Ασπαζίγια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ασπαζίγια
Aspazija. unknown author.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση4ιουλ. / 16  Μαρτίου 1865γρηγ.
Γιέλγκαβα
Θάνατος5  Νοεμβρίου 1943[1][2]
Γιούρμαλα
Τόπος ταφήςRainis Cemetery
Χώρα πολιτογράφησηςΡωσική Αυτοκρατορία
Λετονία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΛετονικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταποιήτρια
θεατρικός συγγραφέας
πολιτικός
μεταφράστρια
συγγραφέας
δημοσιογράφος[3]
Οικογένεια
ΣύζυγοςRainis
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαμέλος του Κοινοβουλίου της Λετονίας
ΒραβεύσειςΤάγμα των τριών αστέρων
Σταυρός της Αναγνώρισης
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Ασπαζίγια ή Κάλνα (λετονικά: Aspazija και Kalna, φιλολογικά ψευδώνυμα της Έλζα Ροζενμπέργκα, λετ: Elza Rozenberga, 16 Μαρτίου 18655 Νοεμβρίου 1943) ήταν Λετονή λογοτέχνιδα και φεμινίστρια.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1865 σε αγρόκτημα κοντά στη Γιέλγκαβα της σημερινής Λετονίας που τότε αποτελούσε έδαφος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Προερχόταν από οικογένεια γαιοκτημόνων, ενώ είχε άλλα τρία αδέλφια (δύο αδελφούς και μια αδελφή). Σπούδασε στο παρθεναγωγείο Doroteja της Γιέλγκαβα και ξεκίνησε της πρώτες της δημοσιεύσεις στον τύπο, υπό το ψευδώνυμο Kalna. To 1886 σύναψε έναν σύντομο και αποτυχημένο γάμο που είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της προσωπικής της περιουσίας και ακολούθως μετακόμισε στη Γιέλγκαβα προς ανεύρεση εργασίας[4].

Το 1887 δημοσίευσε το πρώτο της ποίημα υπό το φιλολογικό ψευδώνυμο Ασπαζίγια, το οποίο εμπνεύστηκε από την αρχαία Ελληνίδα Ασπασία, γνωστή προσωπικότητα της κλασικής Αθήνας. Το 1888 αναδείχτηκε νικήτρια σε έναν διαγωνισμό συγγραφής θεατρικού έργου, παρόλα αυτά το έργο της (ελλ: Η εκδικήτρια) δεν παρουσιάστηκε στο κοινό, κυρίως λόγω του περιεχομένου του, που ήταν επικριτικό ως προς τη στάση της γερμανικής μειονότητας έναντι των Λετονών αγροτών.

Τα επόμενα χρόνια εργάστηκε ως ιδιωτική δασκάλα και το 1893 εγκαταστάθηκε στη Ρίγα, όπου έγινε διακρίθηκε ως θεατρική συγγραφέας, δημοσιογράφος, κριτικός, καθώς και ως ενεργή φεμινίστρια. Την ίδια περίοδο γνωρίστηκε με τον λογοτέχνη Γιάνις Πλιεκσάνς ή Ράινις[5]. Οι δύο τους παντρεύτηκαν το 1897 και έζησαν μαζί μέχρι τον θάνατο του Πλιεκσάνς, το 1929. Παράλληλα, επηρέασε σημαντικά την λογοτεχνική πορεία του Ράινις. Μετά την αποτυχημένη ρωσική επανάσταση του 1905, η Ασπαζίγια και ο σύζυγός της αυτοεξορίστηκαν στην Ελβετία και επέστρεψαν στη Λετονία το 1920, μετά τη σύσταση του ανεξάρτητου λετονικού κράτους[4].

Με την επιστροφή της στη Λετονία, η Ασπαζίγια εξελέγη στη Συνέλευση που ανέλαβε τη θέσπιση του συντάγματος της χώρας, ενώ τα επόμενα χρόνια ήταν ενεργή στα πολιτικά, κοινωνικά και λογοτεχνικά δρώμενα της Λετονίας. Από το 1933 μέχρι και τον θάνατό της ζούσε στον οικισμό Ντουμπούλτι κοντά στη Γιούρμαλα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της σημαδεύτηκαν από σοβαρά προβλήματα υγείας, καθώς και από γεγονότα όπως το πραξικόπημα του 1934, η σοβιετική εισβολή και προσάρτηση, καθώς και η γερμανική Κατοχή. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής αρνήθηκε τόσο τις προτάσεις συνεργασίας, όσο και τις τιμές που της έγιναν από τη γερμανική διοίκηση. Απεβίωσε στις 5 Νοεμβρίου του 1943[4].

Εργογραφία (ενδεικτική)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θεατρικά έργα[4][Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Atriebēja (Η εκδικήτρια, 1887)
  • Zaudētās tiesības (Χαμένα δικαιώματα, 1894)
  • Sidraba šķidrauts (Ασημένιο πέπλο, 1903)

Ποιητικές συλλογές[5][Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Sarkanās puķes (Τα κόκκινα λουλούδια, 1897)
  • Dvēseles ceļojums (Η ψυχή του λυκόφωτος, 1933)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. www.fembio.org/biographie.php/frau/frauendatenbank?fem_id=1361. Ανακτήθηκε στις 5  Μαΐου 2019.
  3. Ανακτήθηκε στις 20  Ιουνίου 2019.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Συλλογικό (2006). Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe. 19th and 20th Centuries. Budapest/ New York: Central European University Press. σελ. 37 - 40. 
  5. 5,0 5,1 Συλλογικό (2010). History of the Literary Cultures of East-Central Europe. Types and stereotypes. John Benjamins Publishing. σελ. 248.