Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ζμπίγκνιεφ Μπζεζίνσκι
Zbigniew Brzezinski, 1977.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Zbigniew Brzeziński (Πολωνικά)
Γέννηση28  Μαρτίου 1928[1][2][3]
Βαρσοβία[4][1]
Θάνατος26  Μαΐου 2017[5][1][3]
Φολς Τσερτς[1]
Αιτία θανάτουπνευμονία
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
ΕθνικότηταΠολωνοί, white Americans[6] και λευκοί[6]
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής (από 1958)[7][8]
Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑμερικανικά αγγλικά[9]
ΕκπαίδευσηΠτυχίο Τεχνών
μεταπτυχιακό
διδάκτωρ φιλοσοφίας
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο ΜακΓκιλ (1945–1950)
Νομική Σχολή Χάρβαρντ
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΓεωπολιτικός
πολιτικός επιστήμονας
παιδαγωγός
καθηγητής πανεπιστημίου
δημιουργός γραπτών έργων
στρατηγιστής
κριτικός
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς
Paul H. Nitze School of Advanced International Studies
Πανεπιστήμιο Κολούμπια (1960–1989)
Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (1953–1960)
Αξιοσημείωτο έργοThe Grand Failure
Η μεγάλη σκακιέρα
Between Two Ages
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΔημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ
Οικογένεια
ΣύζυγοςEmilie Benes Brzezinski (1955–2017)[6]
ΤέκναIan Brzezinski
Mark Brzezinski
Mika Brzezinski
ΓονείςΘαδαίος
ΣυγγενείςMatthew Brzezinski (ανιψιός)
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΣύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας (1977–1981)
μέλος Διοικητικού Συμβουλίου (Polish American Enterprise Fund)
Βραβεύσειςυποτροφία Γκούγκενχαϊμ (1960)[10]
Knight of the Order of the White Eagle (1995)
Recipient of the Order of Tomáš Garrigue Masaryk, 1st class
Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας
Order of the Three Stars, 2nd Class
Harvard Centennial Medal
Antonovych prize
Grand Officer of the Order of the Star of Romania
Τάγμα Τιμής α΄ βαθμού
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Γερμανίας
Grand Cross of the Order of Grand Duke Gediminas
Τάγμα του Πρίγκηπα Γιάροσλαβ του Σοφού
επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας
Τάγμα του Αίμου
Commander with Star of the Order of Merit of Hungary
Ellis Island Medal of Honor
honorary citizen of Kraków (7  Νοεμβρίου 2001)
honorary doctorate from the Catholic University of Lublin
honorary doctor of Fordham University
honorary doctor of Georgetown University
honorary doctor of Vilnius University
Επίτιμος καθηγητής του πανεπιστημίου της Κρακοβίας
Order of Prince Yaroslav the Wise, 3rd class[11]
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι (αγγλικά: Zbigniew Kazimierz Brzezinski‎) ή πολωνικά: ˈzbiɡɲɛf kaˈʑimjɛʐ bʐɛˈʑij̃skʲi‎) ήταν Πολωνοαμερικανός διπλωμάτης και πολιτικός επιστήμονας. Υπηρέτησε ως σύμβουλος του Προέδρου Λίντον Τζόνσον από το 1966 έως το 1968 και επίσης Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Προέδρου Τζίμι Κάρτερ από το 1977 έως το 1981. Ως διανοούμενος, ο Μπρζεζίνσκι ανήκε στη ρεαλιστική σχολή των διεθνών σχέσεων, στεκόμενος στη γεωπολιτική παράδοση του Χάλφορντ Μακίντερ και του Νίκολας Σπάιμαν.[12][13] Στον Μπρζεζίνσκι πιστώνεται η δημιουργία της Τριμερούς Επιτροπής.[14] Σημαντικά γεγονότα εξωτερικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της θητείας του περιελάμβαναν την εξομάλυνση των σχέσεων των ΗΠΑ με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (και τη διακοπή των σχέσεων με τη Κινεζική Δημοκρατία της Ταϊβάν), την υπογραφή της δεύτερης Συνθήκης Περιορισμού Στρατηγικών Όπλων (SALT II) με τη Σοβιετική Ένωση, τη διαμεσολάβηση των Συμφωνιών του Καμπ Ντέιβιντ μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ. Την ανατροπή του φιλικά προσκείμενου προς τις ΗΠΑ Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, όπου οδήγησε στην έναρξη της Ιρανικής Επανάστασης. Επίσης την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προκειμένου να υπονομευτεί η επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης [15] με την υποστήριξη των Αφγανών μουτζαχεντίν κατά τη διάρκεια του Σοβιετικού-Αφγανικού πολέμου.

Οι προσωπικές απόψεις του Μπρζεζίνσκι έχουν περιγραφεί ως «προοδευτικές», «διεθνείς»,[15] πολιτικές φιλελεύθερες και «ισχυρές αντικομμουνιστικές».[16] Υπήρξε υπέρμαχος του αντισοβιετικού περιορισμού, των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της «καλλιέργειας μιας ισχυρής Δύσης».[15] Έχει επαινεθεί για την ικανότητά του να βλέπει «τη μεγάλη εικόνα». Οι επικριτές τον περιέγραψαν ως «σκληροπυρηνικό της εξωτερικής πολιτικής» σε ορισμένα ζητήματα όπως οι σχέσεις Πολωνίας-Ρωσίας.[17] Ο Μπρζεζίνσκι υπηρέτησε ως καθηγητής Αμερικανικής Εξωτερικής Πολιτικής στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Johns Hopkins και διατέλεσε μέλος διαφόρων επιτροπών και συμβουλίων. Ο μεγαλύτερος γιος του είναι ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ο μικρότερος γιος του Μαρκ, είναι ο σημερινός πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στην Πολωνία και στο παρελθόν υπηρέτησε ως Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Σουηδία από το 2011 έως το 2015.

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 www.nytimes.com/2017/05/26/us/zbigniew-brzezinski-dead-national-security-adviser-to-carter.html.
  2. 2,0 2,1 (Αγγλικά) SNAC. w6n5920p. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 179730579. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 11  Δεκεμβρίου 2014.
  5. www.theguardian.com/us-news/2017/may/27/zbigniew-brzezinski-national-security-adviser-president-carter-dies-89.
  6. 6,0 6,1 6,2 263/000023194.
  7. www.nytimes.com/politics/first-draft/2015/01/21/.
  8. www.nytimes.com/books/97/10/26/reviews/971026.26gwertzt.html.
  9. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12709390f. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  10. www.gf.org/fellows/all-fellows/zbigniew-k-brzezinski/. Ανακτήθηκε στις 21  Δεκεμβρίου 2020.
  11. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2022.
  12. Sabine Feiner: Weltordnung durch US-Leadership? Die Konzeption Zbigniew K. Brzezinskis. Westdeutscher Verlag, Wiesbaden 2001
  13. Seiple, Chris (Νοεμβρίου 27, 2006). «Revisiting the Geo-Political Thinking of Sir Halford John Mackinder: United States–Uzbekistan Relations 1991–2005» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις Αυγούστου 28, 2017. Ανακτήθηκε στις Αυγούστου 18, 2014. 
  14. Sklar, Holly. "Founding the Trilateral Commission: Chronology 1970-1977". Trilateralism: The Trilateral Commission and Elite Planning for World Management. Boston: South End Press, 1980. (ISBN 0-89608-103-6) (ISBN 0-89608-104-4) OCLC 6958001 604 pages. Excerpts available.
  15. 15,0 15,1 15,2 Sargent, Daniel. «Postmodern America Didn't Deserve Jimmy Carter». Foreign Policy (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2021. 
  16. «Zbigniew Brzezinski obituary». the Guardian (στα Αγγλικά). 28 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2021. 
  17. «The last hawk: Zbigniew Brzezinski (1928-2017)». openDemocracy (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2021. 

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Andrianopoulos, Gerry Argyris. Kissinger and Brzezinski: The NSC and the Struggle for Control of U.S. National Security Policy, Palgrave Macmillan (June 1991), (ISBN 0-312-05743-1)
  • Avner, Yehuda, The Prime Ministers: An Intimate Narrative of Israeli Leadership, The Toby Press, 2010, (ISBN 978-1-59264-278-6)
  • Firestone, Thomas. "Four Sovietologists: A Primer". National Interest No. 14 (Winter 1988/9), pp. 102–107 on the ideas of Zbigniew Brzezinski, Stephen F. Cohen Jerry F. Hough, and Richard Pipes.
  • Gati, Charles, ed. (2013), Zbig: The Strategy and Statecraft of Zbigniew Brzezinski, The Johns Hopkins University Press, (ISBN 1421409763).
  • Lubowski, Andrzej. Zbig: The Man Who Cracked the Kremlin (2013)
  • Thacker, Innes (1980), Ideological Control and the Depoliticisation of Language, in Bold, Christine (ed.), Cencrastus No. 2, Spring 1980, pp. 30 – 33, ISSN 0264-0856
  • Patrick Vaughan (1999) "Beyond Benign Neglect: Zbigniew Brzezinski and the Polish Crisis of 1980." Polish Review (1): 3–28
  • Vaïsse, Justin. Zbigniew Brzezinski: America's Grand Strategist (2018) scholarly biography
  • Wallis, Christopher. "The Thinker, The Doer and The Decider Zbigniew Brzezinski, Cyrus Vance and the Bureaucratic Wars of the Carter Administration" (PhD Thesis, Northumbria University 2018).
  • Aleksandra Ziolkowska-Boehm, Untold Stories of Polish Heroes from World War II, Chapter: "Father and Son: Tadeusz and Zbigniew Brzeziński", Hamilton Books 2018, (ISBN 978-0-7618-6983-2)