Αλαουίτες
- Για την κυρίως τουρκική σιιτική θρησκευτική ομάδα, δείτε Αλεβισμός.
| Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. |
Σημαία των Αλαουιτών. Η σημαία φέρει τον Ήλιος της Βεργίνας στο κέντρο της. | |
| Συνολικός Πληθυσμός | |
|---|---|
| 3 εκατομμύρια[1] | |
| Ιδρυτής | |
| Ιμπν Νουσαΐρ | |
| Περιοχές με σημαντικό πληθυσμό | |
| 2,6 εκατομμύρια[2] | |
| Περίπου 700.000-750.000[3] | |
| Κατ' εκτίμηση 100.000-120.000[4][5][6] | |
| Λίβανος/Υψίπεδα του Γκολάν | 2.100 κάτοικοι στη Γκατζάρ |
| Οι Αλαουίτες αποτελούν το 2% των Λιβανέζων που γεννήθηκαν στην Αυστραλία[7] | |
| Θρησκείες | |
| Νεοπλατωνισμός, Γνωστικισμός | |
| Γλώσσες | |
| Αραβικά, Τουρκικά | |
Οι Αλαουίτες (αραβικά: علوية) γνωστοί και ως Νουσαϊρίτες ή Ανσαρίτες, αποτελούν μια σημαντική εθνοθρησκευτική [8][9] και μυστικιστική ομάδα που επικεντρώνεται κυρίως στη Συρία. Ακολουθούν τον Αλαουιτισμό, μια ιδιαίτερη θρησκευτική παράδοση που συνδυάζει στοιχεία του Γνωστικισμού, της πρώιμης χριστιανικής γνωστικής σκέψης, του Νεοπλατωνισμού και ευρύτερων ελληνορωμαϊκών φιλοσοφικών επιρροών, μαζί με ιδέες που αναπτύχθηκαν κατά την πρώιμη ισλαμική περίοδο. Κεντρικό στοιχείο της θεολογίας τους είναι οι εσωτερικές και συμβολικές ερμηνείες της θρησκευτικής αλήθειας, με έμφαση στη μυστική γνώση και την πνευματική ιεραρχία. [10][11][12]
Ιστορικά, οι Αλαουίτες έχουν συνδεθεί με την ευρύτερη σιιτική ισλαμική παράδοση, ιδιαίτερα όσον αφορά την τιμή προς τον Αλί ιμπν Αμπί Τάλιμπ και τους Δώδεκα Ιμάμηδες. Ωστόσο, παραμένουν διακριτοί λόγω των μοναδικών δογμάτων, πρακτικών και θεολογικών τους βάσεων, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά από την κυρίαρχη ισλαμική ορθοδοξία. Η κατάταξή τους ως ισλαμική αίρεση ενισχύθηκε κατά τους νεότερους χρόνους, ιδίως για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Kόμματος Μπάαθ στη Συρία. [13][14]
Σήμερα, οι Αλαουίτες αντιπροσωπεύουν το 12 τοις εκατό του πληθυσμού της Συρίας και αποτελούν μια σημαντική μειονότητα στην Τουρκία και στον βόρειο Λίβανο. Υπάρχει, επίσης, ένας αξιόλογος πληθυσμός τους, που ζει στο χωριό Γκαχάρ στα κατεχόμενα από τους Ισραηλινούς Υψώματα του Γκολάν. Συχνά συγχέονται με τους Αλεβίτες της Τουρκίας, ένα άλλο Σιιτικό δόγμα. Οι Αλαουίτες αποτελούν την κυρίαρχη θρησκευτική ομάδα στις Συριακές παράκτιες περιοχές, οι οποίες κατοικούνται επίσης και από Χριστιανούς, Σουνίτες και Ισμαηλίτες.[15] [16]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι Αλαουίτες ιστορικά κρατούσαν τις πεποιθήσεις τους κρυφές από άλλες θρησκευτικές
ομάδες. Όπως πολλές κοινότητες της περιοχής, διώχθηκαν από σουνίτες μουσουλμάνους ηγεμόνες. Σύμφωνα με τον Γρηγόριος Αμπού αλ-Φαράτζ, πολλοί Αλαουίτες έγιναν ανεκτοί από τους Σταυροφόρους όταν αυτοί εισήλθαν για πρώτη φορά στο Λεβάντε το 1097, επειδή δεν θεωρούνταν πραγματικά ισλαμική σέκτα.[17] Οι Σταυροφόροι τους ενέταξαν μάλιστα στις τάξεις τους, μαζί με τους Μαρωνίτες και τους Τουρκόπολους.[18]
| Μέρος της σειράς λημμάτων Γνωστικισμός | |
| Περσικός Γνωστικισμός | |
| Συροαιγυπτιακός γνωστικισμός | |
| Πατέρες του χριστιανικού γνωστικισμού | |
| Πρώιμος Γνωστικισμός | |
| Μεσαιωνικός Γνωστικισμός | |
| Σύγχρονος γνωστικισμός | |
| Γνωστικά κείμενα | |
| Σχετικά λήμματα | |
Τον 14ο αιώνα, οι Αλαουίτες εξαναγκάστηκαν από τον Μαμελούκο σουλτάνο Μπαϊμπάρ Α΄ να χτίσουν τζαμιά στους οικισμούς τους. Ως απάντηση, προέβησαν μόνο σε τυπικές κινήσεις, όπως περιγράφει ο μουσουλμάνος ταξιδιώτης Ιμπν Μπατούτα.
Οθωμανική Αυτοκρατορία
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του σουλτάνου Σελίμ Α΄ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Αλαουίτες βρέθηκαν ξανά αντιμέτωποι με σφοδρούς διωγμούς, ιδιαίτερα στο Χαλέπι, όπου σημειώθηκε σφαγή στο Μεγάλο Τζαμί του Χαλεπίου στις 24 Απριλίου 1517.[19] Το γεγονός έγινε γνωστό ως η «Σφαγή του Τελάλ» (αραβικά: مجزرة التلل), επειδή τα σώματα χιλιάδων θυμάτων σχημάτισαν έναν τελλ, δηλαδή σωρό γης, στα δυτικά του κάστρου.[20] Οι φρικαλεότητες της σφαγής, που οδήγησαν τους επιζώντες στη μετανάστευση προς την παράκτια περιοχή, καταγράφονται στη Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη του Στρασβούργου.
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία έλαβε σκληρά μέτρα κατά των Αλαουιτών. Αυτό δικαιολογήθηκε με κατηγορίες για «προδοτικές δραστηριότητες», με το επιχείρημα ότι φέρονταν να είχαν μακρά ιστορία προδοσίας των μουσουλμανικών κυβερνήσεων λόγω της δυσπιστίας τους προς τους Σουνίτες.[21] Οι Αλαουίτες εξεγέρθηκαν εναντίον των Οθωμανών σε αρκετές περιπτώσεις και διατήρησαν την αυτονομία τους στα ορεινά τους οχυρά.
Στο βιβλίο του Seven Pillars of Wisdom, ο T. E. Lawrence έγραψε:
Η σέκτα, ζωτική από μόνη της, είχε φυλετικό χαρακτήρα ως προς το αίσθημα και την πολιτική. Ένας Νοσαΐριος δεν θα πρόδιδε έναν άλλον και δύσκολα θα πρόδιδε έναν άπιστο. Τα χωριά τους ήταν διάσπαρτα κατά μήκος των κύριων λόφων ως το πέρασμα της Τρίπολης. Μιλούσαν αραβικά, αλλά ζούσαν εκεί από την εποχή που άρχισαν τα ελληνικά γράμματα στη Συρία. Συνήθως κρατούσαν αποστάσεις από τις υποθέσεις και άφηναν την τουρκική κυβέρνηση ήσυχη, με την ελπίδα της αμοιβαιότητας.[22]

Η γαλλική κατοχή της Συρίας στις αρχές του 20ού αιώνα έφερε μεγάλες αλλαγές στην περιοχή. Όταν οι Γάλλοι άρχισαν να καταλαμβάνουν τη Συρία το 1920,[23] δημιούργησαν ένα Αλαουιτικό Κράτος στις παράκτιες και ορεινές περιοχές, το οποίο περιλάμβανε τα περισσότερα αλαουιτικά χωριά. Ο διαχωρισμός αυτός είχε στόχο να προστατεύσει τον αλαουιτικό πληθυσμό από ισχυρότερες πλειοψηφίες, όπως οι Σουνίτες.
Οι Γάλλοι δημιούργησαν επίσης άλλα μικροκράτη, όπως τον Μεγάλο Λίβανο για τους Μαρωνίτες Χριστιανούς και το Τζαμπάλ αλ-Ντρούζ για τους Δρούζους. Το Χαλέπι και η Δαμασκός ήταν επίσης ξεχωριστά κράτη.[24] Κατά τη διάρκεια της Εντολής, πολλοί Αλαουίτες αρχηγοί υποστήριξαν την ιδέα ενός ξεχωριστού αλαουιτικού έθνους και προσπάθησαν να μετατρέψουν την αυτονομία τους σε ανεξαρτησία.
Η διοίκηση της Γαλλικής Εντολής ενθάρρυνε τους Αλαουίτες να ενταχθούν στις στρατιωτικές της δυνάμεις, εν μέρει για να εξισορροπήσει τη σουνιτική πλειοψηφία, η οποία ήταν πιο εχθρική προς τη γαλλική εξουσία. Σύμφωνα με επιστολή του 1935 από τον Γάλλο υπουργό Πολέμου, οι Γάλλοι θεωρούσαν τους Αλαουίτες και τους Δρούζους ως τις μόνες «πολεμοχαρείς φυλές» στα εδάφη της Εντολής. [25] Μεταξύ 1926 και 1939, οι Αλαουίτες και άλλες μειονοτικές ομάδες αποτελούσαν την πλειονότητα του τοπικά στρατολογημένου προσωπικού στον Στρατό του Λεβάντε, δηλαδή τις γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις που στάθμευαν στη Συρία και τον Λίβανο.[26]

Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, υπήρχε σημαντικό αλαουιτικό αυτονομιστικό αίσθημα στην περιοχή.[27] Ως αποδεικτικό στοιχείο παραθέτουν μια επιστολή του 1936, υπογεγραμμένη από 80 Αλαουίτες ηγέτες και απευθυνόμενη στον Γάλλο πρωθυπουργό, η οποία ανέφερε ότι ο «αλαουιτικός λαός απέρριπτε την προσκόλληση στη Συρία και επιθυμούσε να παραμείνει υπό γαλλική προστασία». Μεταξύ των υπογραφόντων ήταν και ο Σουλεϊμάν Αλί αλ-Άσαντ, πατέρας του Χαφέζ αλ-Άσαντ. [27] Ωστόσο, σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Stefan Winter, αυτή η επιστολή είναι πλαστή[28]. Ακόμη και σε αυτή την περίοδο αυξημένων δικαιωμάτων για τους Αλαουίτες, οι συνθήκες παρέμεναν τόσο κακές ώστε πολλές γυναίκες αναγκάζονταν να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους για να εργάζονται για αστούς Σουνίτες [29].
Τον Μάιο του 1930, το Αλαουιτικό Κράτος μετονομάστηκε σε Κυβέρνηση της Λαττάκειας, σε μία από τις λίγες παραχωρήσεις των Γάλλων προς τους Άραβες εθνικιστές πριν από το 1936.[27] Παρ’ όλα αυτά, στις 3 Δεκεμβρίου 1936, το Αλαουιτικό Κράτος επανεντάχθηκε στη Συρία, ως παραχώρηση των Γάλλων προς το Εθνικό Μπλοκ, το κυβερνών κόμμα στη ημιαυτόνομη συριακή κυβέρνηση. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ το 1937.[30]

Το 1939, το σαντζάκι της Αλεξανδρέττας, σήμερα η Χατάι, είχε μεγάλο αλαουιτικό πληθυσμό. Η περιοχή της Χατάι παραχωρήθηκε στην Τουρκία από τους Γάλλους, μετά από δημοψήφισμα υπό την Κοινωνία των Εθνών στην επαρχία. Η εξέλιξη αυτή εξόργισε πολλούς Σύρους. Προσθέτοντας στην αλαουιτική δυσαρέσκεια, το 1938 ο τουρκικός στρατός εισήλθε στην Ισκεντερούν και εκδίωξε το μεγαλύτερο μέρος του αλαουιτικού και αρμενικού πληθυσμού. [94] Πριν από αυτό, οι Αλαουίτες και οι Αρμένιοι αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της επαρχίας. [31] Ο Ζακί αλ-Αρσούζι, νεαρός αλαουίτης ηγέτης από την επαρχία Ισκεντερούν στο σαντζάκι της Αλεξανδρέττας, ο οποίος ηγήθηκε της αντίστασης στην προσάρτηση της επαρχίας από τους Τούρκους, αργότερα έγινε συνιδρυτής του Κόμματος Μπάαθ μαζί με τον ανατολικορθόδοξο χριστιανό δάσκαλο Μισέλ Αφλάκ και τον σουνίτη πολιτικό Σαλάχ αλ-Ντιν αλ-Μπιτάρ.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Σουλεϊμάν αλ-Μουρσίτ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ένωση της αλαουιτικής επαρχίας με τη Συρία. Εκτελέστηκε από τη συριακή κυβέρνηση στη Δαμασκό στις 12 Δεκεμβρίου 1946, μόλις τρεις ημέρες μετά από πολιτική δίκη.
Θεωρίες Γενεαλογικής Προέλευσης και Σχέσεις με τους Έλληνες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η γενετική προέλευση των Αλαουιτών παραμένει αντικείμενο συζήτησης. Κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, ορισμένοι δυτικοί μελετητές υποστήριξαν ότι οι Αλαουίτες κατάγονται από αρχαίους λαούς της Λεβαντίνης, όπως οι Χαναναίοι, οι Φοίνικες, οι Χετταίοι και οι Μαρδαΐτες.[32][33] Οι Μαρδαΐτες, μια χριστιανική ομάδα γνωστή για την ισχυρή της πίστη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αναφέρονται συχνά ως πιθανοί πρόγονοι.[34] Η αντίστασή τους στις πρώτες αραβικές εισβολές ενισχύει αυτό το επιχείρημα. Επιπλέον, ορισμένες σύγχρονες φυλές Αλαουιτών ανιχνεύουν την καταγωγή τους σε εποίκους που έφτασαν από το Σιντζάρ τον 13ο αιώνα.
Ιστορικά, οι Αλαουίτες διατηρούσαν σημαντικές σχέσεις με τους Έλληνες, ιδιαίτερα μέσω του εμπορίου και της πολιτιστικής ανταλλαγής. Ορισμένα γενετικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες ενδέχεται να ήταν εξίσου συγγενείς με τους σύγχρονους πληθυσμούς της παράκτιας Λεβαντίνης όπως οι Αλαουίτες και οι Λιβανέζοι όσο και με τους σημερινούς Έλληνες της ηπειρωτικής χώρας.

Παρά τα στοιχεία που δείχνουν μεγαλύτερη γενετική εγγύτητα με τους Έλληνες παρά με τους Άραβες, πολλοί Αλαουίτες υιοθέτησαν αραβική ταυτότητα κατά την άνοδο του παναραβικού εθνικισμού και την ευρύτερη αραβοποίηση της περιοχής. Αυτή η τάση έγινε ιδιαίτερα έντονη κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του κόμμα Μπάαθ στη Συρία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση μεταξύ νεότερων Αλαουιτών ακτιβιστών να επανεξετάσουν αυτή την ταυτότητα και να επανασυνδεθούν με την αρχαία λεβαντίνη, φοινικική και ελληνική τους κληρονομιά, ιδιαίτερα μετά τις σφαγές που υπέστησαν μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ και την άνοδο σουνιτικών ισλαμιστικών ομάδων στη Συρία υπό την ηγεσία του Αχμέντ Χουσεΐν αλ Σαράα.
Χάρτες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Χάρτης των Πολιτειών της Γαλλικής Εντολής 1921-1922 (Η Πολιτεία των Αλαουιτών με μωβ).
- Οι περιοχές της Μέσης Ανατολής με σημαντικό πληθυσμό Αλαουιτών.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «The sword and the word». The Economist. 12 Μαΐου 2012.
- ↑ «It's Time to Engage Iran, Russia on Syria». al-monitor.com. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2012.
- ↑ «On Turkey's Syrian frontier, fears of a sectarian spillover». Reuters. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2013.
- ↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Αυγούστου 2012. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2014.
- ↑ «Lebanese Allawites welcome Syria's withdrawal as 'necessary'». The Daily Star. 30 Απριλίου 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2014.
The Alawis have been present in modern-day Lebanon since the 16th century and are estimated to number 100,000 today, mostly in Akkar and Tripoli. The sect is managed through the Islamic Alawi Union, a council of 600 members that are elected every four years.
- ↑ «Lebanon's Alawi: A Minority Struggles in a 'Nation' of Sects». Al Akhbar English. 8 Νοεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2012.
- ↑ Ghassan Hage (2002). Arab-Australians today: citizenship and belonging (Paperback έκδοση). Melbourne University Publishing. σελ. 40. ISBN 0-522-84979-2.
- ↑ Sandal, Nukhet A. (2021-05-27). «Solidarity theologies and the (re)definition of ethnoreligious identities: the case of the Alevis of Turkey and Alawites of Syria» (στα αγγλικά). British Journal of Middle Eastern Studies 48 (3): 473–491. doi:. ISSN 1353-0194. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13530194.2019.1651632.
- ↑ Karakaya-Stump, Ayfer (2025-08-04). «Alevis and Alawites: A Comparative Study of History, Theology, and Politics» (στα αγγλικά). Religions 16 (8): 1009. doi:. ISSN 2077-1444. https://www.mdpi.com/2077-1444/16/8/1009.
- ↑ Feldman, Noah (12 Μαΐου 2020). The Arab Winter: A Tragedy. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-20144-3.
- ↑ (στα αγγλικά) Alawites in Lebanon. 2023-10-16. https://minorityrights.org/communities/alawites/.
- ↑ Procházka-Eisl, Gisela· Procházka, Stephan (2010). The plain of saints and prophets: the Nusayri-Alawi community of Cilicia (Southern Turkey) and its sacred places. Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 978-3-447-06178-0.
- ↑ «Alawites and the Fate of Syria | Origins». origins.osu.edu (στα Αγγλικά). 12 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2026.
- ↑ Esposito, John L., επιμ. (1995). The Oxford encyclopedia of the modern Islamic world. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-506613-5.
- ↑ Alevis in Turkey—Alawites in Syria: Similarities and Differences. Routledge. 30 Σεπτεμβρίου 2005. σελίδες 192–210. ISBN 978-0-203-98587-8.
- ↑ Tom Heneghan, Religion Editor. «Syria's Alawites are secretive, unorthodox sect». U.S. (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2026.
- ↑ Moosa, Matti. Extremist Shiites: The Ghulat Sects. USA: Syracuse University Press (1987). σελ. 269-271. ISBN 978-0-8156-2411-0.
- ↑ «History of the Crusades: Origins, Politics, and Crusaders». Realm of History (στα Αγγλικά). 23 Μαρτίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2026.
- ↑ Moosa, Matti (1987). Extremist Shiites: the ghulat sects. Contemporary issues in the Middle East (1st ed έκδοση). Syracuse, N.Y: Syracuse University Press. ISBN 978-0-8156-2411-0.
- ↑ «Al-Ottoman Empire massacre against the alawites - المركز السوري للدراسات». المركز السوري للدراسات (στα Αραβικά). 9 Μαΐου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2026.
- ↑ Ismael, Tareq Y. (1989-12). «Asad: The Struggle for the Middle EastPatrick Seale Berkeley: University of California Press, 1988, pp. 552». Canadian Journal of Political Science 22 (4): 889–891. doi:. ISSN 0008-4239. https://doi.org/10.1017/s0008423900020588.
- ↑ «T. E. Lawrence, 'Seven Pillars of Wisdom', 1926 subscribers' abridgement». telawrence.net. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2026.
- ↑ Kaplan, Robert D. (1 Φεβρουαρίου 1993). «Syria: Identity Crisis». The Atlantic (στα Αγγλικά). ISSN 2151-9463. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2026.
- ↑ Jones, S. Shepard (1959-12). «Syria and Lebanon under French Mandate. By Stephen Hemsley Longrigg. (London, Toronto, New York: Oxford University Press. 1958. Pp. x, 404. $6.75.)». American Political Science Review 53 (4): 1200–1201. doi:. ISSN 0003-0554. https://doi.org/10.1017/s0003055400235090.
- ↑ Harris, William W. (2003). The Levant: A Fractured Mosaic. Markus Wiener Publishers. ISBN 978-1-55876-264-0.
- ↑ Ageron, Charles-Robert (1982-07). «The French Imperial Climax - France Overseas. The Great War and the Climax of French Imperial Expansion. By Christopher M. Andrew and A. S. Kanya-Forstner. London: Thames and Hudson, 1981. Pp. 302. £12.». The Journal of African History 23 (3): 419–421. doi:. ISSN 0021-8537. https://doi.org/10.1017/s0021853700021046.
- 1 2 3 Khoury, Philip Shukry (31 Δεκεμβρίου 1989). Syria and the French Mandate. Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-5839-2.
- ↑ Winter, Stefan (Ιουνίου 2016). «The Asad Petition of 1936: Bashar's Grandfather Was Pro-Unionist By Stefan Winter». Joshualandis.
- ↑ Pipes, Daniel (1992). Greater Syria: The History of an Ambition. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-536304-3.
- ↑ Shambrook, Peter A.. «French Imperialism in Syria, 1927–1936». Ithaca Press.
- ↑ Kalpakian, Jack (2004). Identity, Conflict and Cooperation in International River Systems. Ashgate. ISBN 978-0-7546-3338-9.
- ↑ University of California, Samuel (1860). The Asian mystery illustrated in the history, religion, and present state of the Ansaireeh or Nusairis of Syria. London, Longman, Green, Longman, and Roberts.
- ↑ Journal of the Royal Anthropological Institute (London, 1911), p.241.
- ↑ Nisan, Mordechai. Minorities in the Middle East: A History of Struggle and Self-Expression, 2d ed. McFarland. σελ. 114–115. ISBN 978-0-7864-5133-3.