Γώγος Μπακόλας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο Γεώργιος "Γώγος" Μπακόλας (1770-1826) ήταν Αρτινός οπλαρχηγός από τη Σκουληκαριά της ομώνυμης περιοχής, Σαρακατσάνος στην καταγωγή. Είχε διοριστεί από τον Αλή Πασά αρματολός του Ραδοβιζίου και των Τσουμέρκων. Όταν ο Αλή διόρισε τον Κίτσο Μπότσαρη για αντικαταστάτη του, λέγεται πως ο Μπακόλας έστειλε ανθρώπους και σκότωσαν τον Μπότσαρη (1813). Ήταν 51 ετών όταν ξέσπασε η Επανάσταση του 1821. Τότε αφιερώθηκε ολόψυχα στον Αγώνα. Μαζί με Ακαρνάνες οπλαρχηγούς απελευθέρωσε πολλές περιοχές. Στις 18 Ιουνίου 1821 μαζί με 81 άντρες νίκησε 4 χιλιάδες τούρκους στη Λαγκάδα.[1] Αντιμετώπισε τον Χουρσίτ Πασά με επιτυχία στο Μακρυνόρος (Ιούλ. 1821) προκειμένου ο τουρκικός στρατός να μη προχωρήσει στη Δυτική Ελλάδα. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1821 μαζί με 350 άντρες και τον Μακρυγιάννη νίκησε περίπου 9.000 τούρκους του Χασάν μπέη στο χωριό Πέτα.[2] Ένα χρόνο αργότερα πήρε μέρος στη Μάχη του Πέτα (4 Ιουλίου του 1822). Κατηγορήθηκε μετέπειτα ως υπαίτιος της ήττας[3], γιατί άφησε αφύλακτο ένα λόφο από όπου πέρασαν οι Τούρκοι.

Υστεροφημία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τον Δημήτριο Φωτιάδη και άλλους ιστορικούς της εποχής, ο Γεώργιος Μπακόλας ήταν το εξιλαστήριο θύμα[4] για να μην αποδοθούν ευθύνες στον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο[5]. Με αυτόν τον κατατρεγμό, ουδέποτε επέστρεψε στα ελληνικά σώματα. Ακόμα και ο Κρυστάλλης στο πεζογράφημά του «Σκιαί του Άδου», για να καταδείξει το ασυγχώρητο των ατιμωτικών πράξεων και μετά θάνατο, αναφέρεται στο Μπακόλα: «Η άτιμη η προδοσιά του Γώγου του Μπακόλα». O Μακρυγιάννης όμως εξαίρει[6] τη γεναιότητα και το ήθος του ανδρός: «Ήταν τίμιος άνθρωπος και γενναίος πατριώτης κι΄αγαθός... Η πατρίς χάριτες χρωστάγει εις αυτό τον γενναίο άνδρα».

Το 2011 του αποδόθηκε ο επιθετικός προσδιορισμός "μασκαράς" κλπ στα πλαίσια ντοκυμανταίρ ιστορίας[7] που προβλήθηκε σε πανελλήνια εμβέλεια.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ', σ. 160.
  2. Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη, κεφάλαιο 2
  3. Ελευθέριος Παπακώστας, «Γώγος Μπακόλας: Υπό το πρίσμα των πηγών της Ιστορίας», Τζουμερκιώτικα Χρονικά, Έτος 12ο (Ιούνιος 2011), σελ. 139
  4. Δημήτριος Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 21, σελ. 212
  5. Ελευθέριος Παπακώστας, «Γώγος Μπακόλας: Υπό το πρίσμα των πηγών της Ιστορίας», Τζουμερκιώτικα Χρονικά, Τεύχος 13ο (Ιούνιος 2012), σελ. 156
  6. Ελευθέριος Παπακώστας, «Γώγος Μπακόλας: Υπό το πρίσμα των πηγών της Ιστορίας», Τζουμερκιώτικα Χρονικά, Έτος 12ο (Ιούνιος 2011), σελ. 140-142
  7. Ελευθέριος Παπακώστας, «Γώγος Μπακόλας: Υπό το πρίσμα των πηγών της Ιστορίας», Τζουμερκιώτικα Χρονικά, Έτος 12ο (Ιούνιος 2011), σελ. 135

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ελευθέριος Παπακώστας, «Γώγος Μπακόλας: Υπό το πρίσμα των πηγών της Ιστορίας. Μέρος Α'», Τζουμερκιώτικα Χρονικά. Δελτίο της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Τζουμέρκων, Έτος 12ο (Ιούνιος 2011), σελ. 134-143.
  • Ελευθέριος Παπακώστας, «Γώγος Μπακόλας: Υπό το πρίσμα των πηγών της Ιστορίας. Μέρος Β'», Τζουμερκιώτικα Χρονικά. Δελτίο της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Τζουμέρκων, Τεύχος 13ο (Ιούνιος 2012), σελ. 146-159.