Εχθρός του Λαού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η έκφραση ″Εχθρός του Λαού″, είναι ένας ασαφής προσδορισμός των αντιπάλων αυτού που τον χρησιμοποιεί, στιγμαντίζοντάς τους ως εχθρούς ολόκληρης της κοινωνίας.

Η έκφραση ανάγεται στους ρωμαϊκούς χρόνους, όταν η Σύγκλητος στιγμάτισε τον αυτοκράτορα Νέρωνα ως ‘’Εχθρό του Λαού″ ( Hostis Publicus) το 68 π.Χ. Στη γαλλική του μορφή (Ennemi du Peuple), χρησιμοποιήθηκε κατά τη Γαλλική Επανάσταση. Στις 25/12/1793 ο Ροβεσπιέρος είπε: ‘’Η Επαναστατική Κυβέρνηση οφείλει στους καλούς πολίτες την προστασία του έθνους. Στους εχθρούς του λαού δεν οφείλει τίποτα παρά μόνο το θάνατο’’.

Έχει χρησιμοποιηθεί επίσης και στη λογοτεχνία. Με τον ίδιο ακριβώς τίτλο ο Ερρίκος Ίψεν έγραψε ένα θεατρικό έργο το 1882. Σήμερα όμως η χρήση του γίνεται με αναφορά στη σοβιετική φρασεολογία. [1] Στη Σοβιετική Ένωση γινόταν εκτεταμένη χρήση του όρου ‘’Εχθρός του Λαού’’ (Враг Народа, Βραγκ Ναρόντα), καθώς ταιριάζει τέλεια με την ιδέα ότι στην εξουσία είναι ο Λαός. Ο Λένιν στο Διάταγμα της 28/11/1917 έλεγε: ‘’Όλοι οι ηγέτες του Συνταγματικού Δημοκρατικού Κόμματος, ενός κόμματος που βρίθει από Εχθρούς του Λαού, είναι παράνομοι και πρέπει να συλληφθούν άμεσα και να παραπεμφθούν στο Επαναστατικό Δικαστήριο’’. [2] Οι Σοβιετικοί χρησιμοποιούσαν επίσης και τους όρους ‘’Εχθρός των Εργατών’’ (Враг Трудящихся, Βραγκ Τρουντιάστσιχσια), ‘’Εχθρός του Προλεταριάτου’’, (Враг Пролетариата, Βραγκ Προλεταριάτα), ’’Ταξικός Εχθρός’’ (Классовый Враг, Κλάσοβι Βραγκ) κ.ά. Ειδικότερα, ο όρος ″Εχθρός των Εργατών″, περιελήφθη στο άρθρο 58 του Ποινικού Κώδικα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, και παρόμοια άρθρα στους κώδικες των άλλων Σοβιετικών Δημοκρατιών[3]. [Σημ 1] . Σε διαφορετικές εποχές (εντός του πλαισίου της Σοβιετικής Ένωσης), οι όροι αυτοί χρησιμοποιήθηκαν για τον τσάρο Νικόλαο Β’ και την αυτοκρατορική οικογένεια, τους αριστοκράτες, τους αστούς, τους κληρικούς, τους αναρχικούς, τους κουλάκους, τους μοναρχικούς, τους Μενσεβίκους, τους Εσέρους, τους Μπουντιστές (Εβραίοι συνδικαλιστές), τους Τροτσκιστές, τους οπαδούς του Μπουχάριν, τους παλιούς Μπολσεβίκους, τους μετανάστες, τα ‘’σοσιαλιστικά παράσιτα’’, τους Ρώσσους κατοίκους της κινέζικης επαρχίας του Χαρμπίν κ.ά.

Ένας ″Εχθρός του Λαού″μπορούσε να εξοριστεί, να φυλακιστεί ή να εκτελεστεί, και επιπλέον να χάσει την περιουσία του. Οι στενοί συγγενείς των ‘’Εχθρών του Λαού’’ αποκαλούνταν ‘’μέλη της οικογένειας των προδοτών της Πατρίδας’’, και μπορούσαν να σταλούν στα Γκουλάγκ, ενώ στερούνταν τα πολιτικά τους δικαιώματα. Με το να είναι κάποιος φίλος ενός ″Εχθρού του Λαού″, σήμαινε αυτομάτως ότι ετίθετο υπό παρακολούθηση ως ύποπτος.

Σημαντικός αριθμός πολιτών αποκτούσε την ετικέτα του ″Εχθρού του Λαού″, όχι για τις εχθρικές τους πράξεις εναντίον του ″κράτους των εργατών και των αγροτών″, αλλά για την κοινωνική τους καταγωγή ή το προ της Επανάστασης επάγγελμα, όπως, όσοι μίσθωναν εργασία, οι υψηλόβαθμοι κληρικοί , οι πρώην αστυνομικοί, οι έμποροι κλπ. Κάποιοι από αυτούς τους ονόμαζαν κοινώς ″λισέντσι″, δηλαδή ″αποστερημένους″, (από τη ρωσική λέξη лишение, αποστέρηση), καθότι το Σοβιετικό Σύνταγμα τους στερούσε το δικαίωμα της ψήφου. Αυτό σήμαινε ότι αποκλείονταν και από διάφορα άλλα προνόμια, όπωςτην εργασία, τα δελτία διανομής αγαθών κ.ά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Benedikt Sarnov (2002). Our Soviet Newspeak: A Short Encyclopedia of Real Socialism (Наш советский новояз. Маленькая энциклопедия реального социализма.). Moscow. ISBN 5-85646-059-6. 
  2. Nicolas Werth, Karel Bartošek, Jean-Louis Panné, Jean-Louis Margolin, Andrzej Paczkowski, Stéphane Courtois (1999). The Black Book of Communism: Crimes, Terror, Repression,. Harvard University Press. ISBN 0-674-07608-7. 
  3. http://www.cyberussr.com/rus/uk58-e.html#58-1a

.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Όταν τα 25 χρόνια ήταν η τυπική ποινή για την παραβίαση του άρθρου 58 του Ποινικού Κώδικα που αφορούσε στις Αντεπαναστατικές δραστηριότητες, έλεγαν στον καταδικασθέντα: -Εντάξει, εξασφάλισες 25 χρόνια ζωή.

.