Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δημήτριος Αργυρόπουλος (αεροπόρος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Δημήτριος Αργυρόπουλος
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1894
Θάνατος1917
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςνέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστρατιώτης
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςΕλληνικό Πολεμικό Ναυτικό
Επιστολή του Ναυάρχου Κουντουριώτη στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Ιούνιο του 1917,
Επιστολή του Ναυάρχου Κουντουριώτη στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Ιούνιο του 1917, για την κατάρριψη του Δημήτρη Αργυρόπουλου και του Παντελή Ψύχα

Ο Δημήτριος Αργυρόπουλος (1894-1917)[1] υπήρξε αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και από τους πρωτοπόρους της ελληνικής αεροπορίας. Υπήρξε η πρώτη απώλεια της Ναυτικής Αεροπορίας της Ελλάδας από πολεμική ενέργεια.

Το Σεπτέμβριο του 1915, κατατάχθηκε στη Ναυτική Αεροπορία στη σχολή του Ναυτικού Αεροπορικού Σώματος (ΝΑΣ) στο Παλαιό Φάληρο στην 3η σειρά (όπως και ο Παντελής Ψύχας)[2]. Κατά το τέλος του 1916 βρίσκεται στην αεροπορική σχολή του Μούδρου στη Λήμνο για να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του ως χειριστής αεροσκάφους και με το πέρας της ονομάστηκε έφεδρος Σημαιοφόρος αεροπόρος. Συμμετείχε στις επιχειρήσεις του Μακεδονικού Μετώπου του Α' Παγκοσμίου Πολέμου πετώντας από το αεροδρόμιο Καζαβήτι στη Θάσο. Στο τέλος του 1916 με αρχές του 1917 η Ναυτική Αεροπορία εκτέλεσε πλήθος επιθετικών και αναγνωριστικών αποστολών στην Ξάνθη και στις περιοχές της Καβάλας, Χρυσούπολης και Αμυγδαλεώνα. Μεταξύ των αποστολών αυτών βομβάρδισε το γερμανικό αεροδρόμιο στο Πόρτο Λάγος, την Ελευθερούπολη και τη Δράμα.

Το 1917 κατά τις επιχειρήσεις της Ναυτικής Αεροπορίας στο Μακεδονικό μέτωπο, εκτέλεσε την επιχείρηση καταστροφής της γέφυρας του Γενήκιοϊ μαζί με τον Ν. Μελετόπουλο. Αξιοσημείωτο είναι πως ο Αριστείδης Μωραϊτίνης ανέθεσε την αποστολή αυτή στον Αργυρόπουλο, χωρίς να έχει ολοκληρώσει την πτητική εκπαίδευσή του. Λόγω της επικινδυνότητας της υπόψη αποστολής, ο Μελετόπουλος, που ήταν ο εκπαιδευτής του, ανέβηκε στο αεροσκάφος μαζί με τον Αργυρόπουλο, αν και το αεροπλάνο αυτό δεν ήταν διπλού χειρισμού[3]. Η πρακτική αυτή του Μωραϊτίνη, να αναθέτει δηλαδή επιχειρησιακές αποστολές σε εκπαιδευόμενους, δεν ήταν σπάνια, καθόσον πολλές φορές ενσωμάτωνε στην εκπαίδευση των νέων αεροπόρων πολεμικές αποστολές, λόγω της έλλειψης ιπτάμενου προσωπικού αλλά και γιατί θεωρούσε τη «βιωματική» αυτή εκπαίδευση αποτελεσματική. Ο Μωραϊτίνης με αυτόν τον τρόπο, πέραν της ταχύρυθμης εκπαίδευσης, κατόρθωσε στην πορεία να υπερνικήσει ένα ακόμη εμπόδιο, τη δυσπιστία της αγγλικής διοίκησης στις ικανότητες και την αφοσίωση των Ελλήνων αεροπόρων.

Τον Ιούνιο του 1917 τα αεροσκάφη του ΝΑΣ εκτέλεσαν βομβαρδισμούς με εμπρηστικές βόμβες στις σιτοπαραγωγικές περιοχές της Ξάνθης και της Δράμας, που βρίσκονταν υπό κατοχή, προκαλώντας αισθητή έλλειψη άρτου στον εχθρό[4]. Στις 5 Ιουνίου 1917, ενώ πετούσε ως χειριστής σε αεροσκάφος Farman F.27 [5](με αριθμό Ν3010) με τον Σημαιοφόρο Παντελή Ψύχα ως παρατηρητή, ο Αργυρόπουλος καταρρίφθηκε ύστερα από αερομαχία με γερμανικό αεροσκάφος βόρεια της Θάσου και σκοτώθηκε κατά την πρόσκρουση του αεροσκάφους του στη θάλασσα[6][7]. Στην αποστολή αυτή ο Παντελής Ψύχας έριξε με επιτυχία τέσσερεις εμπρηστικές βόμβες από ύψος 3.000 ποδιών. Πριν όμως οι δύο Έλληνες αεροπόροι ολοκληρώσουν την αποστολή τους αντιλήφθηκαν γερμανικό αεροπλάνο που ερχόταν εναντίον τους από την κατεύθυνση της Καβάλας. Το γερμανικό καταδιωκτικό τύπου Albatross D.III, με πιλότο τον Γερμανό άσο Rudolf von Eschwege άνοιξε πυρ, τραυματίζοντας τον Ψύχα στην κνήμη και στο αυτί και αχρηστεύοντας το μοναδικό πολυβόλο του ελληνικού αεροσκάφους Farman.

Στη δεύτερη επίθεση του Eschwege ο Αργυρόπουλος δέχτηκε σφαίρες στην πλάτη και ο Ψύχας άλλα δύο ελαφρά τραύματα. Το αεροπλάνο τους συνετρίβη στη θάλασσα και ο Ψύχας κολυμπώντας ανάμεσα στα συντρίμμια ανέβασε τον Αργυρόπουλο σε ένα κομμάτι του φτερού που επέπλεε. Όταν βεβαιώθηκε πως ο Αργυρόπουλος ήταν νεκρός, ο Ψύχας ξεκίνησε να κολυμπά προς τη Θάσο. Προς βοήθεια των δύο Ελλήνων αποπειράθηκε να προσθαλασσωθεί κοντά τους ένα βρετανικό Sopwith Schneider, όμως λόγω της θαλασσοταραχής και του ανέμου έπαθε ζημιά ανατράπηκε και βυθίστηκε. Ο πιλότος του Schneider Ανθυποπλοίαρχος Brandon διέφυγε από το βυθυιζόμενο αεροπλάνο και μετά από επτά περίπου λεπτά διασώθηκε από περιπολούσα βανζινάκατο, η οποία περισυνέλεξε και το σώμα του άτυχου Αργυρόπουλου. Τότε δοκιμάστηκε στον Αργυρόπουλο τεχνητή αναπνοή χωρίς όμως αποτέλεσμα[8].

Στο μεταξύ Ψύχας, δεν εντοπίσθηκε από άλλα φίλια αεροπλάνα ή πλοία και κολύμπησε για 4 ½ ώρες[9], διανύοντας απόσταση 2,5 μίλια μέχρι τη Θάσο, κοντά στις ακτές της οποίας διασώθηκε τελικά από ένα ελληνικό ιστιοφόρο.

Το σώμα του Αργυρόπουλου μεταφέρθηκε και αυτό στη Θάσο και η κηδεία του έγινε την επόμενη μέρα, παρουσία του ελληνικού πληθυσμού του νησιού και των Ελλήνων και Άγγλων Αεροπόρων. Στην από 11-6-1917 (29-5-1917 με το παλαιό ημερολόγιο) έκθεσή του για το συμβάν ο Πλοίαρχος F.R. Scarlett, διοικητής του συμμαχικού Στόλου Ανατολικής Μεσογείου, αναφέρει για τον Αργυρόπουλο πως ήταν ένας ικανός και γενναίος αεροπόρος, αγαπητός στους Έλληνες και στους Άγγλους συναδέλφους του και συντέλεσε στην εδραίωση των φιλικών συναισθημάτων μεταξύ των Ελληνικών και Βρετανικών Μονάδων της Θάσου[8][10].

  1. «Σελίδα Πεσόντος: ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ του Ιωάννου». Πανελλήνιος Σύλλογος Πεσόντων Οικογενειών Αεροπόρων - ΠΑΣΟΙΠΑ. 20 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2024.
  2. Οικονόμου, Βασίλειος. Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΙΠΤΑΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ 1912-1946. Αθήνα: Μουσείο Ιστορίας Πολεμικής Αεροπορίας. σελ. 42. ISBN 978-960-86135-9-1. 3η σειρά: 1. Ιδιώτης Διαμαντίδης 2. Ιδιώτης Ψύχας Π. 3. Ιδιώτης Θεοχάρης Α. 4. Ιδιώτης Γεωργαντάς Α. 5. Ιδιώτης Αργυρόπουλος Δ. 6. Ιδιώτης Μπούμπουλης Ν. 7.Υπολοχαγός Παυλίδης Π. (ακυρώθηκε, γιατί δεν ήταν υπολογιστής).
  3. Παλούμπης, Ιωάννης. Παλούμπης, Ιωάννης. Απ΄τα πελάγη ... στους αιθέρες, Το χρονικό της Ναυτικής Αεροπορίας 1913-1941 From the seas ... to the skies, The Naval Air Force Chronicle 1913-1941. Αθήνα: Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος. σελ. 48. ISBN 9789608853560. Επίσης μία από τις επιχειρήσεις ήταν ο βομβαρδισμός και η καταστροφή της γέφυρας του Γενήκιοϊ που εκτελέσθηκε από τον Δ. Αργυρόπουλο και τον Ν. Μελετόπουλο. Σημειωτέον ότι ο Αργυρόπουλος τελούσε υπό εκπαίδευση και ο Μωραϊτίνης, υπό την πίεση των επιχειρησιακών αναγκών, του ανέθεσε την πολεμική αποστολή. Την τελευταία στιγμή λόγω της επικινδυνότητας της αποστολής, ο εκπαιδευτής του, Μελετόπουλος, επέβη του αεροσκάφους παρά το γεγονός ότι δεν ήταν διπλού χειρισμού.
  4. Κασσάρας, Πέτρος. Ιστορικό Λεύκωμα Πολεμικής Αεροπορίας. Αθήνα: Κασσάρας Γεώργιος. σελ. 57. ISBN 978-618-00-4862-9. Τον Ιούνιο του 1917 οργανώθηκαν βομβαρδισμοί με εμπρηστικές βόμβες των σιτοπαραγωγικών περιοχών της Ξάνθης και της Δράμας, που βρίσκονταν στην κατοχή του εχθρού. Οι βομβαρδισμοί αυτοί ήταν τόσο καταστροφικοί ώστε είχαν σαν αποτέλεσμα να γίνει αισθητή η έλλειψη άρτου στο αντίπαλο στρατόπεδο. Σε μία από τις αποστολές αυτές βρήκε ηρωικό θάνατο ο Σημαιοφόρος Δημήτριος Αργυρόπουλος αερομαχώντας με υπέρτερα Γερμανικά αεροσκάφη. Το θάνατο του ήρωα ανάγγειλε με προσωπική επιστολή στην οικογένειά του ο Υπουργός των Ναυτικών Π. Κουντουριώτης.
  5. Βογιατζής, Δημήτριος (Αύγουστος 2005). «Αεροσκάφη Farman: Τα Πρώτα Ελληνικά Πολεμικά Αεροσκάφη». Αεροπορική Επιθεώρηση τεύχος 76, ISSN 1105-5960. http://www.haf.gr/el/articles/pdf/ae_76.pdf. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2024. «Αεροσκάφη FARMAN ξηράς και όχι υδροπλάνα διέθετε και η Ναυτική Αεροπορία στη Λήμνο και Θάσο. Συγκεκριμένα υπήρχαν 5 στο αεροδρόμιο Μούρου και τρία στο αεροδρόμιο Καζαβιτίου Θάσου. Αυτά ήταν μεν τύπου Henry Farman αλλά ήσαν τελείως διαφορετικά όμως από αυτά του 1912. Είχαν διμελές πλήρωμα, πολυβόλο, σύστημα άφεσης βομβών και κινητήρα Gnome 80 ίππων. Παρ’ όλο που ήταν πιο αξιόμαχα από τα προπολεμικά FARMAN, για την εποχή τους ήταν (ανεπιστρεπτί απαρχαιωμένα σε σχέση με τα νεώτερα γερμανικά και βουλγαρικά καταδιωκτικά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την τραγική κατάρριψη δύο FARMAN: Το πρώτο αναχαιτίσθηκε από καταδιωκτικό στις 4 Ιουνίου 1917 με αποτέλεσμα το θάνατο του Σημαιοφόρου Δ. Αργυρόπουλου, ενώ το δεύτερο δηλώθηκε αγνοούμενο στις 24 Ιουνίου, με απώλεια του πληρώματος Σημαιοφόρων Ι. Χαλκιά και Β. Λάζαρη.».
  6. Παλαβούζης, Πασχάλης (Απρίλιος 2019). «ΝΑΥΤΙΚΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟ ΣΩΜΑ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΤΟΥ Α ́ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1916-1918)». Αεροπορική Επίθεώρηση. https://www.haf.gr/news/publications/aeroporiki-epitheorisi/ae115/. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2024. «Σε μια τέτοια επιχείρηση, στις 5 Ιουνίου 1917, καταρρίφθηκε και έχασε τη ζωή του ο Έλληνας ανθυποπλοίαρχος (Ι) Δημήτριος Αργυρόπουλος, χειριστής ενός HF.27 (‘Ν3010’). Με παρατηρητή τον ανθυποπλοίαρχο (Ι) Παντελή Ψύχα, συνοδεία δεύτερου βομβαρδιστικού Farman και ενός καταδιωκτικού υδροπλάνου Sopwith Schneider, έριξαν τις εμπρηστικές τους βόμβες στην πεδιάδα της Χρυσουπόλεως. Εκεί, όμως, τους είχε στήσει καρτέρι ο Eschwege. Περίμενε υπομονετικά να πέσουν οι πρώτες βόμβες. Έπειτα, ξεπερνώντας σοβαρό πρόβλημα εκκίνησης του δύστροπου κινητήρα του αεροπλάνου του, ενός καταδιωκτικού Albatross D.III, απογειώθηκε ταχύτατα προς καταδίωξη των συμμαχικών αεροπλάνων. Κατάφερε πλήγμα στο αεροπλάνο των Αργυρόπουλου – Ψύχα, το οποίο τελικά συνετρίβη ανοιχτά των ακτών της Κεραμωτής.».
  7. «Εφημερίδα ΕΣΤΙΑ αριθμός φύλλου 8266». ΕΣΤΙΑ. 27 Ιουνίου 1917. «Ο πρώτος ενδόξως πεσών αεροπόρος μας είνε ο ηρωικός Αργυρόπουλος. Νέος, γεμάτος από ενθουσιασμόν, πάντοτε ευδιάθετος, πάντοτε σκορπίζων την ευθυμίαν του και εισ τους συντρόφους του. Δεν πέρασαν επτά ώραι αφ' ότου επήρε το δίπλωμά του ως πιλότου, όταν εζήτησε να πετάξη και επέταξε πράγματι, επιχειρήσας μίαν επιτυχέστατην επίθεσιν κατά Βουλγαρικών θέσεων. Δευτέρα του πτήσις ήτο εκείνη, εισ την οποίαν, κατόπιν λυσσώδους μάχης μετά τεραστίου Γερμανικού αεροπλάνου καταδιώξεως, συστήματος Άλμπερτστατ, εύρε τον ηρωικόν θάνατον. Καθ΄ήν στιγμήν εμάχοντο τηλεγραφεί με τον ασύρματόν του εισ τον σταθμόν μας. Και αμέσως ο Μωραϊτίνης, αν και γνωρίζων ότι επρόκειτο περί γιγαντιαίου Γερμανικού αεροπλάνου, επιβαίνει ενός μικρού Φαρμάν και σπεύδει προς βοήθειαν. Είνε σαν να επήγαινε με μίαν βάρκαν να επιτεθή εναντίον ενός αντιτορπιλλικού. Άς μη λησμονήσωμεν και τον γενναίον παρατηρητήν του Αργυρόπουλου, κατά την ένδοξον αυτήν πτήσιν, σημαιοφόρον Ψύχαν, ο οποίος εκολύμβησεν επί πέντε ώρας, μόνον και μόνον δια να μή πέση είς Βουλγαρικάς χείρας.»
  8. 1 2 Έκθεση διοικητή του συμμαχικού Στόλου Ανατολικής Μεσογείου Πλοιάρχου F.R. Scarlett 11-7-1917 (29-5-1917 με το παλαιό ημερολόγιο) , για την κατάρριψη του Τάκη Αργυρόπουλου και τη διάσωση του Παντελή Ψύχα, από το Ιστολόγιο Αλέξανδρου Αργυρόπουλου neopenteliotis.blogspot.com/2020/10/blog-post.html)
  9. Κασσάρας, Πέτρος. Ιστορικό Λεύκωμα Πολεμικής Αεροπορίας. Αθήνα: Κασσάρας Γεώργιος. σελ. 60. ISBN 978-618-00-4862-9. Ο Διεθνής και ο Ελληνικός ημερήσιος και περιοδικός Τύπος, έδωσαν ευρεία δημοσιότητα στο γεγονός εξαίροντες τη δράση των Ελλήνων αεροπόρων κατά τις επιχειρήσεις στην Καλλίπολη και στην Κωνσταντινούπολη! Αριστερά Δημοσίευμα της εφημερίδας «ΕΣΤΙΑ» της 13-07-1917 (αρχείο Βουλής των Ελλήνων). Επάνω, δημοσίευμα για τον ηρωισμό του Ψύχα (υπ.42) και τον θάνατο του Τάκη (Δημήτρη) Αργυρόπουλου. (αρχείο Πέτρου Κασσάρα) : "Ο Ψύχας καίτοι πληγωμένος εις δύο μέρη από σφαίρας πολυβόλου, εκολύμβησεν επί 4 1)2 ώρας και εσώθη διαπαιραιωθείς εις την Θάσον."
  10. Παλαβούζης, Πασχάλης (Απρίλιος 2019). «Ναυτικό Αεροπορικό Σώμα στις Φλόγες του Α ́ Παγκοσμίου Πολέμου (1916-1918)». Αεροπορική Επιθεώρηση. https://www.haf.gr/news/publications/aeroporiki-epitheorisi/ae115/. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2024. «Να τι σημείωνε ο πλοίαρχος (Ι) Scarlett στην αναφορά του: «Ο θάνατος του ανθυποπλοιάρχου (Ι) Αργυρόπουλου αποτελεί πραγματική απώλεια για την αεροπορική κοινότητα, γιατί ήταν ικανός και γενναίος αεροπόρος και την ημέρα και τη νύχτα. Ήταν εξαιρετικά αγαπητός μεταξύ των Ελλήνων και Άγγλων συναδέλφων του και συντέλεσε τα μέγιστα για την εδραίωση φιλικών αισθημάτων μεταξύ των ελληνικών και βρετανικών μονάδων της Θάσου. Η δράση του ανθυποπλοιάρχου (Ι) Ψύχα επισύρει το μέγιστο έπαινο ως κατόρθωμα ανδρείας και καρτερίας. Γιατί, παρά το ότι βρισκόταν σε εξαιρετικά μειονεκτική θέση υπερασπιζόμενος ένα βαρύ αεροπλάνο που δεχόταν επίθεση από πίσω, διατήρησε την ψυχραιμία του και έπραξε ό,τι ήταν δυνατόν. Όταν βρέθηκε στη θάλασσα, δεν εγκατέλειψε τον ανθυποπλοίαρχο (Ι) Αργυρόπουλο παρά μόνο όταν βεβαιώθηκε ότι αυτός ήταν νεκρός. Έδειξε μεγάλη καρτερία κολυμπώντας 2,5 μίλια μέχρι τη Θάσο. Την επόμενη μέρα εκτέλεσε ελαφρά υπηρεσία».».