Βακελίτης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Βακελίτης (στα αγγλικά Bakelite) είναι το πρώτο πλαστικό που δημιουργήθηκε από συνθετικά υλικά. Ουσιαστικά είναι ένα θερμοσκληρυνόμενο πολυμερές της ρητίνης PF (phenol – formaldehyde) που προέκυψε μετά από αντίδραση της φαινόλης με τη φορμαλδεϋδη κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Ανακαλύφθηκε από τον φημισμένο Βέλγο (μετέπειτα Αμερικανό) εφευρέτη – χημικό Leo Baekeland, στην Νέα Υόρκη το 1907.[1]

Η πρωταρχική συσκευή με το όνομα Bakelizer, στο εργαστήριο του Dr. Baekeland

Επειδή, τότε, το νέο υλικό είχε εξαιρετικές, για την εποχή εκείνη, θερμικές, ηλεκτρικές και μονωτικές ιδιότητες, κυριάρχησε στην παγκόσμια αγορά (με το εμπορικό όνομα Bakelite) για την παραγωγή ηλεκτρικών μονωτικών, ραδιοφώνων, τηλεφωνικών συσκευών, και πλήθους χρηστικών αντικειμένων (βλ. κουζινικά σκεύη, κοσμήματα, παιδικά παιχνίδια και πολλά άλλα). Μετά την εφεύρεση των πλαστικών (PE, PP), και ιδίως μετά το 1945, η παραγωγή του μειώθηκε πολύ σημαντικά.

Η εφεύρεση του βακελίτη επίσημα αναγνωρίστηκε ως ορόσημο στη σύγχρονη ιστορία των συνθετικών πολυμερών, στις 9-11-1993, από την American Chemical Society[2].

Ποικιλία κοσμημάτων της εποχής εκείνης φτιαγμένα όλα από βακελίτη (1924)

Βακελίτες (έπιπλα)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σήμερα μας επίσης βακελίτες ή βακελίτη ονομάζεται ένα ειδικό προϊόν HPL (συντομογραφία του High Pressure Laminate) δηλ. πλαστικό υλικό επένδυσης επιφάνειας. Είναι εξίσου γνωστό στην αγορά ως βακελίτης.

Πρόκειται για ένα laminate διακοσμητικό προϊόν που αποτελείται από πολλά στρώματα (συνήθως δύο ως πέντε) τα οποία επικολλούνται με φαινολική ρητίνη σε ένα φύλλο. Το πρώτο στρώμα χαρτιού είναι το διακοσμητικό και κάτω από αυτό υπάρχουν, τα υπόλοιπα στρώματα χαρτιού κραφτ τα οποία αποτελούν τον πυρήνα του HPL. Αφού διαποτιστούν τα χαρτιά με τη ρητίνη, το προϊόν περνάει σε μια πρέσα προκειμένου να συμπιεστεί και στη συνέχεια θερμαίνεται σε θερμοκρασία έως και 140°C και πίεση τουλάχιστον 80 ως 130 Αtm.

Η αντοχή της επιφάνειας ενισχύεται με τη χρήση ειδικών κυτταρινούχων επικαλύψεων στην παραγωγή του, που το ενισχύουν και το καθιστούν ιδανικό για εφαρμογές ιδιαίτερης χρήσης και καταπόνησης. Μια από τις πιο γνωστές εφαρμογές του HPL είναι στον πάγκο κουζίνας αλλά χρησιμοποιείται, επίσης, σε πορτάκια κουζίνας, επενδύσεις διαχωριστικών, τοίχων, ψυγείων, ασανσέρ αλλά και σε διακοσμήσεις.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/bakelite.html
  2. American Chemical Society National Historic Chemical Landmarks. «Bakelite: The World's First Synthetic Plastic». Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2015.