Εβραϊκό ημερολόγιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αντίτυπο Εβραϊκού ημερολογίου από το 1831

Το εβραϊκό ή ιουδαϊκό ημερολόγιο (Εβρ. הלוח העברי‎) είναι ένας συνδυασμός ηλιακού και σεληνιακού ημερολογίου (ηλιοσεληνιακό). Ακολουθείται, σε διάφορες μορφές, από τους Εβραίους τουλάχιστον από την εποχή της Εξόδου από την Αίγυπτο (κατά τη βιβλική χρονολόγηση, 15ος αιώνας Π.Κ.Χ.). Στην τρέχουσα μορφή του υπάρχει από το 359 μ.Χ. όταν και επεξεργάστηκε από ιερατική επιτροπή υπό τον Ιουδαίο πατριάρχη Χιλέλ Β'. Σήμερα είναι το επίσημο ημερολόγιο του κράτους του Ισραήλ και το θρησκευτικό των απανταχού πιστών του Ιουδαϊσμού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Μήνες του εβραϊκού ημερολογίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Α/Α Εβραϊκή γραφή Ακουστική μεταγραφή Διάρκεια (ημέρες) Γρηγοριανό ημερολόγιο Παρατηρήσεις
1 נִיסָן Νισάν 30 Μάρτιος-Απρίλιος από το σουμεριακό nisag, σημαίνει "Πρώτοι καρποί"
2 אִייָר ή אִיָּר Ιγιάρ 29 Απρίλιος-Μάιος από το ακκαδικό ayyaru, σημαίνει "Ροζέτα, άνθισμα"
3 סִיוָן Σιβάν 30 Μάιος-Ιούνιος από το ακκαδικό simānu, σημαίνει "Εποχή"
4 תמוז Ταμμούζ 29 Ιούνιος-Ιούλιος από το βαβυλωνιακό Ταμμούζ, κύριος βαβυλωνιακός θεός
5 אָב Άβ 30 Ιούλιος-Αύγουστος ο μόνος μήνας που δεν εμφανίζεται στην Βίβλο. Βαβυλωνιακή προέλευση σημαίνει "Πατέρας".
6 אֱלוּל Έλουλ 29 Αύγουστος-Σεπτέμβριος σημαίνει "αναζήτηση"
7 תִּשְׁרֵי Τισρέι 30 Σεπτέμβριος-Οκτώβριος από το ακκαδικό tašrītu, σημαίνει "ξεκίνημα"
8 חֶשְׁוָן Χεσβάν 29 ή 30 Οκτώβριος-Νοέμβριος από το ακκαδικό waraḫsamnu, σημαίνει "8ος μήνας"
9 כִּסְלֵו Κισλέφ 30 ή 29 Νοέμβριος-Δεκέμβριος από το ακκαδικό kislimu
10 טֵבֵת Τέβετ 29 Δεκέμβριος-Ιανουάριος από το ακκαδικό τebētu
11 שְׁבָט Σεβάτ 30 Ιανουάριος-Φεβρουάριος από το ακκαδικό Šabātu
12 אֲדָר Αδάρ 30 Φεβρουάριος-Μάρτιος από το ακκαδικό adaru. Μόνο τα δίσεκτα έτη
13 ב אֲדָר Βε Αδάρ 29 Φεβρουάριος-Μάρτιος Αντάρ Β', εμβόλιμος μήνας για τον συγχρονισμό του ημερολογίου με το ηλιακό έτος.

Πρωτοχρονιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Εβραϊκό ημερολόγιο έχει αρκετές διακριτές πρωτοχρονιές για διάφορες περιπτώσεις, που ορίζουν τα πολιτικά ημερολογιακά έτη, τα φορολογικά ή οικονομικά έτη, τα ακαδημαϊκά έτη κ.ά. Η μίσνα ταυτοποιεί τέσσερις ημερομηνίες πρωτοχρονιάς: την 1η Νισάν, την 1η Έλουλ, την 1η Τισρί και η 1η Σεβάτ.

Δύο από αυτές τις ημερομηνίες είναι ιδιαίτερα ξεχωριστές. Συγκεκριμένα, η 1η Νισάν είναι η θρησκευτική πρωτοχρονιά, δηλαδή η ημερομηνία από την οποία αριθμούνται οι μήνες και οι εορτές. Έτσι, το Εβραϊκό Πάσχα, που ξεκινά στις 15 Νισάν, περιγράφεται μέσα στην Τορά ως εορτή του πρώτου μήνα, ενώ το Ρος Ασανά (Rosh Hashana), που ξεκινά την 1η Τισρί, ως εορτή του έβδομου μήνα. Από τη στιγμή που το Πάσχα οφείλει να εορτάζεται την άνοιξη, πρέπει να συμπίπτει περίπου και κανονικά αμέσως μετά την εαρινή ισημερία. Εάν η δωδέκατη πανσέληνος μετά το προηγούμενο Πάσχα έρθει νωρίτερα από την εαρινή ισημερία, ένας εμβόλιμος μήνας προστίθεται ως δέκατος τρίτος στο τέλος του προηγούμενου έτους και πριν τη νέα πρωτοχρονιά. Σύμφωνα με τον κανονιστικό Ιουδαϊσμό, οι δύο πρώτοι στίχοι του 12ου κεφαλαίου της Εξόδου ορίζουν πως οι μήνες καθορίζονται από κατάλληλο συνέδριο, που κατέχει την αρμοδιότητα να αφιερώνει τους μήνες του έτους. Έτσι η τελική απόφαση ανήκει στο συνέδριο αυτό και όχι στην επιστήμη της αστρονομίας.

Στις μέρες μας, ως κοινώς αναφερόμενη πρωτοχρονιά θεωρείται η 1η Τισρί με το Ρος Ασάνα (κυριολεκτικά: αρχή του έτους), έστω και εάν πρόκειται για τον έβδομο στη σειρά μήνα του έτους, και είναι η πολιτική πρωτοχρονιά, στην οποία αλλάζει η αρίθμηση του έτους. Επίσης, ο μήνας Τισρί σηματοδοτεί το τέλος ενός αγροτικού έτους και το ξεκίνημα του επόμενου, έτσι ώστε η 1η Τισρί να θεωρείται η πρωτοχρονιά για τις περισσότερες αγροτικές εντολές, που περιλαμβάνονται στη Τορά.

Δίσεκτα έτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το εβραϊκό ημερολόγιο βασίζεται στον δεκαεννεαετή κύκλο του Μέτωνος, εκ των οποίων τα 12 έτη είναι κοινά (12 μηνών) και 7 έτη είναι δίσεκτα (13 μηνών). Η θέση κάθε έτους μέσα στον κύκλος ευρίσκεται από το υπόλοιπο της διαίρεση της χρονολογίας με το 19, θεωρώντας ότι το μηδενικό υπόλοιπο αντιστοιχεί στο 19ο και τελευταίο έτος του κύκλου. Για παράδειγμα, το Εβραϊκό έτος 5781, όταν διαιρεθεί με τον αριθμό 19, αφήνει υπόλοιπο 5, υποδηλώνοντας ότι πρόκειται για το 5ο έτος του μετωνικού κύκλου.

Τα έτη 3, 6, 8, 11, 14, 17 και 19 του μετωνικού κύκλου λογίζονται ως δίσεκτα. Ως μνημονικό κανόνα αυτής της ακολουθίας, μερικοί άνθρωποι χρησιμοποιούν την εβραϊκή λέξη GUCHADZaT (גוחאדז״ט), όπου τα εβραϊκά γράμματα gimel-vav-het aleph-dalet-zayin-tet χρησιμοποιούνται ως εβραϊκοί αριθμοί ισοδύναμοι με 3, 6, 8, 1, 4, 7, 9. Το κέβιγια (keviyah) καταγράφει εάν το έτος είναι δίσεκτο ή κοινό: פ για το peshuta (פשוטה), που σημαίνει απλό και υποδηλώνει ένα κοινό έτος και מ, που δηλώνει ένα δίσεκτο έτος (me'uberet, מעוברת).


Αναβολή του Ρος Ασάνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]