Αγκιτπρόπ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το Κρεμλίνο σε αφίσα του 1921. Στα τείχη είναι γραμμένη η φράση "Ζήτω η Τρίτη Διεθνής"

Ως αγκιτπρόπ (ρωσ.: агитпроп) νοείται το σύνολο των πολιτικών τεχνικών, που αποσκοπούν στην χειραγώγηση της κοινής γνώμης. Αν και οι μέθοδοι αυτοί είναι κοινοί, ο όρος χρησιμοποιείται κυρίως για αυτές που χρησιμοποιήθηκαν στη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία και τη Σοβιετική Ένωση.[1]

Η μετάδοση των μαρξιστικών θεωριών είχε ανατεθεί στο Τμήμα Αγκιτάτσιας[2] και Προπαγάνδας, το οποίο αποτελούσε τμήμα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Το Ρωσικό Τηλεγραφικό Πρακτορείο (γνωστό ως Ρόστα), με έδρα τη Μόσχα, έγινε ο σημαντικότερος οργανισμός προπαγάνδας.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο όρος προήλθε από τη σύντμηση των λέξεων агитация и пропаганда (agitatsiya i propaganda), δηλαδή αγκιτάτσια και προπαγάνδα. Ο Ρώσος μαρξιστής θεωρητικός Γκεόργκι Πλεχάνοφ (18571918) όρισε ως προπαγάνδα τη διάδοση πολλών ιδεών σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων και ως αγκιτάτσια τη διάδοση μιας ιδέας σε μια μεγάλη μάζα.[1] Επομένως, γίνεται κατανοητό πως οι λέξεις αυτές δεν είχαν αρνητική χροιά στην επαναστατική και μετεπαναστατική Ρωσία.

Μέσα του αγκιτπρόπ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι αφίσες που δημιουργούσαν οι ομάδες καλλιτεχνών σε κάθε μεγάλη πόλη, ήταν γνωστές ως προθήκες Ρόστα και είχαν λαμπρά χρώματα.[3] Οι ομιλίες και οι συγκεντρώσεις συνοδεύονταν από τις αφίσες αυτές.[3]

Στην ύπαιθρο, ειδικά τρένα, ζωγραφισμένα με επαναστατικές εικόνες, μοίραζαν τη μπολσεβίκικη φιλολογία.[3] Τα τρένα αυτά μετέφεραν κινητά τυπογραφεία, ικανά να τυπώσουν εφημερίδες σε 15.000 αντίτυπα, αλλά και βιβλιοπωλεία.[3] Επιπλέον, μερικά περιείχαν και κινηματογράφους, με 150 περίπου καθίσματα.[3]

Το 1920 υπήρχε κι ένα πλοίο αγκιτπρόπ, το οποίο έκανε περιηγήσεις στο Βόλγα και τον Κάμα.[3]

Παράλληλα, αναπτύχθηκε ένα είδος θεάτρου, το οποίο ήταν γνωστό για τους χονδροειδής εμπαιγμούς του και τους μονόπλευρους χαρακτήρες.[4] Το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα αποτελεί η θεατρική κολεκτίβα Μπλε Μπλούζα (Синяя блуза, Sinyaya Bluza), που ιδρύθηκε το 1923 και μέχρι το 1927 περιλάμβανε 5.000 θιάσους με 100.000 μέλη, στη Σοβιετική Ένωση.[5]

Αφίσα αγκιτπρόπ, έργο του Βλαντίμιρ Μαγιακόβσκι:
1.Κάθε απουσία (εννοείται από την δουλειά)
2.Χαρά του εχθρού
3.Ενώ ο ήρωας της εργασίας
4.Για τη μπουρζουαζία χτύπημα.

Τα συνθήματα του χρησιμοποιούνταν ήταν απλοϊκά, ώστε να διαδώσουν τις μπολσεβίκικες θεωρίες στις μάζες, που ως επί το πλείστον ήταν αναλφάβητες.[3] Για παράδειγμα υπήρχαν αφίσες που καλούσαν το λαό να εργαστεί με το όπλο παρά πόδας[6] ή που ζητούσαν από τις εργάτριες και τις αγρότισσες να συνταχθούν με τους άντρες υπό την κόκκινη σημαία και να τρομοκρατήσουν την μπουρζουαζία.[3]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Encyclopaedia Britannica
  • Drain, Richard. Twentieth-Century Theatre: A Sourcebook. Λονδίνο 1995. Routledge. ISBN 0415096197.
  • Pipes, Richard. Russia Under the Bolshevik Regime: 1919-1924. 1993. ISBN 978-0394502427
  • Time-Life Παγκόσμια Ιστορία. Τόμος 18. Εκδόσεις Κ. Καπόπουλος. Αθήνα 1993

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Encyclopaedia Britannica
  2. Ο πολιτικός ερεθισμός, η όξυνση των πνευμάτων και η πρόκληση πολιτικών ζυμώσεων
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Time-Life Παγκόσμια Ιστορία, σ. 70
  4. Pipes, σ. 303
  5. Drain, σ. 183
  6. Time-Life Παγκόσμια Ιστορία, σ. 71