Mac OS X
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
 A screenshot of the desktop and Finder in Mac OS X 10.5 "Leopard" |
|
| Ιστοσελίδα: | http://www.apple.com/macosx/ |
| Εταιρία/ Ανάπτυξη: |
Apple Inc. |
| OS family: | Unix |
| Αδεια χρήσης πηγαίου κωδικα: | Proprietary software/closed source (with free software/open source components) |
| Τελευταία σταθερή έκδοση: | 10.4.10 / June 20 2007 |
| Τελευταία δοκιμαστική έκδοση: | 10.5 build 9A559 / September 21 2007 |
| Υποστηριζόμενες αρχιτεκτονικές: | x86, x86-64, PowerPC (32-bit & 64-bit), ARM |
| Τύπος πυρήνα: | Hybrid kernel (XNU) |
| Προεπιλεγμένο περιβάλλον εργασίας: | Aqua (GUI) |
| License: | Proprietary EULA |
| Working state: | Current |
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ετυμολογία
Mac: Συντόμευση της λέξης Macintosh.
OS: Αρχικά γράμματα του όρου Operating System (Λειτουργικό σύστημα).
X: Το λατινικό νούμερο 10. Ιστορικά το Mac OS X είναι η εξέλιξη του Mac OS System 9.
[Επεξεργασία] Mac OS X
Το Mac OS X (IPA: /mæk.oʊ.ɛs.tɛn/) είναι μια σειρά γραφικών λειτουργικών συστημάτων που αναπτύσσεται, προωθείται και πωλείται από την Apple Inc., το οποίο συμπεριλαμβάνεται σε κάθε καινούριο υπολογιστή Macintosh (Mac). Το Mac OS X είναι η εξέλιξη του αρχικού Mac OS το οποίο ήταν το αρχικό λειτουργικό σύστημα της Apple την περίοδο 1984-1999. Σε αντίθεση με το αρχικό Mac OS, το Mac OS X είναι ένα UNIX λειτουργικό σύστημα το οποίο άρχισε να αναπτύσσεται στην NeXT από τα τέλη του 1980 και μέχρι την εξαγορά της από την Apple το 1997.
Η πρώτη έκδοσή του κυκλοφόρησε το 1999 ως Mac OS X Server 1.0, ενώ η πρώτη επιτραπέζια (desktop) έκδοσή του, Mac OS X v10.0 "Cheetah" , ακολούθησε τον Μάρτιο του 2001. Έκτοτε, το Mac OS X έχει δεχτεί τέσσερις αναβαθμίσεις με την πιο πρόσφατη, Mac OS X v10.4 "Tiger" , που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2005. Η επόμενη έκδοσή του, Mac OS X v10.5 "Leopard" (Λεοπάρδαλη) ανακοινώθηκε ότι θα κυκλοφορήσει στις 26 Οκτωβρίου 2007. Όλες οι εκδόσεις του Mac OS X φέρουν ονόματα αιλουροειδών.Το Mac OS X v10.4 αναφέρεται συνήθως ως Tiger (Τίγρης), το Mac OS X 10.3 ως Panther (Πάνθηρας), το Mac OS X 10.2 ως Jaguar (Iαγουάρος), to Mac OS X 10.1 ως Puma (Πούμα) και το Mac OS X 10.0 ως Cheetah (Τσίτα)
Το Mac OS X δημιουργείται για να λειτουργεί μόνο σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές Macintosh, οι οποίοι κατασκευάζονται από την ίδια την Apple. Ωστόσο από το 2006 και μετά οι Macintosh χρησιμοποιούν σχεδόν το ίδιο hardware (υλικό) με αυτό των περισσότερων άλλων κατασκευαστών, δίνοντας τη δυνατότητα για μη εξουσιοδοτημένη χρήση του Mac OS X σε μη-Apple υπολογιστές με τη χρήση hacks. Η Apple παράγει τροποποιημένες εκδόσεις του Mac OS X για χρήση σε άλλες τρεις συσκευές της, το AppleTV, το iPhone και το iPod Touch. Το τροποποιημένο λειτουργικό περιέχει θεωρητικά μόνο ό,τι χρειάζεται για τη συγκεκριμένη συσκευή, χωρίς drivers (οδηγούς) και άλλα υποσυστήματα του λειτουργικού που δεν χρειάζονται).
[Επεξεργασία] Ιστορία
Το Mac OS X βασίζεται στο Mach kernel που πηγάζει από την BSD (Berkeley Software Distribution) εφαρμογή των UNIX στο Nextstep. Το Nextstep ήταν ένα αντικειμενοστραφές (object-oriented) λειτουργικό σύστημα αναπτυγμένο από τη εταιρία του Steve Jobs "NeXT" αφού έφυγε από την Apple το 1985. Όσο ο Steve Jobs ήταν μακριά, η Apple προσπάθησε να δημιουργήσει ένα "νέας-γενιάς" λειτουργικό με το Taligent και το Copland, αλλά χωρίς ιδιαίτερη χωρίς επιτυχία.
Τελικά, το λειτουργικό της NeXT, που είχε πλέον μετονομαστεί σε OPENSTEP, επιλέχθηκε ως η βάση του επόμενου λειτουργικού της Apple, και η Apple εξαγόρασε την NeXT. O Steve Jobs επέστρεψε στην Apple ως προσωρινός CEO (διευθυντής) και πάλι, αναλαμβάνοντας το έργο της μετατροπής του φιλικού-για-προγραμματιστές Openstep σε ένα σύστημα που θα το υποδέχονταν η βασική αγορά της Apple, των οικιακών χρηστών και των επαγγελματιών στο δημιουργικό τομέα. Αρχικά το έργο ονομάστηκε Rhapsody (Ραψωδία) και στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Mac OS X.
Συμβαδίζοντας με την πολιτική της Apple όπου ο υπολογιστής αποτελεί το "digital hub" (ψηφιακός κόμβος), με κάθε καινούρια έκδοση, το Mac OS X εξελίχθηκε δίνοντας λιγότερη βάση στη συμβατότητα με παλιότερο λογισμικό και περισσότερη στις εφαρμογές "digital lifestyle" (ψηφιακός τρόπος ζωής) όπως το πακέτο "iLife", επιχειρηματικές εφαρμογές όπως το "iWork" και ενσωματώνοντας το συστήμα οικιακής ψυχαγωγίας "Front Row media center". Κάθε νέα έκδοση περιείχε γενικές μετατροπές στο interface (περιβάλλον χρήσης) όπως η brushed metal (γδαρμένο μέταλο) εμφάνιση που προστέθηκε στην έκδοση 10.2 και η ενοποιημένη εμφάνιση στο 10.4.
[Επεξεργασία] Περιγραφή
Το Mac OS X είναι μια ριζική αναχώρηση από τα προηγούμενα λειτουργικά συστήματα των Macintosh. Ο θεμελιώδης κώδικας και η δομή του είναι εντελώς διαφορετική από της προηγούμενες εκδόσεις. Η βάση του, με το όνομα Darwin (Δαρβίνος) είναι ένα ελεύθερο και open-source (ανοιχτού πηγαίου κώδικα) UNIX λειτουργικό σύστημα χτισμένο πάνω στο XNU kernel, με τις τυπικές UNIX ευκολίες διαθέσιμες μέσα από τη γραμμή εντολών (command line interface). Πάνω στο Darwin η Apple πρόσθεσε αρκετά συστατικά όπως ο "Finder" και το γραφικό περιβάλλον "Aqua", ολοκληρώνοντας το βασισμένο σε γραφικό περιβάλλον λειτουργικό σύστημα που είναι το Mac OS X.
Το Mac OS X περιλαμβάνει αρκετά χαρακτηριστικά με σκοπό να κάνουν το λειτουργικό σύστημα πιο σταθερό και αξιόπιστο. για παράδειγμα το pre-emptive multitasking και η προστασία μνήμης (memory protection) βελτίωσαν τη δυνατότητα του λειτουργικού να τρέχει πολλαπλές εφαρμογές ταυτόχρονα χωρίς κάποια εφαρμογή να επεμβαίνει ή να καταστρέφει τις άλλες. Πολλές πτυχές του Mac OS X πηγάζουν από το Openstep, που σχεδιάστικε να είναι "φορητό" - να διευκολύνει την μεταφορά του ανάμεσα σε διαφορετικές πλατφόρμες. Για παράδειγμα: Tο Nextstep μεταφέρθηκε από το αρχικό NeXT workstation που βασιζόταν σε 68k επεξεργαστή, σε άλλες αρχιτεκτονικές πριν εξαγοραστεί η NeXT απο τιν Apple, Το Openstep μεταφέρθηκε στην PowerPC αρχιτεκτονική ως μέρος του Rhapsody Το Mac OS X v10.4 μεταφέρθηκε στην intel αρχιτεκτονική το 2006 για τα νέα Macintosh με intel επεξεργαστή και το Mac OS X v10.5 μεταφέρθηκε στην ARM αρχιτεκτονική για την παραγωγή του iPhone και iPod Touch
Η πιο ορατή διαφορά ήταν το γραφικό περιβάλλον Aqua. Η χρήση κουμπιών σαν χρωματιστές σταγόνες, οι διαφάνειες και φωτορεαλιστικά εικονίδια έφεραν υφή και χρώμα σε σχέση με τα προηγούμενα λειτουργικά. Πολλοί χρήστες το κατακρίνανε ότι ήταν πολύ "χαριτωμένο" χωρίς επαγγελματικό ερέθισμα. Άλλοι πίστεψαν ότι το Aqua ήταν ένα γενναίο και πρωτοποριακό βήμα σε μια εποχή που τα γραφικά περιβάλλοντα ήταν απλά βαρετά. Παρόλο το διχασμό, η εμφάνισή του ήταν άμεσα αναγνωρίσιμη, ακόμα και πριν την πρώτη έκδοσή του Mac OS X, άλλοι προγραμματιστές άρχισαν να προσπαθούν να αντιγράψουν την εμφάνιση του Aqua.
Το Mac OS X περιέχει δικό πακέτο προγραμματισμού, με επίκεντρο το περιβάλλον προγραμματισμού Xcode. Το Xcode παρέχει περιβάλλοντα (interfaces) και compilers που υποστηρίζουν πολλές γλώσσες προγραμματισμού όπως C, C++, Objective-C, Java, Applescipt, και πολλές άλλες με compilers τρίτων.
[Επεξεργασία] Συμβατότητα
[Επεξεργασία] Λογισμικό (Software)
Τέλη 90: Για τη διευκόλυνση της μετατροπής των υφισταμένων εφαρμογών από το Mac OS 9 στο Mac OS X ενσωματώθηκε στο Mac OS X το Carbon (Άνθρακας) API (Application Programming Interface - περιβάλλον προγραματισμού εφαρμογών). Οι εφαρμογές γραμμένες με το Carbon τρέχανε κανονικά σε όλα τα συστήματα και οι εφαργογές που είχαν σχεδιαστεί για το Mac OS 9 χρειάζονταν μόνο λίγες μετατροπές για να λειτουργούν με το Carbon API. Από την άλλη τα πιο ισχυρά API του Mac OS X που προήλθαν από το Openstep δεν ήταν συμβατά με τις παλιότερες του Mac OS X εκδόσεις. Αυτά τα API αναφέρονται ως Cocoa (Κακάο). Αυτή η κληρονομιά είναι πολύ εμφανής στους προγραμματιστές με Cocoa, αφού τα περισσότερα Cocoa class ονόματα ξεκινούν με το συνθετικό "NS" από τη λέξη Nextstep. 2006 και μετά: Στο Mac OS X η Java είχε πάντα ιδιαίτερη μεταχείριση, εφαρμογές γραμμένες σε Java ενσωματώνονται όσο καλύτερα γίνεται στο σύστημα ενώ παραμένουν cross-platform (ανεξάρτητης-πλατφόρμας) και γραφικά περιβάλλοντα γραμμένα με Swing φαίνονται σχεδόν ακριβώς το ίδιο με τα κανονικά Cocoa περιβάλλοντα. Παραδοσιακά οι εφαρμογές για το Mac OS X γράφονται με Objective-C, με την Java μόνο ως εναλλακτική. Όμως στις 11 Ιουλίου 2005 η Apple ανακοίνωσε ότι "τα χαρακτηριστικά που θα προστεθούν στο Cocoa μετά το Mac OS X v10.4 δεν θα προστεθούν στο Cocoa-Java API"
[Επεξεργασία] Υλικό (Hardware)
Στις αρχές του Mac OS X, υποστηρίζονταν όλες οι αρχιτεκτονικές των τότε Macintosh υπολογιστές (φορητούς, επιτραπέζιους, διακομιστές) βασισμένους σε επεξεργαστές PowerPC G3, G4 και G5. Μετέπειτα εκδόσεις διέκοψαν την υποστήριξη για το παλιότερο υλικό. Για παράδειγμα το v10.3 δεν υποστηρίζει τα "beige" (μπεζ) G3s, το v10.4 δεν υποστηρίζει τα συστήματα πριν την έναρξη χρήσης των θυρών FireWire από την Apple και το v10.5 δεν υποστηρίζει το συστήματα παλιότερα των G4 στα 867MHz, αν και κυκλοφόρησαν εργαλεία όπως το XPostFacto τρίτων που επιτρέπουν την αναβάθμιση χωρίς την υποστήριξη της Apple.
Το Mac OS X διατηρεί συμβατότητα με εφαρμογές γραμμένες για παλιότερες εκδόσεις του Mac OS παρέχοντας ένα περιβάλλον προσομοίωσης που λέγεται Classic, που επιτρέπει στους χρήστες να τρέχουν το Mac OS 9 ως κομμάτι του Mac OS X. Το Classic έπαψε να υποστηρίζεται 7 χρόνια μετά την έναρξη του Mac OS X, με την έλευση των intel-βασισμένων Macintosh.
[Επεξεργασία] Μεταφορα στους επεξεργαστες Intel
Τον Απριλιο του 2002, το eWeek δημοσιευσε πληροφοριες οτι η Apple ετοιμαζε εναν νεο κωδικα του Mac OS X - ονομαζομενο Marklar το οποιο ετρεχε σε επεξεργαστες Intel x86 . Η ιδεα πισω απο το Marklar ηταν να κανει το Mac OS X να τρεξει σε μια διαφορετικη πλατφορμα, καθως η Apple ηταν δυσαρεστημενη με την πορεια της πλατφορμας PowerPC.[1] Οι πληροφοριες αυτες ειχαν ξεχαστει μεχρι τα τελη Μαϊου 2005, οταν διαφορα ειδησιακα πρακτορεια, οπως η Wall Street Journal[2] και το CNET[3], ανεφαιραν οτι η Apple θα γνωστοποιουσε το Marklar μεσα στους επομενους μηνες.
Στις 6 Ιουνιου 2005, ο Διευθυνων Συμβουλος Steve Jobs επιβεβαιωσε αυτες τις πληροφοριες, ανακοινωνοντας τες επισημα στην ομιλια του στο ετησιο Apple Worldwide Developers Conference και λεγοντας οτι η Apple θα εκανε την μεταφορα απο τους PowerPC επεξεργαστες στους Intel επεξεργαστες μεσα στα επομενα δυο χρονια, και οτι το Mac OS X θα υποστηριζει και τις δυο πλατφορμες καθολη την διαρκεια της αλλαγης. Την τελευταια φορα που η Apple αλλαξε οικογενεια επεξεργαστων — απο τον Motorola 68K επεξεργαστη στον IBM/Motorola PowerPC— η Apple συμπεριεβαλε εναν Motorola 68K προσομοιοτη στο καινουργιο OS που εκανε σχεδον ολα τα 68K προγραμματα να δουλευουν αυτοματως στο καινουργιο υλικο. Η Apple ειχε υποστηριξει το 68K προσομοιοτη για 11 χρονια, αλλα σταματησε να το υποστηριζει κατα την διαρκεια μεταβασης στους Intel επεξεργαστες. Ενσωματομενο στο νεο OS για τους Intel-βασισμενους Mac ειναι η Rosetta, ενα binary translation στρωμα το οποιο επιτρεπει προγραμματα γραμμενα για PowerPC Mac OS X να τρεχουν σε Intel Mac OS X μηχανηματα. Παρ' ολα αυτα, η Apple σταματησε να υποστηριζει το Classic mode στους καινουργιους Intel Mac. Λογισμικο προσομοιοσης τριτων κατασκευαστων οπως τα Mini vMac, Basilisk II και SheepShaver δινουν υποστηριξη για καποιες παλαιοτερες εκδοσεις του Mac OS. Μια νεα εκδοση του Xcode και νεους μεταγλωττιστές γραμης-εντολων να υποστηριζουν την δημιουργια universal binaries τα οποια θα τρεχουν και στις δυο αρχιτεκτονικες.[4]
Λογισμικο το οποιο ειναι μονο διαθεσιμο για PowerPC υποστηριζεται απο την Rosetta. Παρ' ολα αυτα, η Apple παροτρύνει προγραμματιστες να δημιουργησουν universal binaries με υποστηριξη για PowerPC και x86.[5] Το Universal binary λογισμικο πρεπει να τρεχει γρηγοροτερα στους Intel-βασισμενους Mac σε σχεση με το λογισμικο που τρεχει μονο σε PowerPC μεσω Rosetta. Επιπλεον, καποιο PowerPC λογισμικο, οπως επεκτασεις του kernel και System Preferences plugins, δεν υποσηριζονται στους Intel Macs. Καθως οι Intel Macs θα μπορουν να τρεξουν PowerPC, x86, και universal binaries, οι PowerPC Macs θα μπορουν να υποστηριξουν μονο universal και PowerPC builds.
Υποστηριξη για την πλατφορμα PowerPC παραμενει και στο OS X v10.5. Ο κυριος Jobs επισης επιβεβαιωσε οτι η Apple ειχε φτιαξει εκδοσεις του Mac OS X να τρεχουν σε Intel επεξεργαστες στο μεγαλυτερο μερος της αναπτυξης του. Τετοια cross-platform συμβατοτητα παντα υπηρχε στην πορεια του Mac OS X, οπως ειποθηκε νωριτερα; Το Openstep δουλευε σε πολλες αρχιτεκτονικες, συμπεριλαμβανομενου του x86, και το Darwin ειχε υποστηριξη και για PowerPC και για x86. Παρ΄ολο που η Apple δηλωσε οτι το Mac OS X δεν θα τρεξει σε Intel-βασισμενους προσωπικους υπολογιστες εκτος απο τους δικους της, μια ανεπισημα σπασμενη εκδοση του OS συμβατο με τυπικο x86 υλικο εχει αναπτυχθει απο την OSx86 κοινωτητα και ειναι διαθεσημο μεσα απο δικτυα διαμοιρασης αρχειων οπως ειναι το BitTorrent.
