Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δημόσιος κατήγορος

Προσθήκη συνδέσμων
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
 Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/10/2013.

Δημόσιος κατήγορος είναι ο δημόσιος λειτουργός που εκπροσωπεί την Πολιτεία και το δημόσιο συμφέρον στα δικαστήρια, έχοντας την ευθύνη να παρουσιάζει τα στοιχεία μιας υπόθεσης και να ζητά την τιμωρία των κατηγορουμένων.

Γενικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ευρωπαϊκό μοντέλο (Ηπειρωτικό Δίκαιο)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην πλειοψηφία των ευρωπαϊκών χωρών (π.χ. Ελλάδα, Γαλλία, Γερμανία), οι δημόσιοι κατήγοροι (Εισαγγελείς) ανήκουν κατά κύριο λόγο στο δικαστικό σώμα.

Γαλλία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από τους εισαγγελείς, καθήκοντα δημοσίου κατηγόρου ασκούν επίσης οι κατά τόπους commissaires de police ή άλλοι αστυνομικοί που τους αναπληρώνουν ως Officiers du ministère public ενώπιον των Ειρηνοδικείων και παλαιότερα των Πταισματοδικείων.[1]

Αγγλοσαξωνικό δίκαιο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυστραλία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχεδόν σε όλες τις πολιτείες (πλην της Επικράτειας Πρωτευούσης), ειδικά εκπαιδευμένοι αστυνομικοί (Police Prosecutors) οδηγούν τις υποθέσεις summary offences (συνοπτικών αδικημάτων) στα τοπικά δικαστήρια (Magistrates Courts).[2]

Νέα Ζηλανδία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αστυνομία διατηρεί ειδικό τμήμα (Police Prosecution Service) που ασκεί τη δίωξη για τη συντριπτική πλειοψηφία των αδικημάτων (κατηγορίες 1 έως 3), εκτός από πολύ σοβαρά κακουργήματα (π.χ. ανθρωποκτονίες).[3]

Ηνωμένο Βασίλειο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέχρι τη δημιουργία της Εισαγγελικής Υπηρεσίας του Στέμματος (Crown Prosecution Service) το 1985/6, η αστυνομία στην Αγγλία και την Ουαλία είχε την αποκλειστική εξουσία τόσο να ερευνά τα εγκλήματα όσο και να διώκει τους κατηγορούμενους,[4] είτε μέσω αστυνομικών, είτε με τοπικούς δικηγόρους (police solicitors) ή εισαγγελείς (county prosecutors).[5] Στην Βόρειο Ιρλανδία, την ίδια ευθύνη είχε μέχρι το 1972 η Βασιλική Χωροφυλακή του Όλστερ,[6][7]ενώ μετά τη δημιουργία του θεσμού του Διευθυντή Δημοσίων Διώξεων τη χρονιά εκείνη, στο αστυνομικό σώμα παρέμεινε μόνον η αρμοδιότητα διώξεως πταισμάτων ενωπίον των Magistrate's Courts,[8] μέχρι το 2005.[9]

Ελλάδα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην ελληνική έννομη τάξη, ο δημόσιος κατήγορος δεν ήταν συνώνυμος αλλά αντιδιαστελλόταν με τον Εισαγγελέα, αρμόδιο για την δίωξη πλημμελημάτων και κακουργημάτων: δημόσιος κατήγορος υπήρχε μόνον στις δίκες ενώπιον πταισματοδικείων. Ασκούσε την ποινική δίωξη κατά αυτών που κατηγορούνταν για τέλεση πταισμάτων, δηλαδή των ελαφρότερων εγκλημάτων που τιμωρούνταν με κράτηση ή πρόστιμο.

Ως δημόσιοι κατήγοροι μπορούσαν να κληθούν, ανάλογα με το αδίκημα, μέλη της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος, της Πυροσβεστικής[10] και κατά περίπτωση πολιτικοί υπάλληλοι υπουργείων,[11] καθώς και παλαιότερα, της Αγροφυλακής,[12] της Αστυνομίας Πόλεων και της Χωροφυλακής. Ο θεσμός έπαυσε μετά την μετατροπή των πταισμάτων σε διοικητικές παραβάσεις το 2019.[13][14]

Κύπρος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Κυπριακή Δημοκρατία, ο όρος έχει διαφορετική έννοια, λόγω του Αγγλοσαξωνικού δικαίου. Δύο διαφορετικές κατηγορίες λειτουργών ονομάζονται "δημόσιοι κατήγοροι" [15]:

  • οι Δικηγόροι της Δημοκρατίας (ή Δημόσιοι Κατήγοροι της Νομικής Υπηρεσίας), που διώκουν υποθέσεις ενώπιον των Κακουργιοδικείων (όπως οι Εισαγγελείς στην Ελλάδα)
  • οι Δημόσιοι Κατήγοροι (ή Εισαγγελείς της Αστυνομίας), που διώκουν υποθέσεις ενώπιον των Επαρχιακών Ποινικών Δικαστηρίων - και προσομοιάζουν στον Ελληνικό θεσμό.

Οι Εισαγγελείς της Αστυνομίας είναι δικηγόροι οι οποίοι διορίζονται και υπηρετούν στην Αστυνομία Κύπρου την οποία εκπροσωπούν σε υποθέσεις στις οποίες αυτή ασκεί δίωξη. Προσλαµβάνονται µετά από γραπτό και προφορικό διαγωνισµό σε όλα τα εισαγγελικά τµήµατα της Αστυνοµίας και διέπονται για την υπηρεσιακή τους κατάσταση από τον περί Αστυνοµίας Νόµο του 2004 (Ν.73(Ι)/2004).[16]

Το 2025 υπήρξε πρόταση να διαχωρισθούν τα καθήκοντα του Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας με την δημιουργία του Γενικού Δημοσίου Κατηγόρου της Δημοκρατίας, ο οποίος θα επιφορτίζεται με την επίβλεψη των ποινικών υποθέσεων (έργο που ασκεί ο Γενικός Εισαγγελέας παραλλήλως ως προς την ιδιότητα του ως νομικός σύμβουλος της Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης).[17][18] Ωστόσο, λόγω νομικών διαφωνίων, η πρόταση αυτή παραμένει εκκρεμής.[19][20]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Chapitre II : Du ministère public (Articles 31 à 48-1) - Légifrance
  2. ↑ Lawyers, Sydney Criminal (22 Ιανουαρίου 2016). «The Role of a Police Prosecutor». Sydney Criminal Lawyers (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  3. ↑ «Police Prosecution Service (PPS)». New Zealand Police (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  4. ↑ The Review of the Crown Prosecution Service Summary of The Main Report with the Conclusions and Recommendations - Chairman: Rt. Hon. Sir Iain Glidewell. Presented to Parliament by the The Attorney General by Command of Her Majesty, June 1998
  5. ↑ «Why was the CPS created?». www.linkedin.com. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  6. ↑ «PART I: THE DIRECTOR OF PUBLIC PROSECUTIONS - A FACT-FILE». mail.patfinucanecentre.org. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  7. ↑ A-History-of-the-ODPP-1975-2025-Website.pdf
  8. ↑ Prosecution of Offences (Northern Ireland) Order 1972
  9. ↑ «About the PPS». Public Prosecution Service for Northern Ireland (στα Αγγλικά). 11 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  10. ↑ Νόμος 3511/06 - Άρθρο 13: Καθήκοντα προανάκρισης - Δημοσίου Κατηγόρου - Διοικητικό Πρόστιμο 2. Την ποινική δίωξη των πταισματικών παραβάσεων, που προβλέπονται από τις πυροσβεστικές διατάξεις και τους κανονισμούς πυροπροστασίας, ασκεί ο Δημόσιος Κατήγορος του Πυροσβεστικού Σώματος. Καθήκοντα Δημοσίου Κατηγόρου ασκούν οι Αξιωματικοί του Πυροσβεστικού Σώματος που προέρχονται από την οικεία παραγωγική σχολή.
  11. ↑ «Δημόσιοι κατήγοροι: Δεν είναι Εισαγγελείς και δεν δικαιούνται τις αποδοχές των δικαστών (ΣτΕ)». 27 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2026.
  12. ↑ Νόμος 3585/07 - Άρθρο 46: Δημόσιος κατήγορος Καθήκοντα δημόσιου κατήγορου στα αγροτικά αδικήματα ασκεί το αγρονομικό προσωπικό γενικών καθηκόντων της Ελληνικής Αγροφυλακής, με βαθμό τουλάχιστον Αγρονόμου, και όπου δεν υπάρχει αυτό, οι πολιτικοί υπάλληλοι κατηγορίας Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης της Υπηρεσίας αυτής, οι οποίοι ορίζονται με απόφαση του οικείου Αγρονομικού Διευθυντή.
  13. ↑ Newsroom (9 Μαρτίου 2019). «Νέος Ποινικός Κώδικας: Καταργούνται όλα τα πταίσματα και τιμωρούνται με πρόστιμα». Dikastiko.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2026.
  14. ↑ «Ποινικός Κώδικας (Νόμος 4619/2019)». Lawspot. 28 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2026.
  15. ↑ «Κατηγορίες νομικών επαγγελμάτων | Διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης». e-justice.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  16. ↑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ: ΝΟΜΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
  17. ↑ «Και εγένετο... Γενικός Δημόσιος Κατήγορος: Ο ρόλος του γραφείου του - Ιστορική απόφαση Υπουργικού | OmegaLive». https://omegalive.com.cy/. 2 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026. Εξωτερικός σύνδεσμος στο |website= (βοήθεια)
  18. ↑ «Θεσμοθετείται ο Γενικός Δημόσιος Κατήγορος-Οι αρμοδιότητες του Ελεγκτικού Συμβουλίου». www.reporter.com.cy. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  19. ↑ «Βουλή: Διαφωνία Υπουργού Δικαιοσύνης και Νομικής Υπηρεσίας για διαχωρισμό εξουσιών Γενικού Εισαγγελέα». Βουλή: Διαφωνία Υπουργού Δικαιοσύνης και Νομικής Υπηρεσίας για διαχωρισμό εξουσιών Γενικού Εισαγγελέα (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
  20. ↑ «Στα... αζήτητα τα νομοσχέδια για τον διαχωρισμό εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα-Άδειασε η κλεψύδρα, μετατοπίζεται στη νέα Βουλή το βάρος». www.reporter.com.cy. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2026.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Δημόσιος_κατήγορος&oldid=11719284"