Ρωμαίους και ο έλεγχος της Αιγύπτου πέρασε στον Μάρκο Αντώνιο. Για να πραγματοποιήσει τις πολιτικές και στρατιωτικές του φιλοδοξίες, ο Αντώνιος χρειάζεται χρήματα και πόρους και το μόνο μέρος όπου μπορεί να τα αποκτήσει είναι στην Αίγυπτο. Ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα συναντιούνται και συνάπτουν μια ερωτική και πολιτική συμμαχία. Αυτή η εξέλιξη των γεγονότων δεν περιλαμβάνεται καθόλου στα σχέδια του Οκταβιανού και όταν ο Αντώνιος φτάνει στη Ρώμη, κανονίζει έναν σύντομο γάμο μεταξύ της αδερφής του και του Αντώνιου. Όταν μαθαίνει την προδοσία του αγαπημένου της, η Κλεοπάτρα αρνείται να αποτίσει φόρο τιμής στην Ρώμη. Προσπαθώντας να βρει συμβιβασμό, ο Αντώνιος επιστρέφει στην Αιγύπτο και συναντά την Κλεοπάτρα στο πολυτελές βασιλικό πλοίο στην Ταρσό. Η σχέση αγάπης τους αναβιώνει και ο Ρωμαίος υπακούει στη θέληση της Κλεοπάτρας. Στη Γερουσία, η είδηση αυτή προκαλεί οργή, όπου ο Οκταβιανός το χειρίζεται επιδέξια σε τέτοιο βαθμό ώστε η Ρώμη να είναι έτοιμη να προχωρήσει σε στρατιωτική δράση.

Η αποφασιστική αναμέτρηση ξεκινά με τον τελευταίο πόλεμο της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας να λαμβάνει χώρα στη θάλασσα με την Μάχη του Ακτίου. Ο Αντώνιος, πιο συνηθισμένος να μάχεται στη στεριά, ηττάται. Όταν γίνεται γνωστό αυτό, η Κλεοπάτρα ενημερώνεται ψευδώς για τον θάνατο του Αντώνιου και εγκαταλείπει την περιοχή της μάχης. Ο Αντώνιος, του οποίου το πλοίο παρασύρθηκε σε παγίδα, καταφέρνει να διαφύγει και πηγαίνει στην Αίγυπτο.

Εν τω μεταξύ, ο στρατός του Οκταβιανού, χωρίς αντίσταση, εισέρχεται στην Αίγυπτο και πλησιάζει γρήγορα την πρωτεύουσα. Ο Αντώνιος προσπαθεί ανεπιτυχώς να αντισταθεί στον Οκταβιανό, αλλά η μικρή του ομάδα παραδίδεται στο έλεος του εχθρού, με τον συνεργάτη του Αντώνου Ρούφιο να αυτοκτονεί [7]. Ο Αντώνιος επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια, αλλά δεν βρίσκει την Κλεοπάτρα στο παλάτι. Θεωρώντας ότι και η αγαπημένη του τον εγκατέλειψε, αποφασίζει να δώσει τέλος στην ζωή του με ένα σπαθί. Θανάσιμα τραυματισμένος, ο Αντώνιος μεταφέρεται στον ναό όπου κρυβόταν η Κλεοπάτρα και εκείνος πεθαίνει στην αγκαλιά της. Τα ρωμαϊκά στρατεύματα καταλαμβάνουν την πόλη. Εκεί ο Οκταβιανός προσπαθεί να κάνει μια συμφωνία με την Κλεοπάτρα, λεγόντας της ότι θα της επιτρέψει να κυβερνήσει την Αίγυπτο ως ρωμαϊκή επαρχία με αντάλλαγμα να συμφωνήσει να τον συνοδεύσει στη Ρώμη. Η Κλεοπάτρα συνειδητοποιεί ότι ο γιος της δεν είναι πια ζωντανός και αποφασίζει για να μην πάει ως έπαθλο του Οκταβιανού στην Ρώμη, να βάλει τέλος στην ζωή της, τοποθετώντας το χέρι της σε ένα καλάθι με ένα δηλητηριώδες φίδι. [8].

Διανομή ρόλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ελίζαμπεθ Τέιλορ ως Κλεοπάτρα

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 (Τσεχικά) ČSFD. 2001.
  2. The American Film Institute Catalog of Motion Pictures. 23209. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2020.
  3. 3,0 3,1 BFI Film & TV Database. 4ce2b701ea47f. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2020.
  4. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 164598510. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2020.
  5. Hall, Sheldon· Neale, Stephen (2010). Epics, spectacles, and blockbusters: a Hollywood history. Wayne State University Press. σελ. 166. ISBN 978-0-8143-3008-1. 
  6. «Gross of Movie Rises». The New York Times: σελ. 31. March 27, 1964. https://www.nytimes.com/1964/03/27/archives/gross-of-movie-rises.html. Ανακτήθηκε στις August 13, 2021. 
  7. Geis 1978, σελ. 338.
  8. Holston 2012, σελ. 164.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]