Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κεφαλόβρυσο Μεσσηνίας»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
|δήμος = [[Δήμος Αριστομένους|Αριστομένους]]
|νομός = [[νομός Μεσσηνίας|Μεσσηνίας]]
|πληθυσμός = 141113
|έτος απογραφής = 2001
|υψόμετρο = 600
|περιοχή =
|ιστοσελίδα =
|πρώην όνομα = ΧαλβατσούΧαλβάτσο
}}
 
Το '''Κεφαλόβρυσο''' ή(παλαιά ονομασία '''ΧαλβάτσουΧαλβάτσο''') είναι χωριό του νομού [[νομός Μεσσηνίας|νομού Μεσσηνίας]] του δήμου [[Δήμος Αριστομένους|δήμου Αριστομένους]]. Βρίσκεται στο βορειότερο προς τα δυτικά άκρο του κεντρικού τμήματος του [[Νομός Μεσσηνίας|νομού Μεσσηνίας]] (επαρχία [[Μεσσήνη|Μεσσήνης]]), στα όρια με την επαρχία Τριφυλίας. Μαζί με το συνοικισμό [[Κουλκάδα Μεσσηνίας|Κουλκάδα]], που βρίσκεται δύο χιλιόμετρα δυτικά απ' αυτό, αποτελούσε από το [[1912]] και ως το [[1997]] ιδιαίτερη κοινότητα, αρχικά με την επωνυμίαονομασία «Κοινότητα Χαλβάτσου» και από το [[1956]] «Κοινότητα Κεφαλόβρυσου».
 
==Γεωγραφία==
Το Κεφαλόβρυσο βρίσκεται ριζωμένο πάνω σε δυο βουνοπλαγιές, οι οποίες ανήκουν στα ακρότατα προς νότο παρακλάδια των βουνών της [[Κυπαρισσία|Κυπαρισσίας]]. Έχει μέσο σταθμικό υψόμετρο 600 μέτρα και ο συνοικισμός Κουλκάδα 640 μέτρα. Βρίσκεται, επίσης, δεξιά του επαρχιακού δρόμου Μεσσήνης - Αριστομένη - Κυπαρισσίας (επαρχιακή οδός 8 νομού Μεσσηνίας), η κατασκευή του οποίου παραμένει ανολοκλήρωτη μέχρι σήμερα. Από την [[Καλαμάτα]] απέχει 43 χιλιόμετρα, από τη [[Μεσσήνη]] 33 χιλιόμετρα και από τον [[Αριστομένης Μεσσηνίας|Αριστομένη]] 10 χιλιόμετρα.
 
Η αγροτική έκταση του Κεφαλόβρυσου είναι 13 τ.χμχλμ. (13.054 στρέμματα). Σύμφωνα με επίσημο τοπογραφικό του [[1981]], η επιφάνεια αυτή καλύπτεται αναλυτικά ως εξής<ref>{{cite book |title=Εγκυκλοπαίδεια Υδρία, τόμος 32|year=1984|pages=351}}</ref>:
 
* 3.000 στρέμματα από καλλιεργούμενες εκτάσεις
* 5.500 στρέμματα από βοσκότοπους
* 4.000 στρέμματα από δασώδεις εκτάσεις και
* 500 στρέμματα από σπίτια, δρόμους, βράχια, νερά, κ.ά.
 
Σήμερα, η τοπογραφική εικόνα είναι τελείως διαφορετική, γιατί η δασική έκταση και οι βοσκότοποι αυξάνονται συνεχώς εις βάρος των καλλιεργούμενων εκτάσεων, ως αποτέλεσμα της μείωσης του πληθυσμού και των εργατικών χεριών.
Τα αρχαιότερα έγγραφα που σώζονται στα αρχεία της Κοινότητας είναι τρεις εκθέσεις καθορισμού των ορίων του χωριού. Το πρώτο απ' αυτά έχει ημερομηνία [[29 Ιουλίου]] [[1914]] και ρυθμίζει τα όρια της Κοινότητας Χαλβάτσου με την Κοινότητα [[Καλογερέσι Μεσσηνίας|Καλογερεσίου]]. Το δεύτερο έχει ημερομηνία [[11 Ιουνίου]] [[1916]] και μ' αυτό μεταρρυθμίζεται η προηγούμενη έκθεση της 29 Ιουλίου 1914. Σύμφωνα με τη νεότερη έκθεση, τα βόρεια σύνορα της Κοινότητας Χαλβάτσου με τις Κοινότητες Λυκουδεσίου και Καλογερεσίου ορίζονται από δυτικά προς ανατολικά στη γραμμή "Σταυρός - Πετροπηγάδα - Καστράκι - Καλόγρια - Άγιος Ηλίας - Κατσούρα". Το τρίτο έγγραφο φέρει ημερομηνία [[8 Ιουλίου]] [[1931]] και καθορίζει τα όρια της Κοινότητας Χαλβάτσου με την Κοινότητα Βούταινας. Κανένα άλλο έγγραφο των ετών πριν από το [[1950]] δεν διασώθηκε και όλα τα έγγραφα, τόσο της Κοινότητας όσο και του δημοτικού σχολείου, απωλέσθησαν ή καταστράφηκαν κατά την περίοδο της [[Κατοχή|Κατοχής]] και του [[Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949|Εμφυλίου]].
 
Η παλαιά ονομασία του οικισμού ήταν ''Χαλβάτσον''. Μετονομάστηκε σε ''Κεφαλόβρυσον'' στις 18 Μαΐου 1956, σύμφωνα με το ΦΕΚ 125/1956. Μετά την ψήφιση τον νόμου2593νόμου 2593/4-12-97 (ΦΕΚ αρ. φ. 244, 1997), γνωστού με το όνομα «Ιω.Ιωάννης Καποδίστριας», η Κοινότητα Κεφαλόβρυσου (όπως και όλες οι κοινότητες της Ελλάδας) καταργήθηκε και υπήχθη στον επανασυσταθέντα [[δήμος Αριστομένους|Δήμο Αριστομένους]].
==Περιγραφή της τοποθεσίας==
Τα ακριβή σύνορα του Κεφαλόβρυσου με τις γειτονικές Κοινότητες έχουν ως εξής: προς βορρά φτάνουν μέχρι τη γραμμή: Αϊ-Αίας - Κίτσου τα μαντριά (Κούτσουρα) - Κοπρισιά. Ανατολικά ους τη νοητή γραμμή: Παλούκα την πέτρα (ή Παλούκα τα μαντριά) - Μούσγα - Σπανού τη λάκα - Αϊ-θαράπος - Τσουκαλαίικα -Ξινού το λάζο - Φωταίικα αλώνια - Λάκκες - Αντρέα τη στέρνα - Κοτρωνάκι (Γαϊδουριά) - Κοντογόνι - ’νω Αϊ-Στέφανος - Κορώνη τη χούνη - Μεγάλη Λάκκα - Φτερόλακκα - Σκαλίτσα (Τούμπα).
 
==Περιγραφή της τοποθεσίας==
Κατεβαίνοντας νοτιότερα και περνώντας ψηλότερα από τη θέση «Μπούφου το ρέμα» (Πολαινιάτικη πλευρά) τα όρια του χωριού με την Πολαίνα και την Κάτω Βουταινα φτάνουν μέχρι τη γραμμή: Πασά την πέτρα - ΑΪ-Λιας - Διακονιαράκη τη στέρνα - Βουταιναιικο γεφύρι. Δυτικά το όριο αποτελεί το ποτάμι που κατεβαίνει από την Κουλκάδα και τη Μάκραινα και από Ν προς Β τα σύνορα αγγίζουν τις θέσεις: Βαρτιγού - Νεραϊδότρουπα - Ξυλόκαστρο - Καμαράκι. Τα παλαιϊκά όρια περνούσαν (απέναντι από το ποτάμι κι έφταναν ψηλότερα από το Πάτημα, στο Κατωβουταιναίικο βουνό. Όλο το ύψωμα της Κοστριάβας ήταν γεμάτο από Χαλβατσαίικα χωράφια, που σιγά σιγά πέρασαν στα χέρια των Βουταιναίων. ’λλα πουλήθηκαν κι άλλα δόθηκαν ως προίκα σε Χαλβατσαίισσες νύφες. Έτσι, τα χρόνια που ως πρόεδρος της Κοινότητας υπηρέτησε ο Αλέξιος Φ. Παναγιωτόπουλος τα σύνορα του χωριού με την Κοινότητα της Βούταινας κατέβηκαν νοτιότερα από την Κοστριάβα, στο ποτάμι και το Βαρτιγού.
Τα ακριβή σύνορα του Κεφαλόβρυσου με τις γειτονικές Κοινότητες έχουν ως εξής: προς βορρά φτάνουν μέχρι τη γραμμή: Αϊ-ΑίαςΛιάς - Κίτσου τα μαντριά (Κούτσουρα) - Κοπρισιά. Ανατολικά ουςως τη νοητή γραμμή: Παλούκα την πέτρα (ή Παλούκα τα μαντριά) - Μούσγα - Σπανού τη λάκαλάκκα - Αϊ-θαράποςΘαράπος - Τσουκαλαίικα -Ξινού το λάζο - Φωταίικα αλώνια - Λάκκες - Αντρέα τη στέρνα - Κοτρωνάκι (Γαϊδουριά) - Κοντογόνι - ’νωΆνω Αϊ-Στέφανος - Κορώνη τη χούνη - Μεγάλη Λάκκα - Φτερόλακκα - Σκαλίτσα (Τούμπα).
 
Κατεβαίνοντας νοτιότερα και περνώντας ψηλότερα από τη θέση «Μπούφου το ρέμα» (Πολαινιάτικη πλευρά) τα όρια του χωριού με την Πολαίνα και την Κάτω ΒουταιναΒούταινα φτάνουν μέχρι τη γραμμή: Πασά την πέτρα - ΑΪΑϊ-ΛιαςΛιάς - Διακονιαράκη τη στέρνα - ΒουταιναιικοΒουταιναίικο γεφύρι. Δυτικά το όριο αποτελεί το ποτάμι που κατεβαίνει από την Κουλκάδα και τη Μάκραινα και από Ν προς Β τα σύνορα αγγίζουν τις θέσεις: Βαρτιγού - Νεραϊδότρουπα - Ξυλόκαστρο - Καμαράκι. Τα παλαιϊκάπαλαιά όρια περνούσαν (απέναντι από το ποτάμι κι έφταναν ψηλότερα από το Πάτημα, στο Κατωβουταιναίικο βουνό. Όλο το ύψωμα της Κοστριάβας ήταν γεμάτο από Χαλβατσαίικα χωράφια, που σιγά σιγά πέρασαν στα χέρια των Βουταιναίων. ’λλαΆλλα πουλήθηκαν κι άλλα δόθηκαν ως προίκα σε Χαλβατσαίισσες νύφες. Έτσι, ταστα χρόνια πουκατά ωςτα οποία πρόεδρος της Κοινότητας υπηρέτησεήταν ο Αλέξιος Φ. Παναγιωτόπουλος, τα σύνορα του χωριού με την Κοινότητα της Βούταινας κατέβηκαν νοτιότερα από την Κοστριάβα, στο ποτάμι και το Βαρτιγού.
Αν συμπεριλάβουμε και την Κουλκαδαίικη έκταση, τότε ακολουθούμε από Ν προς Β τη νοητή γραμμή: Καμαράκι - Μαγγάνια - Χερουλάκια και φτάνουμε στο διάσελο του Σκουλαρίου, όριο με τα χωριά της Τριφυλίας. Από εκεί, αν περάσουμε με νοητή γραμμή χαμηλότερα από το Κουλκαδοβούνι (Ρέματα), στον Σταυρό και από εκεί στου Παρασκευά τη βρύση, στο Καστράκι, στην Καλόγρια και τον ΑΪ-Λιά, έχουμε ολοκληρώσει την κυκλική περιδιάβαση των συνόρων του Κεφαλόβρυσου. Παλαιότερα, βέβαια, τα όρια στην περιοχή της Κουλκάδας έφταναν ως την κορυφή του Κουλκαδοβουνίου. Κατέβηκαν στα «Ρέματα» (Πετροπηγάδα), όταν πρόεδρος του χωριού διετέλεσε ο Παναγιώτης Δίον. Αλεξόπουλος, το 1914.
 
Αν συμπεριλάβουμε και την Κουλκαδαίικη έκταση, τότε ακολουθούμε από Ν προς Β τη νοητή γραμμή: Καμαράκι - Μαγγάνια - Χερουλάκια και φτάνουμε στο διάσελο του Σκουλαρίου, όριο με τα χωριά της Τριφυλίας. Από εκεί, αν περάσουμε με νοητή γραμμή χαμηλότερα από το Κουλκαδοβούνι (Ρέματα), στον Σταυρό και από εκεί στου Παρασκευά τη βρύση, στο Καστράκι, στην Καλόγρια και τον ΑΪΑϊ-Λιά, έχουμε ολοκληρώσει την κυκλική περιδιάβαση των συνόρων του Κεφαλόβρυσου. Παλαιότερα, βέβαια, τα όρια στην περιοχή της Κουλκάδας έφταναν ως την κορυφή του Κουλκαδοβουνίου. Κατέβηκαν στα «Ρέματα» (Πετροπηγάδα), όταν πρόεδρος του χωριού διετέλεσε ο Παναγιώτης ΔίονΔιον. Αλεξόπουλος, το 1914.
Το χωριό χτίστηκε σε μέρος απάνεμο και απάγκειο, με πλούσια νερά, με έδαφος κατάλληλο για βοσκή και καλλιέργεια, με μεγάλο αγνάντιο και θέα και κυρίως μακριά από τα πεδινά κέντρα εγκατάστασης των εκάστοτε, κατακτητών. Μέρος, δηλαδή, που, εκτός από το κατάλληλο περιβάλλον, εξασφάλιζε τους απαραίτητους όρους διαβίωσης και πρόσφερε προστασία, ασφάλεια και σχετική ελευθερία κατά τις περιόδους κατάκτησης από ξένους λαούς.
 
Το χωριό χτίστηκεκτίστηκε σε μέρος απάνεμο και απάγκειο, με πλούσια νερά, με έδαφος κατάλληλο για βοσκή και καλλιέργεια, με μεγάλο αγνάντιο και θέα και κυρίως μακριά από τα πεδινά κέντρα εγκατάστασης των, εκάστοτε, κατακτητών. Μέρος, δηλαδή, που, εκτός από το κατάλληλο περιβάλλον, εξασφάλιζε τους απαραίτητους όρους διαβίωσης και πρόσφερε προστασία, ασφάλεια και σχετική ελευθερία κατά τις περιόδους κατάκτησης από ξένους λαούς.
Μετά την ψήφιση τον νόμου2593/4-12-97(ΦΕΚ αρ. φ. 244, 1997), γνωστού με το όνομα «Ιω. Καποδίστριας», η Κοινότητα Κεφαλόβρυσου (όπως και όλες οι κοινότητες της Ελλάδας) καταργήθηκε και υπήχθη στον επανασυσταθέντα [[δήμος Αριστομένους|Δήμο Αριστομένους]].
 
==Παραπομπές==
2.046

επεξεργασίες

Μενού πλοήγησης